شرح حدیثی خواندنی از امام جواد علیهالسلام توسط آیت الله مصباح یزدی

احادیث و روایات

بسم الله الرحمن الرحیم - شرح حدیثی خواندنی از امام جواد علیه‌السلام توسط آیت الله مصباح یزدی را در ادامه بخوانید.

رجا نیوز - شرح حدیثی خواندنی از امام جواد علیه‌السلام توسط آیت الله مصباح یزدی

فضیلت تبرÙ‘ا و تولاّى خالصانه

امام جواد(علیه السلام) روایتÙ‰ بسیار شریف، پر مغز و پرمحتوا دارد که قابل تØ£مÙ‘ل است:

Ø£وÙ’حÙŽÙ‰ اللÙ‘هُ إِلÙŽÙ‰ بÙŽعضِ الØ£ÙŽنبیاءِ: امÙ‘ا زُهدُکÙŽ فِى الدÙ‘نÙ’یÙŽا فÙŽتÙŽعجِلُکÙŽ الرÙŽÙ‘احÙŽØ©ÙŽ، وÙŽ امÙ‘ا انقِطÙŽاعُکÙŽ إِلÙŽÙ‰ÙŽÙ‘ فÙŽتÙŽعزُزکÙŽ بِى، و لکن هÙŽلÙ’ عادÙŽیتÙŽ لِی عÙŽدُوÙ‘اÙ‹ Ø£و وÙŽالیتÙŽ لِى ولیÙ‘ا. (علامه مجلسÙ‰، بحارالانوار، ج 69، ص 238، باب 36، ح 7.)

پیامبرÙ‰ از پیامبران خدا توجÙ‘ه یافت که خدا نعمت بزرگÙ‰ را به من عطا کرده که در دنیا زهد دارم و عشق به دنیا را از دل من برداشته است. بالاتر از آن، حالت انقطاع الÙ‰ اللÙ‘ه به من داده است که چه مفهوم بسیار والا، پرمعنا و پرمحتوایÙ‰ است. انقطاع الÙ‰ اللÙ‘ه، یعنÙ‰ به هیچ چیز جز خدا امید نداشته باشÙ‰. سر و کارت فقط با خدا باشد. از همه چیز بریده و فقط به او پیوسته باشÙ‰. خیلÙ‰ نعمت بزرگÙ‰ است. وقتÙ‰ کسÙ‰ توجÙ‘ه یابد که خدا نعمتÙ‰ به این عظمت به او داده، لازمه اش این است که به ذهن او خطور کند به چه کسÙ‰ چنین نعمتÙ‰ داده شده است. چه نعمتÙ‰ از این بالاتر؟ نه دلبستگÙ‰ به دنیا و نه امید به کسÙ‰ غیر از خدا دارد. هیچ انسÙ‰ با کسÙ‰ جز خدا ندارد. خدا مÙ‰‌خواهد دست پیامبرش را بگیرد و باز هم او را بالاتر بیاوردØ› از این رو مÙ‰‌فرماید: امÙ‘ا زُهدُکÙŽ فِى الدÙ‘نÙ’یÙŽا فÙŽتÙŽعجِلُکÙŽ الرÙŽÙ‘احÙŽØ©ÙŽ.

این بÙ‰ رغبتÙ‰ که به دنیا دارÙ‰ و دنبال مال و مکنت دنیا نمÙ‰ روÙ‰، باعث مÙ‰‌شود که آسوده و راحت باشى؛ چون انسان هر قدر بیش‌تر به دنیا دل ببندد، گرفتارÙ‰ و غصه اش بیش‌تر مÙ‰‌شود. درست است که زهد، صفت بسیار خوبÙ‰ استØ› امÙ‘ا احتمال دارد که فقط براÙ‰ خدا نباشدØ› چرا که زهد پاداش دنیایÙ‰، یعنÙ‰ راحتÙ‰ و آسودگÙ‰ دنیایÙ‰ را در پÙ‰ دارد.

انقطاع الÙ‰ اللÙ‘ه چه؟ کسÙ‰ که هیچ توجÙ‘هÙ‰ جز به خدا نداردØ› به هیچ کس امیدÙ‰ نمÙ‰ بنددØ› درِ خانه هیچ کس نمÙ‰ رود، و توجÙ‘ه و سر و کارش فقط با خدا است، چه؟ امÙ‘ا انقِطÙŽاعُکÙŽ إِلÙŽÙ‰ÙŽÙ‘ فÙŽتÙŽعزُزکÙŽ بِى؛ این انقطاع تو سببِ مÙ‰‌شود که با من عزÙ‘ت بیابى؛ چون آدمÙ‰ درِ خانه هرکس برود، به هر اندازه‌اÙ‰ که ته دلش به دیگرÙ‰ امیدÙ‰ داشته باشد، همان اندازه ذلیلش مÙ‰‌شود. انسان هر قدر از دیگران مستغنÙ‰‌تر باشد و به کسÙ‰ امیدÙ‰ نداشته باشد، عزیزتر مÙ‰‌شود. اگر کسÙ‰ هیچ اعتنایÙ‰ به دیگران نداشته باشد که به او کمک کنند یا نکنندØ› چیزÙ‰ به او بدهند یا ندهندØ› احترامش کنند یا نکنند. به همان اندازه عزÙ‘تش بیش‌تر مÙ‰‌شودØ› چون نیازÙ‰ ندارد. چه لذÙ‘تÙ‰ بالاتر از بÙ‰ نیازÙ‰ از همه خلق خدا؟ پس انقطاع Ø¥لÙ‰ اللÙ‘ه هم اثرÙ‰ دنیایÙ‰ براÙ‰ خودت دارد. تو چیزÙ‰ بالاتر باید داشته باشÙ‰: و لکن هÙŽلÙ’ عادÙŽیتÙŽ لِی عÙŽدُوÙ‘اÙ‹ Ø£و وÙŽالیتÙŽ لِى ولیÙ‘اÙ‹Ø› آیا فقط به سبب من با کسÙ‰ ارتباط برقرار کرده‌اÙ‰؟ کسÙ‰ را فقط براÙ‰ آن که بنده من است، دوست داشته‌اÙ‰؟ آیا با کسÙ‰ فقط به جهت این که با من دشمن است، دشمنÙ‰ کرده‌اÙ‰؟ این، از زهد و انقطاع الÙ‰ اللÙ‘ه هم بالاتر است.

شاید آن پیامبر خدا، مقام تولاÙ‘ و تبرÙ‘ا را نیز دارا بوده استØ› امÙ‘ا خداوند مÙ‰‌خواسته به او توجÙ‘ه دهد که تولاÙ‘ و تبرÙ‘اÙ‰ خالصانه از زهد و انقطاع نیز مهم‌تر است. به طور طبیعÙ‰، هر فردÙ‰، شخصÙ‰ را دوست مÙ‰‌داردØ› امÙ‘ا«Ø£ÙŽو وÙŽالÙŽیتÙŽ لِى وÙŽلِیÙ‘اÙ‹Ø› آیا یکÙ‰ از اولیاÙ‰ خدا را دوست داشته‌اÙ‰ یا نه؟ البتÙ‘ه ممکن است کسÙ‰ اولیاÙ‰ خدا را دوست بداردØ› امÙ‘ا به سبب منافعÙ‰ که براÙ‰ خودش داردØ› به طور مثال براÙ‰ این که در قیامت او را شفاعت کنند. در این صورت، ولىّ خدا را براÙ‰ خودش دوست داشته است. نمÙ‰ گوید: Ø£ÙŽو وÙŽالÙŽیتÙŽ لِى وÙŽلیّى؛ بلکه مÙ‰‌فرماید: هÙŽلÙ’ عادÙŽیتÙŽ لِی عÙŽدُوÙ‘اÙ‹ Ø£و وÙŽالیتÙŽ لِى ولیÙ‘اÙ‹. چنین رابطه خالصانه‌اÙ‰، رابطه ولایت است. چیزÙ‰ که نزد خدا ارزش دارد، این است که علÙ‰(علیه السلام)را از آن رو که دوست خدا است، دوست بداریم و با دشمنان علÙ‰(علیه السلام) بدان جهت که دشمنان خدا هستند، دشمنÙ‰ بورزیمØ› وگرنه چه کسÙ‰ است که علÙ‰(علیه السلام) را دوست نداشته باشد. کافران هم اگر علÙ‰(علیه السلام) را شناخته باشند، او را دوست مÙ‰‌دارند و به او عشق مÙ‰ورزندØ› همان طور که به هر کمال و جمالÙ‰ عشق مÙ‰ورزند، مگر آن که علÙ‰(علیه السلام) را نشناخته باشند. کدام انسان پاک فطرتÙ‰ است که علÙ‰(علیه السلام) را دوست نداشته باشد؟ مهم این است که بکوشیم ارتباط ما با اولیاÙ‰ خدا، به ویژه با امام عصر عجل اللÙ‘ه تعالÙ‰ فرجه الشریف،شعاعÙ‰ از ولایت اللÙ‘ه باشد. به این جهت است که خطاب به امامان علیهم السلام مÙ‰‌گوییم:مÙŽن وÙŽالاÙŽکُم فÙŽقÙŽد وÙŽالÙŽÙ‰ اللÙŽÙ‘هÙŽ وÙŽ مÙŽن عÙŽادÙŽاکُم فÙŽقÙŽد عÙŽادÙŽاللÙŽÙ‘هÙŽØ› (قسمتÙ‰ دیگر از زیارت جامعه کبیره)

هر که ولایت شما را بپذیرد، ولایت خدا را پذیرفته است، و هر که با شما دشمنÙ‰ ورزد، با خدا دشمنÙ‰ ورزیده است.

شعاع ولایتِ اولیاÙ‰ خدا به دوستانشان نیز سرایت مÙ‰‌کند. محبÙ‘ان امام زمان(علیه السلام) را نیز از آن جهت دوست بداریم و تکریم کنیم که دوستدار امام زمانند.