حضرت عبدالعظیم حسنی کیست؟

نودیها:عبدالعظیم علیه السÙ‘لام فرزند عبدالله بن علی، از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی علیه السÙ‘لام است و نسبش با چهار واسطه به آن حضرت می رسد. پدرش عبدالله نام داشت و مادرش فاطمه دختر عقبه بن قیس. ولادت با سعادت حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام در سال ۱۷۳ هجری قمری در شهر مقدÙ‘س مدینه واقع شده است و مدÙ‘ت ۷۹ سال عمر با برکت او با دوران امامت چهار امام معصوم یعنی امام موسی کاظم علیه السÙ‘لام ، امام رضا علیه السÙ‘لام، امام محمÙ‘دتقی علیه السÙ‘لام و امام علیÙ‘ النÙ‘قی علیه السÙ‘لام مقارن بوده ، محضر مبارک امام رضا علیه السÙ‘لام ، امام محمÙ‘د تقی علیه السÙ‘لام و امام هادی علیه السÙ‘لام را درک کرده و احادیث فراوانی از آنان روایت کرده است . این فرزند حضرت پیامبر صلÙ‘ی الله علیه و آله وسلÙ‘م، از آنجا که از نوادگان حضرت امام حسن مجتبی علیه السÙ‘لام است به حسنی شهرت یافته است . حضرت عبدالعظیم الحسنی علیه السÙ‘لام از دانشمندان شیعه و از راویان حدیث ائمه معصومین علیهم السÙ‘لام و از چهره های بارز و محبوب و مورد اعتماد ، نزد اهل بیت عصمت علیهم السÙ‘لام و پیروان آنان بود و در مسایل دین آگاه و به معارف مذهبی و احکام قرآن ، شناخت و معرفتی وافر داشت . ستایشهایی که ائمه معصومین علیهم السÙ‘لام از وی به عمل آورده اند، نشان دهنده شخصیÙ‘ت علمی و مورد اعتماد اوستØ› حضرت امام هادی علیه السÙ‘لام گاهی اشخاصی را سؤال و مشکلی داشتند، راهنمایی می فرمودند که از حضرت عبدالعظیم الحسنی علیه السÙ‘لام بپرسند و او را از دوستان حقیقی خویش می شمردند و معرÙ‘فی می فرمودند . در آثار علمای شیعه نیز، تعریفها و ستایشهای عظیمی درباره او به چشم می خورد، آنان از او به عنوان عابد، زاهد، پرهیزکار، ثقه، دارای اعتقاد نیک و صفای باطن و به عنوان محدÙ‘ثی عالیمقام و بزرگ یاد کرده اندØ› در روایات متعدÙ‘دی نیز برای زیارت حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام ، ثوابی همچون ثواب زیارت حضرت سیÙ‘د الشهدا، امام حسین علیه السÙ‘لام بیان شده است. زمینه های مهاجرت حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام از مدینه به ری و سکونت در غربت را باید در اوضاع سیاسی و اجتماعی آن عصر جستجو کردØ› خلفای عبÙ‘اسی نسبت به خاندان حضرت پیامبر صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م و شیعیان ائمه علیه السÙ‘لام بسیار سختگیری می کردند، یکی از بدرفتارترین این خلفاØ¡ متوکÙ‘ل بود که خصومت شدیدی با اهل بیت علیهم السÙ‘لام داشت، و تنها در دورت او چندین بار مزار حضرت امام حسین علیه السÙ‘لام را در کربلا تخریب و با خاک یکسان ساختند و از زیارت آن بزرگوار جلوگیری به عمل آوردند. سادات و علویÙ‘ون در زمان او در بدترین وضع به سر می بردند .حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام نیز از کینه و دشمنی خلفا در امان نبود و بارها تصمیم به قتل آن حضرت گرفتند و گزارشهای دروغ سخن چینان را بهانه این سختگیری ها قرار می دادند، درچینن دوران دشوار و سختی بود که حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام به خدمت حضرت امام هادی علیه السÙ‘لام رسید و عقاید دینی خود را بر آن حضرت عرضه کرد ، حضرت امام هادی علیه السÙ‘لام او را تØ£یید فرموده و فرمودند: تو از دوستان ما هستی . دیدار حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام در سامرا با حضرت امام هادی علیه السÙ‘لام به خلیفه گزارش داده شد و دستور تعقیب و دستگیری وی صادر گشت، او نیز برای مصون ماندن از خطر، خود را از چشم مØ£موران پنهان می کرد و در شهرهای مختلف به صورت ناشناس رفت و آمد می کرد و شهر به شهر می گشت تا به ری رسید و آنجا را برای سکونت انتخاب کرد. علÙ‘ت این انتخاب به شرایط دینی و اجتماعی ری در آن دوره بر می گردد که وقتی اسلام به شهرهای مختلف کشور ما وارد گشت و مسلمانان در شهرهای مختلف ایران به اسلام گرویدند، از همان سالها ری یکی از مراکز مهمÙ‘ سکونت مسلمانان شد و اعتبار و موقعیÙ‘ت خاصÙ‘ی پیدا کرد . زیرا سرزمینی حاصلخیز و پرنعمت بود، عمرسعد هم به طمع ریاست یافتن بر ری در حادثه جانسوز کربلا، حضرت حسین بن علی علیه السÙ‘لام را به شهادت رساند. در ری هم اهل سنÙ‘ت و هم از پیروان اهل بیت علیهم السÙ‘لام زندگی می کردند و قسمت جنوبی و جنوب غربی شهر ری بیشتر محلÙ‘ سکونت شیعیان بود . حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام به صورت یک مسافر ناشناس ، وارد ری شد و در محلÙ‘ه ساربانان در کوی سکÙ‘ه الموالی به منزل یکی از شیعیان رفت، مدÙ‘تی به همین صورت گذشت . او در زیرزمین آن خانه به سر می برد و کمتر خارج می شد ، روزها را روزه می گرفت و شبها به عبادت و تهجÙ‘د می پرداخت، تعداد کمی از شیعیان او را می شناختند و از حضورش در ری خبر داشتند و مخفیانه به زیارتش می شتافتند، امÙ‘ا می کوشیدند که این خبر فاش نشود و خطری جانِ حضرت را تهدید نکند . پس از مدÙ‘تی، افراد بیشتری حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام را شناختند و خانه اش محلÙ‘ رفت و آمد شیعیان شد، نزد او می آمدند و از علوم و روایاتش بهره می گرفتند و عطر خاندان عصمت علیهم السÙ‘لام را از او می بوئیدند و او را یادگاری از امامان خویش می دانستند و پروانه وار گردِ شمعِ وجودش طواف می کردند . حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام میان شیعیان شهرری بسیار ارجمند بود و پاسخگویی به مسایل شرعی و حلÙ‘ مشکلات مذهبی آنان را برعهده داشتØ› این تØ£کید ، هم گویای مقام برجسته حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام است و هم می رساند که وی از طرف حضرت امام هادی علیه السÙ‘لام در آن منطقه ، وکالت و نمایندگی داشته استØ› مردم سخن او را سخن امام علیه السÙ‘لام می دانستند و در مسایل دینی و دنیوی ، وجود او محور تجمÙ‘ع شیعیان و تمرکز هواداران اهل بیت علیهم السÙ‘لام بود. روزهای پایانی عمر پربرکت حضرت عبدالعظیم علیه السÙ‘لام با بیماری او همراه بود، آن قامت بلند ایمان و تلاش، به بستر افتاده بود و پیروان اهل بیت در آستانه محرومیÙ‘ت از وجود پربرکت این سیÙ‘د کریم قرارگرفته بودند، اندوه مصیبتهای پیاپی مردم و روزگار تلخ شیعیان در عصر حاکمیت عبÙ‘اسیان برایش دردی جانکاه و مضاعف بودØ› در همان روزها یک رویای صادقانه حوادث آینده را ترسیم کرد: یکی از شیعیان پاکدل ری، شبی درخواب حضرت رسول صلÙ‘ی الله علیه وآله و سلÙ‘م را در خواب دید. حضرت پیامبر اکرم صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م به او فرمود: فردا یکی از فرزندانم در محلÙ‘ه سکÙ‘ه المولی چشم از جهان فرو می بندد، شیعیان او را بردوش گرفته به باغ عبدالجبÙ‘ار می برند و نزدیک درخت سیب به خاک می سپارند. سحرگاه به باغ رفت تا آن باغ را از صاحبش بخرد و افتخار دفن شدن یکی از فرزندان پیامبر صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م را نصیب خویش سازد، عبدالجبÙ‘ار که خود نیز خوابی همانند خوابِ او را دیده بود، به رمز و راز غیبی این دو خواب پی برد و برای اینکه در این افتخار، بهره ای داشته باشد، محلÙ‘ آن درخت سیب و مجموعه باغ را وقف کرد تا بزرگان و شیعیان در آنجا دفن شوند. همان روز حضرت چشم از جهان فرو بست. خبر درگذشت این نواده رسول اکرم صلÙ‘ی الله علیه وآله و سلÙ‘م دهان به دهان گشت و مردم با خبر شدند و جامه های سیاه پوشیدند و بر در خانه حضرت عبدالعظیم الحسنی علیه السÙ‘لام گریان و مویه کنان گرد آمدندØ› پیکر مطهÙ‘ر او را غسل دادند، به نقل برخی مورÙ‘خان در هنگام غسل، در جیب پیراهن او کاغذی یافتند که نام و نسب خود را در آن نوشته بودØ› بر پیکر او نماز خواندند، تابوت او را بردوش گرفتند و با جمعیÙ‘ت انبوه عزادار به سوی باغ عبدالجبÙ‘ار تشییع کردند و پیکر مطهÙ‘رش را در کنار همان درخت سیب که رسول خدا صلÙ‘ی الله علیه وآله و سلÙ‘م به آن شخص اشاره کرده بود، دفن کردند تا پاره ای از عترت مصطفی صلÙ‘ی الله علیه وآله و سلÙ‘م در این باره به امانت بماند و نورافشانی کند و دلباختگان خاندان پیامبر صلÙ‘ی الله علیه وآله و سلÙ‘م از مزار این ولیÙ‘ خدا فیض ببرند. راسخون