نودیها:یکی از زیباترین و با ارزش ترین نعمت هایی که خدای متعال در اختیار انسانها قرار داده نعمت حیات و زندگی است. هر چند که خیلی اوقات از این نعمت ارزشمند غافل هستیم و ارزش واقعی آن را نمی دانیم، ولی گاهی اوقات برای طولانی شدن چند دقیقه یا ثانیه ی آن جشن می گیریم. و شادی می کنیم، بهترین مصداق این سخن را می توان در شب یلدا مشاهده کرد، سنتی ایرانی و باستانی که ایرانیان از دیرباز برای قرار گرفتن در طولانی ترین شب زمستان جشن و سرور به پا می کنند.

ارزش یک دقیقه زندگی بیشتر با قرار گرفتن در شب یلدا و گرامی داشتن آن این چنین برداشت می شود که به خوبی قدر حیات را می دانیم، چرا یک دقیقه هم برای ما یک دقیقه است، ولی وقتی خوب به زندگی هایمان دقت می کنیم، متوجه می شویم که نه تنها قدر زندگی و عمر را نمی دانیم، بلکه تبحر خاصی در ضایع کردن آن نیز داریم، همین امر موجب شده است بعضی از ما انسانها در حسرت دقایقی از آن باشیم: «وÙŽ هُمÙ’ یÙŽصÙ’طÙŽرِخُونÙŽ فیها رÙŽبÙ‘ÙŽنا Ø£ÙŽخÙ’رِجÙ’نا نÙŽعÙ’مÙŽلÙ’ صالِحاÙ‹ غÙŽیÙ’رÙŽ الÙ‘ÙŽذی کُنÙ‘ÙŽا نÙŽعÙ’مÙŽلُ Ø£ÙŽ وÙŽ لÙŽمÙ’ نُعÙŽمِّرÙ’کُمÙ’ ما یÙŽتÙŽذÙŽکÙ‘ÙŽرُ فیهِ مÙŽنÙ’ تÙŽذÙŽکÙ‘ÙŽرÙŽ وÙŽ جاØ¡ÙŽکُمُ النÙ‘ÙŽذیرُ فÙŽذُوقُوا فÙŽما لِلظÙ‘ÙŽالِمینÙŽ مِنÙ’ نÙŽصیرٍ؛ سوره فاطر، آیه ۳۷ آنها در دوزخ فریاد مÙ‰ زنند: «پروردگارا! ما را خارج کن تا عمل صالحÙ‰ انجام دهیم غیر از آنچه انجام مÙ‰ دادیم!» (در پاسخ به آنان گفته مÙ‰ شود:) آیا شما را به اندازه اÙ‰ که هر کس اهل تذکÙ‘ر است در آن متذکÙ‘ر مÙ‰ شود عمر ندادیم، و انذارکننده (الهÙ‰) به سراغ شما نیامد؟! اکنون بچشید که براÙ‰ ظالمان هیچ یاورÙ‰ نیست!»

پنج دقیقه ی طلایی و سرنوشت ساز در شب یلدا

برای اینکه روز قیامت گرفتار آن عذاب های ویرانگر نباشیم، اضافه کردن چند دقیقه طلایی به زندگی لازم و ضروری است. ۱-یک دقیقه تعقل و تفکر بیشتر: بسیاری از ما انسانها اگر پیش از انجام هر کاری یک دقیقه تفکر و تعقل را چاشنی کارهایمان می کردیم، دچار افسوس و پشیمانی قیامت نمی شدیم، عجله و شتاب در امور ناشایست و تفکر نکردن در سرانجام کارها موجب شده است، روز قیامت به بدترین عذابها گرفتار شویم. خدای متعال از زبان گنهکاران می فرماید. «وÙŽ قالُوا لÙŽوÙ’ کُنÙ‘ÙŽا نÙŽسÙ’مÙŽعُ Ø£ÙŽوÙ’ نÙŽعÙ’قِلُ ما کُنÙ‘ÙŽا فی  Ø£ÙŽصÙ’حابِ السÙ‘ÙŽعیرِ ملک/ ۱۰ و می گویند: «اگر ما گوش شنوا داشتیم یا تعقÙ‘ل می کردیم، در میان دوزخیان نبودیم!» ۲-یک دقیقه ارتباط و مناجات با خدا: عدم ارتباط و همنشینی با خدای متعال یکی از عوامل خطرناک شقاوت و نگون بختی افراد به شمار می آید، چرا که سستی و کاهلی در این خصوص می تواند زمینه را برای ورود وسوسه های شیطان و گرفتار شدن در امور نامناسب فراهم کند، اگر انسان به خوبی زمان و روزگار خود را مدیریت می کرد و در زندگی وقت مناسبی برای ارتباط با خدا قرار می داد، یقیناÙ‹ بهترین نتیجه و عواید را قسمت خود می کرد. در فرهنگ اهل بیت علیهم السلام این مدیریت زمان و اختصاص دادن وقت مناسب برای ارتباط با خدای متعال مورد اشاره قرار داشته است. «حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) این چنین نقل شده است: وقت هر انسان مومن سه قسمت است: ۱- یک وقت و ساعتی که برای مناجات و دعا و عبادت است. ۲- یک وقت و ساعتی که برای کسب معاش و در آمد است. ۳- یک وقت و ساعتی که برای تفریح و استفاده از لذتهای حلال است و انسان عاقل جز در این سه مورد، وقت نمی گذراند یا کسب معاش یا قدم نهادن برای معاد و آخرت و یا لذت بردن در غیر حرام.» ۱ ۳-یک دقیقه محاسبه نفس: چه خوب بود اگر پیش از خواب یک دقیقه دیرتر می خوابیدیم و تنها یک دقیقه را به محاسبه و حسابرسی از رفتارهای روز مره خود اختصاص می دادیم، در روایتی اهمیت حسابرسی از خود این چنین مورد تØ£کید و سفارش قرار گرفته است. از امام کاظم (علیه السلام) نقل شده است: «لÙŽیÙ’سÙŽ مِنÙ‘ا مÙŽنÙ’ لÙŽمÙ’ یُحاسِبÙ’ نÙŽفÙ’سÙŽهُ فÙ‰ کُلِّ یÙŽوÙ’مٍ فÙŽاِنÙ’ عÙŽمِلÙŽ خÙŽیÙ’را اسÙ’تÙŽزادÙŽ اللÙ‘هÙŽ مِنÙ’هُ وÙŽ حÙŽمِدÙŽ اللÙ‘هÙŽ عÙŽلÙŽیÙ’هِ وÙŽ اِنÙ’ عÙŽمِلÙŽ شÙŽیÙ’ئا شÙŽرÙ‘ا اسÙ’تÙŽغÙ’فÙŽرÙŽ اللÙ‘هÙŽ وÙŽ تابÙŽ اِلÙŽیÙ’هِ؛۲ از ما نیست کسÙ‰ که هر روز اعمال خود را محاسبه نکند تا اگر نیکÙ‰ کرده از خدا بخواهد بیشتر نیکÙ‰ کند و خدا را بر آن سپاس گوید و اگر بدÙ‰ کرده از خدا آمرزش بخواهد و توبه نماید.» ۴-یک دقیقه استغفار و بازگشت: چه بسیار افرادی که روز قیامت تنها محتاج یک دقیقه استغفار و توبه به درگاه الهی هستند، ولی زندگی و حیات مادی آنها را مشغول خود ساخت به طوری که از این امر غافل شدند. ابن Ø£بی الحدید روایتی را از امام علی (علیه السلام) این چنین نقل می کند: «نحن نرید Ø£لا نموت حتÙ‰ نتوب و نحن لانتوب حتÙ‰ نموتØ›۳ قصد ما این است که نمیریم تا توبه کنیم، ولی توبه نمی کنیم تا اینکه می میریم.» ۵-یک دقیقه شنیدن صدای خدا: قرآن بهترین حدیثی است که خدای متعال برای انسان فرستاده است، ولی نیاز به گوش شنوا از جانب انسانها دارد که پای اندرزهای بیدار کننده اش بنشیند، اندرز هایی که لرزه بر اندام دلهای بیدار می اندازد، «اللÙ‘ÙŽهُ نÙŽزÙ‘ÙŽلÙŽ Ø£ÙŽحÙ’سÙŽنÙŽ الÙ’حÙŽدیثِ کِتاباÙ‹ مُتÙŽشابِهاÙ‹ مÙŽثانِیÙŽ تÙŽقÙ’شÙŽعِرُّ مِنÙ’هُ جُلُودُ الÙ‘ÙŽذینÙŽ یÙŽخÙ’شÙŽوÙ’نÙŽ رÙŽبÙ‘ÙŽهُمÙ’ ثُمÙ‘ÙŽ تÙŽلینُ جُلُودُهُمÙ’ وÙŽ قُلُوبُهُمÙ’ إِلÙ‰ ذِکÙ’رِ اللÙ‘ÙŽهِ ذلِکÙŽ هُدÙŽÙ‰ اللÙ‘ÙŽهِ یÙŽهÙ’دی بِهِ مÙŽنÙ’ یÙŽشاءُ وÙŽ مÙŽنÙ’ یُضÙ’لِلِ اللÙ‘ÙŽهُ فÙŽما لÙŽهُ مِنÙ’ هادØ› سوره زمر، آیه ۲۳ خداوند بهترین سخن را نازل کرده، کتابÙ‰ که آیاتش (در لطف و زیبایÙ‰ و عمق و محتوا) همانند یکدیگر است آیاتÙ‰ مکرÙ‘ر دارد (با تکرارÙ‰ شوق انگیز) که از شنیدن آیاتش لرزه بر اندام کسانÙ‰ که از پروردگارشان مÙ‰ ترسند مÙ‰ افتد سپس برون و درونشان نرم و متوجÙ‘ه ذکر خدا مÙ‰ شود این هدایت الهÙ‰ است که هر کس را بخواهد با آن راهنمایÙ‰ مÙ‰ کند و هر کس را خداوند گمراه سازد، راهنمایÙ‰ براÙ‰ او نخواهد بود!» سخن پایانی: ما شب یلدا را به خاطر چند دقیقه طولانی شدنش پاس می داریم ولی، از دقایق طلایی بی شماری که خدای متعال در طول زندگی در اختیار ما قرار داده غافل هستیم، دقایقی که می شد، صرف ارتباط و نزدیک با خدای متعال شود ولی صرف گناه و رفتارهای بیهوده شد.  پی نوشت ها: ۱. نهج البلاغه (للصبحی صالح)، ص۵۴۵. ۲. بحار الØ£نوار (ط - بیروت)، ج ۶۷، ص۷۲، ح۲۴. ۳. شرح نهج البلاغه(ابن ابی الحدید) ج ۲۰ ، ص۳۲۹ ، ح ۷۷۷. تبیان