✍️ نویسنده: 1
💬 تعداد کامنت‌ها: 1
اسلام مووی - احادیث
امام رضا (ع) در روز اول محرم خطاب به یکی از اصحاب فرمود : اگر دوست دارید که در مراتب والای بهشت نزد ما باشید،در غم ما غمگین و در شادی ما شاد باشید و سفارش میکنم که به ولایت ما اهل بیت(ع) پایبند باشید./امالی صدوق ص۱۳۱
بقیه احادیث در ادامه
امام رضا (ع) در روایتی به «ریان بن شبیب» فرموده است که در شادی ما، شاد باش و در اندوه ما، اندوهگین باش که این کار بهشت را تضمین می‌کند.
شیعه و پیروی واقعی ائمه اطهار (ع) هرگز در عزا و خاموشی آن ستارگان درخشان بی‌تفاوت نبوده و چه اشک‌ها که در سوگ آنان بر گونه جاری ساخته‌اند.
در ادامه ۴۰ حدیث از احادیث اهل‌بیت (ع) که به عزاداری، به‌ویژه عزاداری سید و سالار شهیدان می‌پردازد را مرور می‌کنیم.
در ادامه ۴۰ حدیث از احادیث اهل‌بیت (ع) که به عزاداری، به‌ویژه عزاداری سید و سالار شهیدان می‌پردازد را مرور می‌کنیم.
* آتش عشق حسینÙ‰
قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسین (ع) حراره فÙ‰ قلوب المؤمنین لا تبرد ابدا.
پیامبراکرم (ص) فرمود: براÙ‰ شهادت حسین (ع)، حرارت و گرمایÙ‰ در دلهاÙ‰ مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمÙ‰شود. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۶)
قال رسول الله (ص): ان لقتل الحسین (ع) حراره فÙ‰ قلوب المؤمنین لا تبرد ابدا.
پیامبراکرم (ص) فرمود: براÙ‰ شهادت حسین (ع)، حرارت و گرمایÙ‰ در دلهاÙ‰ مؤمنان است که هرگز سرد و خاموش نمÙ‰شود. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۶)
* عاشورا، روز غم
قال الرضا (ع): من کان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بکائه جعل الله عزوجل یوم القیامه یوم فرحه و سروره.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس که عاشورا، روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشد، خداوند روز قیامت را براÙ‰ او روز شادÙ‰ و سرور قرار مÙ‰دهد. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۴)
قال الرضا (ع): من کان یوم عاشورا یوم مصیبته و حزنه و بکائه جعل الله عزوجل یوم القیامه یوم فرحه و سروره.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس که عاشورا، روز مصیبت و اندوه و گریهاش باشد، خداوند روز قیامت را براÙ‰ او روز شادÙ‰ و سرور قرار مÙ‰دهد. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۴)
* محرم، ماه سوگوارÙ‰
قال الرضا (ع): کان ابÙ‰ اذا دخل شهر المحرم لا یرÙ‰ ضاحکا و کانت الکابه تغلب علیه حتÙ‰ یمضÙ‰ منه عشره ایام، فاذا کان الیوم العاشر کان ذلک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه...
امام رضا (ع) فرمود: هر گاه ماه محرم فرا مÙ‰رسید، پدرم (موسÙ‰ بن جعفر) دیگر خندان دیده نمÙ‰شد و غم و افسردگÙ‰ بر او غلبه مÙ‰یافت تا آن که ده روز از محرم مÙ‰گذشت، روز دهم محرم که مÙ‰شد، آن روز، روز مصیبت و اندوه و گریه پدرم بود. (امالÙ‰ صدوق، ص ۱۱۱)
قال الرضا (ع): کان ابÙ‰ اذا دخل شهر المحرم لا یرÙ‰ ضاحکا و کانت الکابه تغلب علیه حتÙ‰ یمضÙ‰ منه عشره ایام، فاذا کان الیوم العاشر کان ذلک الیوم یوم مصیبته و حزنه و بکائه...
امام رضا (ع) فرمود: هر گاه ماه محرم فرا مÙ‰رسید، پدرم (موسÙ‰ بن جعفر) دیگر خندان دیده نمÙ‰شد و غم و افسردگÙ‰ بر او غلبه مÙ‰یافت تا آن که ده روز از محرم مÙ‰گذشت، روز دهم محرم که مÙ‰شد، آن روز، روز مصیبت و اندوه و گریه پدرم بود. (امالÙ‰ صدوق، ص ۱۱۱)
* دیدههاÙ‰ خندان
قال رسول الله (ص): یا فاطمه! کل عین باکیه یوم القیامه الا عین بکت علÙ‰ مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه.
پیامبراکرم (ص) فرمود: فاطمه جان! روز قیامت هر چشمÙ‰ گریان است، مگر چشمÙ‰ که در مصیبت و عزاÙ‰ حسین گریسته باشد، که آن چشم در قیامت خندان است و به نعمتهاÙ‰ بهشتÙ‰ مژده داده مÙ‰شود. (بحارالانوار،ج ۴۴، ص۲۹۳)
قال رسول الله (ص): یا فاطمه! کل عین باکیه یوم القیامه الا عین بکت علÙ‰ مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه.
پیامبراکرم (ص) فرمود: فاطمه جان! روز قیامت هر چشمÙ‰ گریان است، مگر چشمÙ‰ که در مصیبت و عزاÙ‰ حسین گریسته باشد، که آن چشم در قیامت خندان است و به نعمتهاÙ‰ بهشتÙ‰ مژده داده مÙ‰شود. (بحارالانوار،ج ۴۴، ص۲۹۳)
* سالگرد سوگ حسین (ع)
عن الصادق (ع): نیح علÙ‰ الحسین بن علÙ‰ سنه فÙ‰ کل یوم و لیله و ثلاث سنین من الیوم الذÙ‰ اصیب فیه.
حضرت صادق (ع) فرمود: یک سال تمام، هر شب و روز بر حسین بن علÙ‰ (ع) نوحه‌خوانÙ‰ شد و سه سال، در روز شهادتش سوگوارÙ‰ برپا گشت. (بحارالانوار،ج ۷۹، ص۱۰۲)
عن الصادق (ع): نیح علÙ‰ الحسین بن علÙ‰ سنه فÙ‰ کل یوم و لیله و ثلاث سنین من الیوم الذÙ‰ اصیب فیه.
حضرت صادق (ع) فرمود: یک سال تمام، هر شب و روز بر حسین بن علÙ‰ (ع) نوحه‌خوانÙ‰ شد و سه سال، در روز شهادتش سوگوارÙ‰ برپا گشت. (بحارالانوار،ج ۷۹، ص۱۰۲)
* وقف برای عزادارÙ‰
قال الصادق (ع): قال لÙ‰ ابÙ‰: یا جعفر! اوقف لÙ‰ من منالÙ‰ کذا و کذا النوادب تندبنÙ‰ عشر سنین بمنÙ‰ ایام منÙ‰.
امام صادق (ع) مÙ‰فرماید: پدرم امام باقر(ع) به من فرمود: اÙ‰ جعفر! از مال خودم فلان مقدار وقف نوحه‌خوانان کن که به مدت ده سال در «منا» در ایام حج، بر من نوحه‌خوانÙ‰ و سوگوارÙ‰ کنند. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص۲۲۰)
قال الصادق (ع): قال لÙ‰ ابÙ‰: یا جعفر! اوقف لÙ‰ من منالÙ‰ کذا و کذا النوادب تندبنÙ‰ عشر سنین بمنÙ‰ ایام منÙ‰.
امام صادق (ع) مÙ‰فرماید: پدرم امام باقر(ع) به من فرمود: اÙ‰ جعفر! از مال خودم فلان مقدار وقف نوحه‌خوانان کن که به مدت ده سال در «منا» در ایام حج، بر من نوحه‌خوانÙ‰ و سوگوارÙ‰ کنند. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص۲۲۰)
* نوحه‌خوانÙ‰ سنتÙ‰
عن ابÙ‰ هارون المکفوف قال: دخلت علÙ‰ ابÙ‰ عبد الله (ع) فقال لÙ‰: انشدنÙ‰، فØ£نشدته فقال: لا، کما تنشدون و کما ترثیه عند قبره...
ابوهارون مکفوف مÙ‰گوید: خدمت حضرت صادق (ع) رسیدم. امام به من فرمود: «برایم شعر بخوان». پس برایش اشعارÙ‰ خواندم. فرمود: اینطور نه، همان طور که (براÙ‰ خودتان) شعر خوانÙ‰ مÙ‰کنید و همانگونه که نزد قبر حضرت سید الشهداØ¡ مرثیه مÙ‰خوانÙ‰. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۷)
عن ابÙ‰ هارون المکفوف قال: دخلت علÙ‰ ابÙ‰ عبد الله (ع) فقال لÙ‰: انشدنÙ‰، فØ£نشدته فقال: لا، کما تنشدون و کما ترثیه عند قبره...
ابوهارون مکفوف مÙ‰گوید: خدمت حضرت صادق (ع) رسیدم. امام به من فرمود: «برایم شعر بخوان». پس برایش اشعارÙ‰ خواندم. فرمود: اینطور نه، همان طور که (براÙ‰ خودتان) شعر خوانÙ‰ مÙ‰کنید و همانگونه که نزد قبر حضرت سید الشهداØ¡ مرثیه مÙ‰خوانÙ‰. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۷)
* پاداش شعر گفتن براÙ‰ حسین (ع)
قال الصادق (ع): ما من احد قال فÙ‰ الحسین شعرا فبکÙ‰ و ابکÙ‰ به الا اوجب الله له الجنه و غفر له.
امام صادق (ع) به جعفر بن عفان فرمود: هیچ کس نیست که درباره حسین (ع) شعرÙ‰ بسراید و بگرید و با آن بگریاند مگر آن که خداوند، بهشت را بر او واجب مÙ‰کند و او را مÙ‰آمرزد. (رجال شیخ طوسÙ‰، ص۲۸۹)
قال الصادق (ع): ما من احد قال فÙ‰ الحسین شعرا فبکÙ‰ و ابکÙ‰ به الا اوجب الله له الجنه و غفر له.
امام صادق (ع) به جعفر بن عفان فرمود: هیچ کس نیست که درباره حسین (ع) شعرÙ‰ بسراید و بگرید و با آن بگریاند مگر آن که خداوند، بهشت را بر او واجب مÙ‰کند و او را مÙ‰آمرزد. (رجال شیخ طوسÙ‰، ص۲۸۹)
* سرودن براÙ‰ اهل‌بیت (ع)
قال الصادق (ع): من قال فینا بیت شعر بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس در راه ما و براÙ‰ ما یک بیت شعر بسراید، خداوند براÙ‰ او خانهاÙ‰ در بهشت، بنا مÙ‰کند. (وسائل الشیعه،ج ۱۰، ص۴۶۷)
قال الصادق (ع): من قال فینا بیت شعر بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس در راه ما و براÙ‰ ما یک بیت شعر بسراید، خداوند براÙ‰ او خانهاÙ‰ در بهشت، بنا مÙ‰کند. (وسائل الشیعه،ج ۱۰، ص۴۶۷)
* اصحاب مدح و مرثیه
قال الصادق (ع): الحمد لله الذÙ‰ جعل فÙ‰ الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثÙ‰ لنا.
امام صادق (ع) فرمود: خدا را سپاس که در میان مردم، کسانÙ‰ را قرار داد که به سوÙ‰ ما مÙ‰آیند و بر ما وارد مÙ‰شوند و ما را مدح و مرثیه مÙ‰گویند. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۴۶۹)
قال الصادق (ع): الحمد لله الذÙ‰ جعل فÙ‰ الناس من یفد الینا و یمدحنا و یرثÙ‰ لنا.
امام صادق (ع) فرمود: خدا را سپاس که در میان مردم، کسانÙ‰ را قرار داد که به سوÙ‰ ما مÙ‰آیند و بر ما وارد مÙ‰شوند و ما را مدح و مرثیه مÙ‰گویند. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۴۶۹)
* شعرخوانÙ‰ در ایام عزا
قال الرضا (ع): یا دعبل! احب ان تنشدنÙ‰ شعرا فان هذه الایام حزن کانت علینا اهل البیت (ع).
امام رضا (ع) به دعبل (شاعر اهل بیت) فرمود: اÙ‰ دعبل! دوست دارم که برایم شعرÙ‰ بسرایÙ‰ و بخوانÙ‰، چرا که این روزها (ایام عاشورا) روز اندوه و غمÙ‰ است که بر ما خاندان رفته است. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۶۷)
قال الرضا (ع): یا دعبل! احب ان تنشدنÙ‰ شعرا فان هذه الایام حزن کانت علینا اهل البیت (ع).
امام رضا (ع) به دعبل (شاعر اهل بیت) فرمود: اÙ‰ دعبل! دوست دارم که برایم شعرÙ‰ بسرایÙ‰ و بخوانÙ‰، چرا که این روزها (ایام عاشورا) روز اندوه و غمÙ‰ است که بر ما خاندان رفته است. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۶۷)
* مرثیه، نصرت اهل بیت (ع)
عن الرضا (ع): یا دعبل! ارث الحسین (ع) فانت ناصرنا و مادحنا ما دمت حیا فلا تقصر عن نصرنا ما استطعت.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ دعبل! براÙ‰ حسین بن علÙ‰ (ع) مرثیه بگو، تو تا زندهاÙ‰، یاور و ستایشگر مایÙ‰، تا مÙ‰توانÙ‰، از یارÙ‰ ما کوتاهÙ‰ مکن. (جامع احادیث الشیعه،ج ۱۲، ص۵۶۷)
عن الرضا (ع): یا دعبل! ارث الحسین (ع) فانت ناصرنا و مادحنا ما دمت حیا فلا تقصر عن نصرنا ما استطعت.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ دعبل! براÙ‰ حسین بن علÙ‰ (ع) مرثیه بگو، تو تا زندهاÙ‰، یاور و ستایشگر مایÙ‰، تا مÙ‰توانÙ‰، از یارÙ‰ ما کوتاهÙ‰ مکن. (جامع احادیث الشیعه،ج ۱۲، ص۵۶۷)
* شیعیان همراه و همدل با ائمه
قال علÙ‰ (ع): ان الله...اختار لنا شیعه ینصروننا و یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا.
علÙ‰ (ع) فرمود: خداوند براÙ‰ ما، شیعیان و پیروانÙ‰ برگزیده است که ما را یارÙ‰ مÙ‰کنند، با خوشحالÙ‰ ما خوشحال مÙ‰شوند و در اندوه و غم ما، محزون مÙ‰گردند. (غررالحکم،ج ۱، ص۲۳۵)
قال علÙ‰ (ع): ان الله...اختار لنا شیعه ینصروننا و یفرحون بفرحنا و یحزنون لحزننا.
علÙ‰ (ع) فرمود: خداوند براÙ‰ ما، شیعیان و پیروانÙ‰ برگزیده است که ما را یارÙ‰ مÙ‰کنند، با خوشحالÙ‰ ما خوشحال مÙ‰شوند و در اندوه و غم ما، محزون مÙ‰گردند. (غررالحکم،ج ۱، ص۲۳۵)
* کشته اشک
قال الحسین (ع): انا قتیل العبره لا یذکرنÙ‰ مؤمن الا بکÙ‰.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: من کشته اشکم. هیچ مؤمنÙ‰ مرا یاد نمÙ‰کند مگر آن که Ù€ به خاطر مصیبتهایمÙ€ گریه مÙ‰کند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۷۹)
قال الحسین (ع): انا قتیل العبره لا یذکرنÙ‰ مؤمن الا بکÙ‰.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: من کشته اشکم. هیچ مؤمنÙ‰ مرا یاد نمÙ‰کند مگر آن که Ù€ به خاطر مصیبتهایمÙ€ گریه مÙ‰کند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۷۹)
* یک قطره اشک
قال الحسین (ع): من دمعت عیناه فینا قطره بوØ£ه الله عز و جل الجنه.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: چشمان هر کس که در مصیبتهاÙ‰ ما قطرهاÙ‰ اشک بریزد، خداوند او را در بهشت جاÙ‰ مÙ‰دهد. (احقاق الحق، ج ۵، ص۵۲۳)
قال الحسین (ع): من دمعت عیناه فینا قطره بوØ£ه الله عز و جل الجنه.
حسین بن علÙ‰ (ع) فرمود: چشمان هر کس که در مصیبتهاÙ‰ ما قطرهاÙ‰ اشک بریزد، خداوند او را در بهشت جاÙ‰ مÙ‰دهد. (احقاق الحق، ج ۵، ص۵۲۳)
* بهشت، پاداش عزادارÙ‰
قال علÙ‰ بن الحسین السجاد (ع): ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین و من معه حتÙ‰ یسیل علÙ‰ خدیه بوØ£ه الله فÙ‰ الجنه غرفا.
امام سجاد (ع) فرمود: هر مؤمنÙ‰ که چشمانش براÙ‰ کشته‌شدن حسین بن علÙ‰ (ع) و همراهانش اشکبار شود و اشک بر صورتش جارÙ‰ شود، خداوند او را در غرفههاÙ‰ بهشتÙ‰ جاÙ‰ مÙ‰دهد. (ینابیع المودÙ‘ه، ص۴۲۹)
قال علÙ‰ بن الحسین السجاد (ع): ایما مؤمن دمعت عیناه لقتل الحسین و من معه حتÙ‰ یسیل علÙ‰ خدیه بوØ£ه الله فÙ‰ الجنه غرفا.
امام سجاد (ع) فرمود: هر مؤمنÙ‰ که چشمانش براÙ‰ کشته‌شدن حسین بن علÙ‰ (ع) و همراهانش اشکبار شود و اشک بر صورتش جارÙ‰ شود، خداوند او را در غرفههاÙ‰ بهشتÙ‰ جاÙ‰ مÙ‰دهد. (ینابیع المودÙ‘ه، ص۴۲۹)
* به یاد فرزندان فاطمه (س)
قال السجاد (ع): انÙ‰ لم اذکر مصرع بنÙ‰ فاطمه الا خنقتنÙ‰ لذلک عبره.
امام سجاد (ع) فرمود: من هرگز شهادت فرزندان فاطمه را به یاد نیاوردم، مگر آن که به خاطر آن، چشمانم اشکبار گشت. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص۱۰۹)
قال السجاد (ع): انÙ‰ لم اذکر مصرع بنÙ‰ فاطمه الا خنقتنÙ‰ لذلک عبره.
امام سجاد (ع) فرمود: من هرگز شهادت فرزندان فاطمه را به یاد نیاوردم، مگر آن که به خاطر آن، چشمانم اشکبار گشت. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص۱۰۹)
* سوگوارÙ‰ در خانهها
قال الباقر (ع): ثم لیندب الحسین و یبکیه و یØ£مر من فÙ‰ داره بالبکاØ¡ علیه و یقیم فÙ‰ داره مصیبته باظهار الجزع علیه و یتلاقون بالبکاØ¡ بعضهم بعضا فÙ‰ البیوت و لیعز بعضهم بعضا بمصاب الحسین (ع).
امام باقر(ع) نسبت به کسانÙ‰ که در روز عاشورا نمÙ‰توانند به زیارت آن حضرت بروند، اینگونه دستور عزادارÙ‰ دادند و فرمودند: بر حسین (ع) ندبه و عزادارÙ‰ و گریه کند و به اهل خانه خود دستور دهد که بر او بگریند و در خانهاش با اظهار گریه و ناله بر حسین (ع)، مراسم عزادارÙ‰ بر پا کند و یکدیگر را با گریه و تعزیت و تسلیت گویÙ‰ در سوگ حسین (ع) در خانههایشان ملاقات کنند. (کامل الزیارات، ص۱۷۵)
قال الباقر (ع): ثم لیندب الحسین و یبکیه و یØ£مر من فÙ‰ داره بالبکاØ¡ علیه و یقیم فÙ‰ داره مصیبته باظهار الجزع علیه و یتلاقون بالبکاØ¡ بعضهم بعضا فÙ‰ البیوت و لیعز بعضهم بعضا بمصاب الحسین (ع).
امام باقر(ع) نسبت به کسانÙ‰ که در روز عاشورا نمÙ‰توانند به زیارت آن حضرت بروند، اینگونه دستور عزادارÙ‰ دادند و فرمودند: بر حسین (ع) ندبه و عزادارÙ‰ و گریه کند و به اهل خانه خود دستور دهد که بر او بگریند و در خانهاش با اظهار گریه و ناله بر حسین (ع)، مراسم عزادارÙ‰ بر پا کند و یکدیگر را با گریه و تعزیت و تسلیت گویÙ‰ در سوگ حسین (ع) در خانههایشان ملاقات کنند. (کامل الزیارات، ص۱۷۵)
* اشک علÙ‰ (ع) در سوگ شهداÙ‰ کربلا
قال الباقر (ع): مر علÙ‰ بکربلا فÙ‰ اثنین من اصحابه قال: فلما مر بها ترقرقت عیناه للبکاØ¡ ثم قال: هذا مناخ رکابهم و هذا ملقÙ‰ رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهم، طوبÙ‰ لک من تربه علیک تهراق دماØ¡ الØ£حبه.
امام باقر (ع) فرمود: امیرالمؤمنین (ع) با دو تن از یارانش از «کربلا» گذر کردند، حضرت، هنگام عبور از آنجا، چشمهایش اشک‌آلود شد، سپس فرمود: اینجا مرکب‌هایشان بر زمین مÙ‰خوابد، اینجا محل بار افکندنشان است و اینجا خون‌هایشان ریخته مÙ‰شود، خوشا به حال تو اÙ‰ خاکÙ‰ که خون دوستان بر روÙ‰ تو ریخته مÙ‰شود! (بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۵۸)
قال الباقر (ع): مر علÙ‰ بکربلا فÙ‰ اثنین من اصحابه قال: فلما مر بها ترقرقت عیناه للبکاØ¡ ثم قال: هذا مناخ رکابهم و هذا ملقÙ‰ رحالهم و هیهنا تهراق دماؤهم، طوبÙ‰ لک من تربه علیک تهراق دماØ¡ الØ£حبه.
امام باقر (ع) فرمود: امیرالمؤمنین (ع) با دو تن از یارانش از «کربلا» گذر کردند، حضرت، هنگام عبور از آنجا، چشمهایش اشک‌آلود شد، سپس فرمود: اینجا مرکب‌هایشان بر زمین مÙ‰خوابد، اینجا محل بار افکندنشان است و اینجا خون‌هایشان ریخته مÙ‰شود، خوشا به حال تو اÙ‰ خاکÙ‰ که خون دوستان بر روÙ‰ تو ریخته مÙ‰شود! (بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۵۸)
* اشک، حجاب دوزخ
قال الباقر (ع): ما من رجل ذکرنا او ذکرنا عنده یخرج من عینیه ماØ¡ و لو مثل جناح البعوضه الا بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه و جعل ذلک الدمع حجابا بینه و بین النار.
امام باقر (ع) پس از شنیدن سرودههاÙ‰ «کمیت» درباره اهل‌بیت، گریست و سپس فرمود: هیچ کس نیست که ما را یاد کند، یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشهاÙ‰ اشک آید، مگر آن که خداوند برایش در بهشت، خانهاÙ‰ بنا کند و آن اشک را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد. (الغدیر، ج ۲، ص۲۰۲)
قال الباقر (ع): ما من رجل ذکرنا او ذکرنا عنده یخرج من عینیه ماØ¡ و لو مثل جناح البعوضه الا بنÙ‰ الله له بیتا فÙ‰ الجنه و جعل ذلک الدمع حجابا بینه و بین النار.
امام باقر (ع) پس از شنیدن سرودههاÙ‰ «کمیت» درباره اهل‌بیت، گریست و سپس فرمود: هیچ کس نیست که ما را یاد کند، یا نزد او از ما یاد شود و از چشمانش هر چند به اندازه بال پشهاÙ‰ اشک آید، مگر آن که خداوند برایش در بهشت، خانهاÙ‰ بنا کند و آن اشک را حجاب میان او و آتش دوزخ قرار دهد. (الغدیر، ج ۲، ص۲۰۲)
* بیست سال گریه
قال الصادق (ع): بکÙ‰ علÙ‰ بن الحسین (ع) عشرین سنه و ما وضع بین یدیه طعام الا بکÙ‰.
امام صادق (ع) فرمود: امام زین‌العابدین (ع) بیست سال (به یاد عاشورا) گریست و هرگز طعامÙ‰ پیش روÙ‰ او نمÙ‰گذاشتند، مگر این که گریه مÙ‰کرد. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص ۱۰۸)
قال الصادق (ع): بکÙ‰ علÙ‰ بن الحسین (ع) عشرین سنه و ما وضع بین یدیه طعام الا بکÙ‰.
امام صادق (ع) فرمود: امام زین‌العابدین (ع) بیست سال (به یاد عاشورا) گریست و هرگز طعامÙ‰ پیش روÙ‰ او نمÙ‰گذاشتند، مگر این که گریه مÙ‰کرد. (بحارالانوار، ج ۴۶، ص ۱۰۸)
* ادب سوگوارÙ‰
قال الصادق (ع): لما مات ابراهیم بن رسول الله (ص) حملت عین رسول الله بالدموع ثم قال النبÙ‰ (ص): تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول ما یسخط الرب و انا بک یا ابراهیم لمحزونون.
امام صادق (ع) فرمود: چون ابراهیم پسر رسول خدا از دنیا رفت، چشم پیامبر پر از اشک شد. سپس پیامبرفرمود: چشم، اشکبار مÙ‰شود و دل غمگین مÙ‰شود، ولÙ‰ چیزÙ‰ نمÙ‰گوییم که خدا را به خشم آورد، و ما در سوگ تو اÙ‰ ابراهیم اندوهناک هستیم. (بحارالانوار، ج ۲۲، ص۱۵۷)
قال الصادق (ع): لما مات ابراهیم بن رسول الله (ص) حملت عین رسول الله بالدموع ثم قال النبÙ‰ (ص): تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول ما یسخط الرب و انا بک یا ابراهیم لمحزونون.
امام صادق (ع) فرمود: چون ابراهیم پسر رسول خدا از دنیا رفت، چشم پیامبر پر از اشک شد. سپس پیامبرفرمود: چشم، اشکبار مÙ‰شود و دل غمگین مÙ‰شود، ولÙ‰ چیزÙ‰ نمÙ‰گوییم که خدا را به خشم آورد، و ما در سوگ تو اÙ‰ ابراهیم اندوهناک هستیم. (بحارالانوار، ج ۲۲، ص۱۵۷)
* چشم‌هاÙ‰ اشکبار
قال الصادق (ع): من ذکرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه علÙ‰ النار.
امام صادق (ع) فرمود: نزد هر کس که از ما (و مظلومیت ما) یاد شود و چشمانش پر از اشک گردد، خداوند چهره‌اش را بر آتش دوزخ حرام مÙ‰کند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۵)
قال الصادق (ع): من ذکرنا عنده ففاضت عیناه حرم الله وجهه علÙ‰ النار.
امام صادق (ع) فرمود: نزد هر کس که از ما (و مظلومیت ما) یاد شود و چشمانش پر از اشک گردد، خداوند چهره‌اش را بر آتش دوزخ حرام مÙ‰کند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۵)
* احیاØ¡ خط اهل‌بیت (ع)
قال الصادق (ع): تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا.
امام صادق (ع) فرمود: به زیارت و دیدار یکدیگر بروید، با هم به سخن و مذاکره بنشینید و امر ما را Ù€ کنایه از حکومت و رهبرÙ‰ Ù€ زنده کنید. (بحارالانوار، ج ۷۱، ص۳۵۲)
قال الصادق (ع): تزاوروا و تلاقوا و تذاکروا و احیوا امرنا.
امام صادق (ع) فرمود: به زیارت و دیدار یکدیگر بروید، با هم به سخن و مذاکره بنشینید و امر ما را Ù€ کنایه از حکومت و رهبرÙ‰ Ù€ زنده کنید. (بحارالانوار، ج ۷۱، ص۳۵۲)
* مجالس حسینÙ‰
قال الصادق (ع) للفضیل: تجلسون و تحدثون؟ فقال: نعم، قال: ان تلک المجالس احبها فØ£حیوا امرنا، فرحم الله من احیÙ‰ امرنا.
امام صادق (ع) از «فضیل» پرسید: آیا (دور هم) مÙ‰نشینید و حدیث و سخن مÙ‰گویید؟ گفت: آرÙ‰ فرمود: اینگونه مجالس را دوست دارم، پس امر(امامت) ما را زنده بدارید. خداÙ‰ رحمت کند کسÙ‰ را که امر و راه ما را احیا کند. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۳۹۲)
قال الصادق (ع) للفضیل: تجلسون و تحدثون؟ فقال: نعم، قال: ان تلک المجالس احبها فØ£حیوا امرنا، فرحم الله من احیÙ‰ امرنا.
امام صادق (ع) از «فضیل» پرسید: آیا (دور هم) مÙ‰نشینید و حدیث و سخن مÙ‰گویید؟ گفت: آرÙ‰ فرمود: اینگونه مجالس را دوست دارم، پس امر(امامت) ما را زنده بدارید. خداÙ‰ رحمت کند کسÙ‰ را که امر و راه ما را احیا کند. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۳۹۲)
* اشک‌هاÙ‰ ارزشمند
قال الصادق (ع): ...رحم الله دمعتک، اما انک من الذین یعدون من اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا، اما انک سترÙ‰ عند موتک حضور آبائÙ‰ لک...
امام صادق (ع) به «مسمع» که از سوگواران و گریه کنندگان بر عزاÙ‰ حسینÙ‰ بود، فرمود: خداÙ‰، اشک تو را مورد رحمت قرار دهد. آگاه باش، تو از آنانÙ‰ که از دلسوختگان ما به شمار مÙ‰آیند، و از آنانÙ‰ که با شادÙ‰ ما شاد مÙ‰شوند و با اندوه ما غمگین مÙ‰گردند. آگاه باش! تو هنگام مرگ، شاهد حضور پدرانم بر بالین خویش خواهÙ‰ بود. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۳۹۷)
قال الصادق (ع): ...رحم الله دمعتک، اما انک من الذین یعدون من اهل الجزع لنا و الذین یفرحون لفرحنا و یحزنون لحزننا، اما انک سترÙ‰ عند موتک حضور آبائÙ‰ لک...
امام صادق (ع) به «مسمع» که از سوگواران و گریه کنندگان بر عزاÙ‰ حسینÙ‰ بود، فرمود: خداÙ‰، اشک تو را مورد رحمت قرار دهد. آگاه باش، تو از آنانÙ‰ که از دلسوختگان ما به شمار مÙ‰آیند، و از آنانÙ‰ که با شادÙ‰ ما شاد مÙ‰شوند و با اندوه ما غمگین مÙ‰گردند. آگاه باش! تو هنگام مرگ، شاهد حضور پدرانم بر بالین خویش خواهÙ‰ بود. (وسائل الشیعه، ج ۱۰، ص۳۹۷)
* دلهاÙ‰ سوخته
قال الصادق (ع): اللهم...و ارحم تلک الØ£عین التÙ‰ جرت دموعها رحمه لنا و ارحم تلک القلوب التÙ‰ جزعت و احترقت لنا و ارحم الصرخه التÙ‰ کانت لنا.
امام صادق (ع) بر سجاده خود نشسته و بر زائران و سوگواران اهل بیت، چنین دعا مÙ‰کرد و مÙ‰فرمود: خدایا...آن دیدگان را که اشک‌هایش در راه ترحم و عاطفه بر ما جارÙ‰ شده و دل‌هایÙ‰ را که به خاطر ما نالان گشته و سوخته و آن فریادها و نالههایÙ‰ را که در راه ما بوده است، مورد رحمت قرار بده. (بحارالانوار، ج ۹۸، ص۸)
قال الصادق (ع): اللهم...و ارحم تلک الØ£عین التÙ‰ جرت دموعها رحمه لنا و ارحم تلک القلوب التÙ‰ جزعت و احترقت لنا و ارحم الصرخه التÙ‰ کانت لنا.
امام صادق (ع) بر سجاده خود نشسته و بر زائران و سوگواران اهل بیت، چنین دعا مÙ‰کرد و مÙ‰فرمود: خدایا...آن دیدگان را که اشک‌هایش در راه ترحم و عاطفه بر ما جارÙ‰ شده و دل‌هایÙ‰ را که به خاطر ما نالان گشته و سوخته و آن فریادها و نالههایÙ‰ را که در راه ما بوده است، مورد رحمت قرار بده. (بحارالانوار، ج ۹۸، ص۸)
* گریه بر مظلومیت شیعه
قال الصادق (ع): من دمعت عینه فینا دمعه لدم سفک لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهک لنا او لØ£حد من شیعتنا بوØ£ه الله تعالÙ‰ بها فÙ‰ الجنه حقبا.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس که چشمش در راه ما گریان شود، به خاطر خونÙ‰ که از ما ریخته شده است، یا حقÙ‰ که از ما گرفتهاند، یا آبرویÙ‰ که از ما یا یکÙ‰ از شیعیان ما برده وهتک حرمت کردهاند، خداÙ‰ متعال به همین سبب، او را در بهشت جاودان، براÙ‰ ابد جاÙ‰ مÙ‰دهد. (امالÙ‰ شیخ مفید، ص۱۷۵)
قال الصادق (ع): من دمعت عینه فینا دمعه لدم سفک لنا او حق لنا نقصناه او عرض انتهک لنا او لØ£حد من شیعتنا بوØ£ه الله تعالÙ‰ بها فÙ‰ الجنه حقبا.
امام صادق (ع) فرمود: هر کس که چشمش در راه ما گریان شود، به خاطر خونÙ‰ که از ما ریخته شده است، یا حقÙ‰ که از ما گرفتهاند، یا آبرویÙ‰ که از ما یا یکÙ‰ از شیعیان ما برده وهتک حرمت کردهاند، خداÙ‰ متعال به همین سبب، او را در بهشت جاودان، براÙ‰ ابد جاÙ‰ مÙ‰دهد. (امالÙ‰ شیخ مفید، ص۱۷۵)
* ثواب بÙ‰ حساب
قال الصادق (ع): لکل شیىء ثواب الا الدمعه فینا.
امام صادق (ع) فرمود: هر چیزÙ‰ پاداش و مزدÙ‰ دارد، مگر اشکÙ‰ که براÙ‰ ما ریخته شود Ù€ که چیزÙ‰ با آن برابرÙ‰ نمÙ‰کند و مزد بÙ‰ اندازه داردÙ€ .(جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۴۸)
قال الصادق (ع): لکل شیىء ثواب الا الدمعه فینا.
امام صادق (ع) فرمود: هر چیزÙ‰ پاداش و مزدÙ‰ دارد، مگر اشکÙ‰ که براÙ‰ ما ریخته شود Ù€ که چیزÙ‰ با آن برابرÙ‰ نمÙ‰کند و مزد بÙ‰ اندازه داردÙ€ .(جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۴۸)
کوثر و اشک
قال الصادق (ع): ما من عین بکت لنا الا نعمت بالنظر الÙ‰ الکوثر و سقیت منه.
امام صادق (ع) فرمود: هیچ چشمÙ‰ نیست که براÙ‰ ما بگرید، مگر این که برخوردار از نعمت نگاه به «کوثر» مÙ‰شود و از آن سیرابش مÙ‰کنند. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۴)
قال الصادق (ع): ما من عین بکت لنا الا نعمت بالنظر الÙ‰ الکوثر و سقیت منه.
امام صادق (ع) فرمود: هیچ چشمÙ‰ نیست که براÙ‰ ما بگرید، مگر این که برخوردار از نعمت نگاه به «کوثر» مÙ‰شود و از آن سیرابش مÙ‰کنند. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۴)
* گریه آسمان
عن الصادق (ع): یا زراره! ان السماØ¡ بکت علÙ‰ الحسین اربعین صباحا.
امام صادق (ع) فرمود: اÙ‰ زراره! آسمان چهل روز، در سوگ حسین بن علÙ‰ (ع) گریه کرد. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۲)
عن الصادق (ع): یا زراره! ان السماØ¡ بکت علÙ‰ الحسین اربعین صباحا.
امام صادق (ع) فرمود: اÙ‰ زراره! آسمان چهل روز، در سوگ حسین بن علÙ‰ (ع) گریه کرد. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۵۲)
* گریه و اندوه مطلوب
قال الصادق (ع):کل الجزع و البکاØ¡ مکروه سوÙ‰ الجزع و البکاØ¡ علÙ‰ الحسین (ع).
امام صادق (ع) فرمود: هر نالیدن و گریهاÙ‰ مکروه است، مگر ناله و گریه بر حسین (ع). (بحارالانوار، ج ۴۵، ص۳۱۳)
قال الصادق (ع):کل الجزع و البکاØ¡ مکروه سوÙ‰ الجزع و البکاØ¡ علÙ‰ الحسین (ع).
امام صادق (ع) فرمود: هر نالیدن و گریهاÙ‰ مکروه است، مگر ناله و گریه بر حسین (ع). (بحارالانوار، ج ۴۵، ص۳۱۳)
* پیامبر (ص) و گریه بر شهید
قال الصادق (ع):ان النبÙ‰ لما جائته وفاه جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه کان اذا دخل بیته کثر بکائه علیهما جدا و یقول: کانا یحدثانÙ‰ و یؤانسانÙ‰ فذهبا جمیعا.
امام صادق (ع) فرمود: وقتÙ‰ خبر شهادت جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه به پیامبر خدا رسید، از آن پس هر گاه وارد خانه مÙ‰شد، بر آن دو شهید به شدت مÙ‰گریست و مÙ‰فرمود : آن دو شهید، با من هم سخن و همدم و انیس بودند، و هر دو رفتند! (من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص۱۷۷)
قال الصادق (ع):ان النبÙ‰ لما جائته وفاه جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه کان اذا دخل بیته کثر بکائه علیهما جدا و یقول: کانا یحدثانÙ‰ و یؤانسانÙ‰ فذهبا جمیعا.
امام صادق (ع) فرمود: وقتÙ‰ خبر شهادت جعفر بن ابÙ‰ طالب و زید بن حارثه به پیامبر خدا رسید، از آن پس هر گاه وارد خانه مÙ‰شد، بر آن دو شهید به شدت مÙ‰گریست و مÙ‰فرمود : آن دو شهید، با من هم سخن و همدم و انیس بودند، و هر دو رفتند! (من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص۱۷۷)
* نفس هاÙ‰ تسبیح
قال الصادق (ع):نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عباده و کتمان سرنا جهاد فÙ‰ سبیل الله. ثم قال ابو عبد الله (ع): یجب ان یکتب هذا الحدیث بالذهب.
امام صادق (ع) فرمود: نفس کسÙ‰ که به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شود، تسبیح است و اندوهش براÙ‰ ما، عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست. سپس امام صادق (ع) افزود: این حدیث را باید با طلا نوشت! (امالÙ‰ شیخ مفید، ص ۳۳۸)
قال الصادق (ع):نفس المهموم لظلمنا تسبیح و همه لنا عباده و کتمان سرنا جهاد فÙ‰ سبیل الله. ثم قال ابو عبد الله (ع): یجب ان یکتب هذا الحدیث بالذهب.
امام صادق (ع) فرمود: نفس کسÙ‰ که به خاطر مظلومیت ما اندوهگین شود، تسبیح است و اندوهش براÙ‰ ما، عبادت است و پوشاندن راز ما جهاد در راه خداست. سپس امام صادق (ع) افزود: این حدیث را باید با طلا نوشت! (امالÙ‰ شیخ مفید، ص ۳۳۸)
* فرشتگان سوگوار
قال الصادق (ع): اربعه الاف ملک عند قبر الحسین (ع) شعث غبر یبکونه الÙ‰ یوم القیامه.
امام صادق (ع) فرمود: ۴ هزار فرشته نزد قبر سید الشهدا (ع) ژولیده و غبارآلود، تا روز قیامت بر آن حضرت مÙ‰گریند. (کامل الزیارات، ص ۱۱۹)
قال الصادق (ع): اربعه الاف ملک عند قبر الحسین (ع) شعث غبر یبکونه الÙ‰ یوم القیامه.
امام صادق (ع) فرمود: ۴ هزار فرشته نزد قبر سید الشهدا (ع) ژولیده و غبارآلود، تا روز قیامت بر آن حضرت مÙ‰گریند. (کامل الزیارات، ص ۱۱۹)
* گریه بر حسین (ع)
قال الرضا (ع): یا ابن شبیب! ان کنت باکیا لشىء فابک للحسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) فانه ذبح کما یذبح الکبش.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر چیزÙ‰ گریه مÙ‰کنÙ‰، بر حسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) گریه کن، چرا که او را مانند گوسفند سر بریدند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۸۶)
قال الرضا (ع): یا ابن شبیب! ان کنت باکیا لشىء فابک للحسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) فانه ذبح کما یذبح الکبش.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر چیزÙ‰ گریه مÙ‰کنÙ‰، بر حسین بن علÙ‰ بن ابÙ‰ طالب (ع) گریه کن، چرا که او را مانند گوسفند سر بریدند. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۸۶)
* مجالسÙ‰ به یاد ائمه
قال الرضا (ع):من جلس مجلسا یحیÙ‰ فیه امرنا لم یمت قلبه یوم تموت القلوب.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس در مجلسÙ‰ بنشیند که در آن، امر (و خط و مرام ما) احیا مÙ‰شود، دلش در روزÙ‰ که دلها مÙ‰میرند، نمÙ‰میرد. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۷۸)
قال الرضا (ع):من جلس مجلسا یحیÙ‰ فیه امرنا لم یمت قلبه یوم تموت القلوب.
امام رضا (ع) فرمود: هر کس در مجلسÙ‰ بنشیند که در آن، امر (و خط و مرام ما) احیا مÙ‰شود، دلش در روزÙ‰ که دلها مÙ‰میرند، نمÙ‰میرد. (بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۷۸)
* آثار گریستن بر حسین (ع)
قال الرضا (ع): فعلÙ‰ مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام.
امام رضا (ع) فرمود: گریه کنندگان باید بر کسÙ‰ همچون حسین (ع) گریه کنند، چرا که گریستن براÙ‰ او، گناهان بزرگ را فرو مÙ‰ریزد. ( بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۴)
قال الرضا (ع): فعلÙ‰ مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام.
امام رضا (ع) فرمود: گریه کنندگان باید بر کسÙ‰ همچون حسین (ع) گریه کنند، چرا که گریستن براÙ‰ او، گناهان بزرگ را فرو مÙ‰ریزد. ( بحارالانوار، ج ۴۴، ص۲۸۴)
* اشک و آمرزش گناه
قال الرضا (ع): یابن شبیب! ان بکیت علÙ‰ الحسین (ع) حتÙ‰ تصیر دموعک علÙ‰ خدیک غفر الله لک کل ذنب اذنبته صغیرا کان او کبیرا قلیلا کان او کثیرا.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر، حسین (ع) آن قدر گریه کنÙ‰ که اشک‌هایت بر چهرهات جارÙ‰ شود، خداوند همه گناهانت را که مرتکب شدهاÙ‰ مÙ‰آمرزد، کوچک باشد یا بزرگ، کم باشد یا زیاد. (امالÙ‰ صدوق، ص۱۱۲)
قال الرضا (ع): یابن شبیب! ان بکیت علÙ‰ الحسین (ع) حتÙ‰ تصیر دموعک علÙ‰ خدیک غفر الله لک کل ذنب اذنبته صغیرا کان او کبیرا قلیلا کان او کثیرا.
امام رضا (ع) فرمود: اÙ‰ پسر شبیب! اگر بر، حسین (ع) آن قدر گریه کنÙ‰ که اشک‌هایت بر چهرهات جارÙ‰ شود، خداوند همه گناهانت را که مرتکب شدهاÙ‰ مÙ‰آمرزد، کوچک باشد یا بزرگ، کم باشد یا زیاد. (امالÙ‰ صدوق، ص۱۱۲)
* همدلÙ‰ با عترت
قال الرضا (ع): ان سرک ان تکون معنا فÙ‰ الدرجات العلÙ‰ من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اگر تو را خوشحال مÙ‰کند که در درجات والاÙ‰ بهشت با ما باشÙ‰، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادÙ‰ ما خوشحال باش. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۴۹)
قال الرضا (ع): ان سرک ان تکون معنا فÙ‰ الدرجات العلÙ‰ من الجنان فاحزن لحزننا و افرح لفرحنا.
امام رضا (ع) به «ریان بن شبیب» فرمود: اگر تو را خوشحال مÙ‰کند که در درجات والاÙ‰ بهشت با ما باشÙ‰، پس در اندوه ما غمگین باش و در شادÙ‰ ما خوشحال باش. (جامع احادیث الشیعه، ج ۱۲، ص۵۴۹)
منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی آیت‌الله بهجت
۲ سال از ولادت امام حسین (ع) سپری شده بود که سفری برای پیامبر اکرم (ص) پیش آمد. در بین راه بود که حضرت ایستاد و فرمود: «انا لله و انا الیه راجعون» و شروع به گریستن کرد. همراهان حضرت، از او علت گریه را پرسیدند. پیامبر (ص) فرمود: «جبرئیل هم اینک نزد من بود و به من اینگونه خبر داد که فرزندم (حسین) را در سرزمینی که کنار رود فرات است و آن را کربلا می‌گویند، به شهادت می‌رسانند.»
از ایشان پرسیدند: یا رسول‌الله! چه کسی او را می‌کشد؟
پیامبر (ص) فرمود: «شخصی به نام یزید که خداوند او را لعنت کند و گویی که اکنون قتلگاه حسینم و مدفن او را می‌بینم.»
رسول خدا (ص) با حزن فراوان از این سفر بازگشت، بالای منبر رفت و در حالی که امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نیز در پای منبر آن حضرت بودند، خطبه‌ای خواند که در آن خطبه مردم را پند و موعظه داد. پس از آنکه حضرت خطبه را به پایان رساند، دست راست خویش را بر سر امام حسن (ع) گذاشت و دست چپ خود را بر سر امام حسین (ع) نهاده، سر مبارک آن دو را به سوی آسمان بلند کرد و اینگونه فرمود: « پروردگارا! به درستی که محمد (ص) بنده و پیغمبر توست و این ۲ تن از پاکان خاندان من، فرزندان برگزیده من و خانواده من هستند. من اینان را پس از خود در میان امتم به جای می‌گذارم. پروردگارا! جبرئیل اینگونه به من خبر داده است که این فرزندم (حسین) را به خواری خواهند کشت. بارالها! این شهادت را بر وی مبارک کن و او را سرور و سیدالشهداØ¡ قرار ده. خدایا! برکت خود را از قاتل و ذلیل کننده او بردار.»
از ایشان پرسیدند: یا رسول‌الله! چه کسی او را می‌کشد؟
پیامبر (ص) فرمود: «شخصی به نام یزید که خداوند او را لعنت کند و گویی که اکنون قتلگاه حسینم و مدفن او را می‌بینم.»
رسول خدا (ص) با حزن فراوان از این سفر بازگشت، بالای منبر رفت و در حالی که امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نیز در پای منبر آن حضرت بودند، خطبه‌ای خواند که در آن خطبه مردم را پند و موعظه داد. پس از آنکه حضرت خطبه را به پایان رساند، دست راست خویش را بر سر امام حسن (ع) گذاشت و دست چپ خود را بر سر امام حسین (ع) نهاده، سر مبارک آن دو را به سوی آسمان بلند کرد و اینگونه فرمود: « پروردگارا! به درستی که محمد (ص) بنده و پیغمبر توست و این ۲ تن از پاکان خاندان من، فرزندان برگزیده من و خانواده من هستند. من اینان را پس از خود در میان امتم به جای می‌گذارم. پروردگارا! جبرئیل اینگونه به من خبر داده است که این فرزندم (حسین) را به خواری خواهند کشت. بارالها! این شهادت را بر وی مبارک کن و او را سرور و سیدالشهداØ¡ قرار ده. خدایا! برکت خود را از قاتل و ذلیل کننده او بردار.»
منبع: ترجمه لهوف سید بن طاووس
.......................
.......................
بر اساس روایت مشهوری از امام زمان (عج)، ایشان آیه «کهیعص» را مرتبط با واقعه کربلا عنوان می‌کنند و «ک» را از نام کربلا، «هÙ€» را از هلاکت، «ی» را نشانه یزید، «ع» را نشانه عطش و «ص» را نشانه صبر دانسته‌اند.
به گزارش خبرنگار آئین و اندیشه فارس، بسیاری از مفسÙ‘ران قرآن کریم معتقدند که آیه «کهیعص» که از حروف رمزی و مقطÙ‘عه در قرآن است به ماجرای کربلا و شهادت امام حسین (ع) اشاره کرد.
دلیل این مفسران بر ارتباط آیه «کهیعص» با ماجرای کربلا، روایتی از «سعد بن عبدالله قمی» است که در کتب روایی از جمله «کمال‌الدین وتمام النعمه» شیخ صدوق (متولد نیمه اول قرن چهارم هجری) و «احتجاج» مرحوم طبرسی (متولد نیمه اول قرن ششم هجری) آمده است.
از کتاب‌های متØ£خر نیز می‌توان به «تفسیر البرهان» سیدهاشم بحرانÙ‰ و «بحار الانوار» علامه مجلسی اشاره کرد که این روایت در آنها ذکر شده است.
بر پایه این گزارش، سعد بن عبدالله قمی نقل می‌کند که در خدمت امام عسکری (ع) بودم و فردی از تØ£ویل آیه کهیعص سئوال کرد. امام عسکری (ع) فرمود که از فرزندم «مهدی» پاسخ را دریافت کنید. آنگاه امام زمان (عج) فرمودند: «هذه الحروف من Ø£نباØ¡ الغیب، Ø£طلع الله علیها عبده زکریا علیه‌السلام، ثم قصÙ‘ها علÙ‰ محمد صلÙ‰الله علیه وآله، وذلک Ø£ن زکریا سØ£ل ربÙ‘ه Ø£ن یعلÙ‘مه Ø£سماØ¡ الخمسه، فØ£هبط علیه جبرئیل فعلÙ‘مه Ø¥یاها، فکان زکریا Ø¥ذا ذکر محمداÙ‹ وعلیاÙ‹ وفاطمه والحسن سÙرÙ‘Ùی عنه همÙ‘ه، وانجلÙ‰ کربÙ‘ه، وØ¥ذا ذکر الحسین خنقته العبره ووقعت علیه البهره! فقال ذات یوم: یا Ø¥لهی! ما بالی Ø¥ذا ذکرت Ø£ربعا منهم تسلیÙ‘ت بØ£سمائهم من همومی، وØ¥ذا ذکرت الحسین تدمع عینی وتثور زفرتی؟! فØ£نبØ£ه الله تعالÙ‰ عن قصته، وقال: (کهیعص) فالکاف اسم کربلاØ¡، والهاØ¡ هلاک العتره، والیاØ¡ یزید وهو ظالم الحسین علیه‌السلام، والعین عطشه، والصاد صبره.»
ماجرا از این قرار است که حضرت زکریا از پروردگارش درخواست کرد که «اسماØ¡ خمسه طیبه» را به وی بیاموزد. خداوند متعال، جبرئیل امین را بر او فرو فرستاد و آن اسماØ¡ را به او تعلیم داد.
حضرت زکریا هنگامی که نامهای محمد (ص)، علی (ع)، فاطمه (س) و حسن (ع) را یاد میکرد، اندوه و ناراحتی‌اش بر طرف می‌شد و گرفتاریش از بین میرفت. امام هنگامی که از حسین (ع) یاد میکرد، بغض گلویش را میفشرد و مبهوت می‌شد. به همین دلیل روزی از خداوند سبب این اندوه و ناراحتی را جویا شد و گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد میکنم، آرامش مییابم و اندوهم بر طرف می‌شود، اما وقتی حسین را یاد میکنم، اشکم جاری و نالهام بلند می‌شود؟
خدای تعالی او را از داستان شهادت امام حسین (ع) آگاه کرد و فرمود: «کهیعص»! «ک» نام کربلا و «ه» اشاره به کشته‌شدن عترت طاهره دارد. «ی» اشاره به نام یزید دارد که بر حسین (ع) ظلم کرد و «ع» اشاره به عطش و تشنگی آن امام و «ص» نیز نشان صبر و مقاومت ایشان است.
............................
دلیل این مفسران بر ارتباط آیه «کهیعص» با ماجرای کربلا، روایتی از «سعد بن عبدالله قمی» است که در کتب روایی از جمله «کمال‌الدین وتمام النعمه» شیخ صدوق (متولد نیمه اول قرن چهارم هجری) و «احتجاج» مرحوم طبرسی (متولد نیمه اول قرن ششم هجری) آمده است.
از کتاب‌های متØ£خر نیز می‌توان به «تفسیر البرهان» سیدهاشم بحرانÙ‰ و «بحار الانوار» علامه مجلسی اشاره کرد که این روایت در آنها ذکر شده است.
بر پایه این گزارش، سعد بن عبدالله قمی نقل می‌کند که در خدمت امام عسکری (ع) بودم و فردی از تØ£ویل آیه کهیعص سئوال کرد. امام عسکری (ع) فرمود که از فرزندم «مهدی» پاسخ را دریافت کنید. آنگاه امام زمان (عج) فرمودند: «هذه الحروف من Ø£نباØ¡ الغیب، Ø£طلع الله علیها عبده زکریا علیه‌السلام، ثم قصÙ‘ها علÙ‰ محمد صلÙ‰الله علیه وآله، وذلک Ø£ن زکریا سØ£ل ربÙ‘ه Ø£ن یعلÙ‘مه Ø£سماØ¡ الخمسه، فØ£هبط علیه جبرئیل فعلÙ‘مه Ø¥یاها، فکان زکریا Ø¥ذا ذکر محمداÙ‹ وعلیاÙ‹ وفاطمه والحسن سÙرÙ‘Ùی عنه همÙ‘ه، وانجلÙ‰ کربÙ‘ه، وØ¥ذا ذکر الحسین خنقته العبره ووقعت علیه البهره! فقال ذات یوم: یا Ø¥لهی! ما بالی Ø¥ذا ذکرت Ø£ربعا منهم تسلیÙ‘ت بØ£سمائهم من همومی، وØ¥ذا ذکرت الحسین تدمع عینی وتثور زفرتی؟! فØ£نبØ£ه الله تعالÙ‰ عن قصته، وقال: (کهیعص) فالکاف اسم کربلاØ¡، والهاØ¡ هلاک العتره، والیاØ¡ یزید وهو ظالم الحسین علیه‌السلام، والعین عطشه، والصاد صبره.»
ماجرا از این قرار است که حضرت زکریا از پروردگارش درخواست کرد که «اسماØ¡ خمسه طیبه» را به وی بیاموزد. خداوند متعال، جبرئیل امین را بر او فرو فرستاد و آن اسماØ¡ را به او تعلیم داد.
حضرت زکریا هنگامی که نامهای محمد (ص)، علی (ع)، فاطمه (س) و حسن (ع) را یاد میکرد، اندوه و ناراحتی‌اش بر طرف می‌شد و گرفتاریش از بین میرفت. امام هنگامی که از حسین (ع) یاد میکرد، بغض گلویش را میفشرد و مبهوت می‌شد. به همین دلیل روزی از خداوند سبب این اندوه و ناراحتی را جویا شد و گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد میکنم، آرامش مییابم و اندوهم بر طرف می‌شود، اما وقتی حسین را یاد میکنم، اشکم جاری و نالهام بلند می‌شود؟
خدای تعالی او را از داستان شهادت امام حسین (ع) آگاه کرد و فرمود: «کهیعص»! «ک» نام کربلا و «ه» اشاره به کشته‌شدن عترت طاهره دارد. «ی» اشاره به نام یزید دارد که بر حسین (ع) ظلم کرد و «ع» اشاره به عطش و تشنگی آن امام و «ص» نیز نشان صبر و مقاومت ایشان است.
............................
حضرت امام رضا(ع) فرمودند: «کانÙŽ اÙŽبی اÙذا دÙŽخÙŽلÙŽ شÙŽهرÙ الÙ’مÙحرÙ‘ÙŽم لایÙری ضاحÙکاÙ‹» یعنی وقتی پدرم به ماه محرم وارد می‌شد، دیگر خنده بر چهره‌اش دیده نمی‌شد.
مرحوم آیت‌الله ملکی تبریزی (ره) در مراقبات ماه محرم می‌گوید: «سزاوار است حال دوستان آل‌محمد (ص) در دهه اول محرم تغییر کرده و در دل و سیمای خود آثار اندوه و درد این مصیبت‌های بزرگ و دردناک را آشکار کنند.» و در ادامه مطالب خود اضافه می‌کند: «و نیز در دهه اول هر روز امام حسین(ع) را با زیارت عاشورا زیارت کند و اگر می‌تواند مراسم عزاداری آن حضرت را در منزل خود با نیتی خالص برپا نماید و اگر نمی‌تواند در مساجد یا منازل دوستانش به برپایی این مراسم کمک کند و هر روز مقداری از اوقات خود را در مکان‌‌های عمومی به عزاداری بپردازد.»
عزاداری و گریه بر سیدالشهداØ¡ از افضل قربات و دارای اجری بس عظیم و مورد سفارش اکید ائمه اطهار (ع) است که نوشتاری جدا می‌طلبد و درباره آن کتاب‌ها نوشته شده است، اما ماه محرم و حتی دهه اول محرم خود دارای موضوعیتی جدی است که مورد بحث ماست.
ائمه اطهار (ع) به زنده نگاه داشتن مصائب سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) اهتمام جدی داشته‌اند. نقل است که ایÙ‘ان بن شبیب به امام رضا (ع) وارد شد و ایشان از او پرسیدند که آیا روزه‌ای؟ ابن شبیب می‌گوید: گفتم: خیر، حضرت فرمودند: امروز روزی است که زکریا (ع) دعا کرد و خداوند دعایش را مستجاب فرمود و ملائکه خدا او را به یحیی (ع) بشارت دادند. آنگاه فرمود: این ماه، ماهی است که در زمان جاهلیت هم، اهل جاهلیت آن را حرام دانسته و در آن از ظلم و قتال دوری می‌کردند، اما این امت نه احترام این ماه را نگه داشتند و نه احترام پیامبر خود را و در این ماه، ذریه پیامبرشان را کشتند و زنان او را اسیر کردند و اموال آنها را به غارت بردند. ای پسر شبیب! اگر می‌خواهی بر چیزی گریه کنی بر حسین بن علی (ع) گریه کن ...»
از روایت فوق، اهمیت ماه محرم و گریه کردن بر سیدالشهداØ¡ (ع) در ایام این ماه معلوم می‌شود.
در روایات دیگر آمده است که حضرت امام رضا (ع) در ایام دهه اول محرم، خودشان برمی‌خاستند و برای نشستن بانوان پرده‌ای می‌افراشتند. آنگاه به دعبل، شاعر معروف اهل‌بیت(ع) دستور خواندن شعر و ذکر مصیبت می دادند و می‌فرمو‌دند: «ای دعبل! کسی که دیدگانش در سوگ حسین (ع) اشک‌آلود شود یا دیگران را به خاطر مصائب ما بگریاند، خداوند او را در زمره ما محشور می‌کند.»
پس اقامه عزا و برپایی جلسه‌های ذکر مصیبت ریشه در روایات و تاریخ اهل‌بیت (ع) دارد و یک مسØ£له اجتماعی صرف نیست و قطعاÙ‹ اگر آن سفارش‌ها و اهتمامی که حضرات معصومین (ع) در برپایی جلسات عزاداری امام حسین (ع) داشتند، نبود هم‌اکنون ما شاهد چنین شکوهی در جلسات امام حسین (ع) نبودیم.
با وجود روایات مØ£ثور از ائمه هدی (ع) با مراجعه به حالات علماØ¡ در طول تاریخ نیز می‌توانیم به این مسØ£له پی ببریم که دهه اول محرم دهه عزای امام حسین (ع) است.
غالب علمای بزرگ متقدم و متØ£خÙ‘ر در ده روز اول محرم و حتی گاهی تا آخر ماه صفر، روضه داشته و دارند و اهتمام آنها بر این مسØ£له بر کسی پوشیده نیست.
برای روز اول ماه محرم هم آداب و اعمال ذکر شده است که با مراجعه به مفاتیح‌الجنان می‌توان از آنها اطلاع پیدا کرد.
...............................
ز قول «قطب‌الدÙ‘ین راوندی» در کتاب خود موسوم به «خرائج و جرائح» نقل کرده است: روزی پیامبر اسلام (ص) در محلÙ‘ی نشسته بود و اطراف آن بزرگوار، امام علی، حضرت فاطمه، حسن و حسین (علیهاالسلام) گرد آمده بودند.
در این هنگام، رسول خدا (ص) به ایشان خطاب کرد و فرمود: در آن هنگامی که هر یک از شما از یکدیگر جدا و پراکنده شود و قبر هریک در گوشه‌ای از زمین قرار گیرد، چه حالی خواهید داشت؟
حسین (ع) لب به سخن گشود و اظهار داشت: یا رسول‌اللÙ‘ه! آیا به مرگ طبیعی می‌میریم یا آن که کشته خواهیم شد؟
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: پسرم! همانا شما مظلومانه کشته خواهید شد.
و سپس افزود: و تکه‌تکه‌های بدن شما در روی زمین پراکنده خواهند شد.
حسین (ع) سئوال کرد: یا رسول‌اللÙ‘ه! چه کسی ما را خواهد کشت؟
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: شرورترین افراد، شما را به قتل می‌رسانند.
حسین (ع) همچنین سئوال کرد: آیا کسی به زیارت قبور ما خواهد آمد؟
رسول خدا (ص) فرمود: آری، عدÙ‘های از Ù€ مردان و زنان Ù€ امÙ‘ت برای زیارت شما بر سر قبور شما می‌آیند و با آمدنشان بر مزار شما، مرا خوشحال می‌کنند و چون قیامت برپا شود، من در صحرای محشر حاضر خواهم شد و کسانی را که به زیارت قبور شما آمده باشند، شفاعت میکنم و از شداید و سختی‌های قیامت نجاتشان خواهم داد.
..............................
امام صادق(ع) می‌فرماید: «هر گریه و مویه‌ای در مصیبتها جز گریه بر امام حسین (ع) مکروه است» و مفسران بر این باورند که منظور از این نوع گریه، مویه‌کردن و گریه همراه با جزع است.
عزاداری و تشکیل مجالس عزا به‌ویژه برای شهدا، در روایات شیعه امری جایز، بلکه پرفضیلت و مستحب است. این موضوع در بسیاری از منابع شیعی از جمله «وسائل الشیعه» شیخ حرÙ‘ عاملی و «بحار الانوار» علامه مجلسی بیان شده است.
در این مطلب سعی شده، رویاتی از منابع شیعه که از طریق اهل‌بیت (ع) نقل شده است، جمع‌آوری و ارایه شود.
* گریه بر امام حسین (ع) اسلام را از نابودی نجات داد
Ù€ امام موسی بن جعفر (ع) فرمود: «اذا مات المؤمن بکت علیه الملائکه و بقاع الارض التی کان یعبدالله علیها و ابواب السماØ¡ التی کان یصعد اعمالها فیها و ثلم ثلمه فی الاسلام لا یسدها شیئی لان المؤمنین حصون الاسلام کحصون سور المدینه لها» (بحار الانوار، باب استحباب البکاØ¡ لموت المیÙ‘ت)
هرگاه مؤمنی از دنیا برود، فرشتگان و جایگاهی که در آنجا خدا را عبادت کرده و درهای آسمان که اعمال وی از آن بالا رفته است، بر او می‌گریند و شکافی در اسلام پدیدار می‌شود که چیزی نمی‌تواند آن را پر کندØ› چرا که مؤمنان همانند دیوار اطراف شهر و نگهبان اسلام هستند.
Ù€ امام صادق (ع) فرمود: «انÙ‘ما تحتاج المرØ£ه فی الماتم الی النوح لتسیل دمعتها و لا ینبغی لها ان تقول هجراÙ‹ فاذا جائها اللیل فلاتوذی الملائکه بالنوح» (بحار الانوار، باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل ... ویکره النوح لیلا)
هنگام ماتم و عزا، بانوان برای اشک ریختن Ù€ برای کاستن بار مصیبت Ù€ نیاز به شیون و زاری دارند، اما شایسته نیست سخنان بیهوده و باطل بگویند و باید با فرا رسیدن شب، نوحه، گریه و فریاد را رها سازند تا فرشتگان آزار نبینند.
Ù€ امام باقر (ع) فرمود: «ان ام سلمه ندبت ابن عمها المغیره بین یدی رسول الله (ص) بعد ان استØ£ذنت منه للمضی الی اهله لانهم اقاموا مناحه قال فما عاب ذلک علیها النبی (ص) و لا قال شیئاÙ‹» (جلد ۱۲ بحار الانوار و جلد اول فروع کافی)
ولید بن مغیره، پسر عموی امÙ‘سلمه از دنیا رفت. امÙ‘سلمه از پیامبر (ص) اجازه خواست تا در مراسم نوحه و ماتم او شرکت کند. آن حضرت اجازه داد، آنگاه در برابر رسول خدا با ذکر اشعاری برای مغیره گریه کرد. آن حضرت هم جلوگیری نکرده و چیزی نفرمودند.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «البکائون خمسه: آدم و یعقوب و یوسف و فاطمه بنت محمد (ص) و علی بن الحسین ...» (بحار الانوار، باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
گریه‌کنندگان معروف پنج نفرند: آدم، یعقوب، یوسف، فاطمه دختر پیامبر اسلام (ص) و علی بن حسین (ع). گریه آدم به خاطر اخراج از بهشت، گریه یعقوب به جهت دوری از یوسف، گریه یوسف به خاطر فراق و جدایی از یعقوب، گریه حضرت زهرا بر پدرش رسول خدا (ص) و گریه امام سجاد (ع) به خاطر شهادت مظلومانه پدرش امام حسین (ع) بود که مدت آن در بعضی از روایات ده سال و در برخی دیگر، ۴۰ سال عنوان شده است.
Ù€ امام صادق (ع) به فرزند بزرگوارش فرمود: «Ø£وقف لی من مالی کذا وکذا لنوادب تند بنی عشر سنین بمنی Ø£یام منی» (بحار الانوار، باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل)
مدت ده سال در ایام حج در سرزمین منا با وقف اموال و دارایی‌ام، مجالس سوگواری برگزار کن تا گریه‌کنندگان گریه کنند.
Ù€ امام صادق (ع) در روایت دیگری فرمود: «من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی عشره فله و لهم الجنه و من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی تسعه فله و لهم الجنه» (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
کسی که یک بیت شعر درباره امام حسین (ع) بسراید و گریه کند و ده تن یا نه تن را بگریاند، جایگاه آنان بهشت است.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «کل الجزع والبکاØ¡ مکروه سوی الجزع والبکاØ¡ علی الحسین» (بحار الانوار، باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
هر گریه و مویه‌ای در مصیبتها مکروه است، مگر گریه بر امام حسین (ع).
در توضیح این روایت اشاره به این نکته لازم است که ترک صبر و بی‌قراری در مصیبتها، اجر و پاداش انسان را از بین می‌برد. از این رو در روایات دیگر به این مطلب اشاره شده است اما در اینجا امام صادق( ع) عزاداری و گریه بر امام حسین (ع) را استثناØ¡ دانسته‌اند، زیرا گریه و جزع بر مصیبت امام حسین (ع) و انسان‌های مظلوم از مصادیق جزع مکروه نبوده، بلکه مصداق فریاد و اعتراض در برابر ظالم و ستمگر و ممدوح و پسندیده است. چنان که قرآن کریم می‌فرماید: «لا یÙحÙبÙ‘Ù اللهÙ الجÙŽهÙ’رÙŽ بÙالسÙ‘ÙوØ¡Ù مÙنÙŽ الÙ’قÙŽوÙ’ل٠إÙلاÙ‘ مÙŽن ظÙلÙمÙ’».
از این روایت چنین به دست می‌آید که عزاداری برای امام حسین (ع) و شهدای بزرگواری که در راه خدا مظلومانه جان باخته‌اند با دیگر سوگواری‌هایی که برای افراد معمولی است، تفاوت دارد.
نکته دیگری که در این روایت وجود دارد، آن است که گریه بر غیر امام (ع) مکروه دانسته شده در صورتی که از روایات فراوانی جواز و بلکه استحباب آن مشخص می‌شود. در این جا احتمالاتی وجود دارد. یکی از آن احتمالات این است که مقصود از گریه در روایت ذکر شده، گریه همراه با جزع است نه صرف گریستن.
Ù€ پیامبر (ص) به دخترشان فاطمه (س) فرمودند: «کل عین باکیه الا عین بکت علی مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه» (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
هر دیده‌ای Ù€ در قیامت Ù€ گریان است، جز دیده‌ای که بر حسین (ع) گریه کند. آن چشم همیشه خندان است و به نعمت‌های بهشتی بشارت داده می‌شود.
Ù€ «ابن‌قولویه» از «مسمع بن مالک کردین» روایت کرده است که می‌گوید امام صادق (ع)به من فرمود: «ای مسمع! تو که از اهالی عراق هستی، آیا قبر جدÙ‘م حسین (ع) را زیارت می‌کنی؟ عرض کردم خیر، زیرا من در بصره مشهور هستم و در همسایگی ما یکی از طرفداران خلیفه است که تابع هوا و هوس‌های نفسانی اوست. گذشته از این، دشمنان ما خواه ناصبی و غیر آن، زیاد هستند، ترس دارم که به خلیفه فرزند سلیمان اطلاع دهند و جان من در خطر قرار گیرد».
آنگاه امام فرمود: «آیا مصایب شهدای کربلا را به یاد نمی‌آوری؟»، عرض کردم: «آری». فرمود: «آیا جزع و اظهار ناراحتی نمی‌کنی؟»، گفتم: «آری، سوگند به خدا که گریه میکنم». فرمودند: «خدا گریه‌ات را بپذیرد، آگاه باش که تو از کسانی هستی که برای مصایب ما اظهار ناراحتی و جزع می‌کنند. تو از کسانی هستی که در خوشحالی ما خوشحال و در اندوه و حزن ما اندوهناک‌اند».
سپس فرمود: «فقال الحمدالله الذی فضلنا علی خلقه بالرحمه و خصنا اهل البیت بالرحمه یا مسمع ان الارض و السماØ¡ تبکی منذ قتل امیرالمؤمنین رحمه لنا و ما بکی لنا من الملائکه اکثر و ما رقات دموع الملائکه منذ قتلنا»، سپاس خدایی را که ما Ù€ اهل‌بیت Ù€ را به رحمت خاصه‌اش ویژه ساخت و بر سایر خلق برتری بخشید. ای مسمع! از زمان کشته‌شدن امیرمؤمنان (ع) زمین و آسمان می‌گریند و گریه فرشتگان خشک نشده است». (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) به پسر شبیب که از یاران آن حضرت است، می‌فرماید: «ای فرزند شبیب! محرÙ‘ÙŽم، ماهی است که در دوران جاهلیت، مردم ظلم و قتل را در آن حرام می‌دانستند، اما گروهی از مسلمانان حرمت این ماه و حرمت پیامبر(ص) را نشناختند، فرزند او را به قتل رسانده، زنان همراه او را به اسارت بردند».
آنگاه فرمود: «ان کنت باک فابک للحسین بن علی (ع) فانÙ‘ه ذبح کما یذبح الکبش» اگر خواستی بر کسی گریه کنی، برای حسین بن علی (ع)گریه کن، چرا که او را مانند گوسفند ذبح کردند.
سپس ادامه داد: «ان یوم الحسین اقرح جفوننا و Ø£سبل دموعنا و اذل عزیزنا بØ£رض کرب و بلا و اÙŽورثنا الکرب و البلاØ¡ الی یوم الانقضاØ¡ فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام» روز عاشورا، چشم های ما را زخمی کرد، دل‌های ما را سوخت، اشک چشمان ما را روان ساخت و عزیزان ما را خوار کرد و سرزمین کربلا تا روز قیامت برای ما سختی و بلا به جای گذاشت، پس بایستی گریه‌کنندگان بر مثل حسین گریه کنند. (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) در روایت دیگری می‌فرماید: «من تذکر مصابنا و بکی لما ارتکب منا، کان معنا فی درجتنا یوم القیامه، و من ذکر بمصابنا فبکی و Ø£بکی لم تبک عینه یوم تبکی العیون، و من جلس مجلساÙ‹ یحیی فیه Ø£مرنا لم یمت قلبه یم تموت القلوب» کسی که مصیبت‌هایی را که بر ما وارد شده است به یاد آورد و بر آن گریه کند، در قیامت همراه ما خواهد بود.
کسی که به یاد مصایب ما گریه کند و دیگران را بگریاند چشمان او روزی که همه چشم‌ها گریانند، گریان نخواهد بود و کسی که در جلسه‌ای بنشیند که در آن جلسه امر ما احیا و بر پا داشته می‌شود، دل او در روزی که دلها می میرد، زنده می‌شود و نمی‌میرد. (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ لعی مصیبه الحسین)
مرحوم آیت‌الله ملکی تبریزی (ره) در مراقبات ماه محرم می‌گوید: «سزاوار است حال دوستان آل‌محمد (ص) در دهه اول محرم تغییر کرده و در دل و سیمای خود آثار اندوه و درد این مصیبت‌های بزرگ و دردناک را آشکار کنند.» و در ادامه مطالب خود اضافه می‌کند: «و نیز در دهه اول هر روز امام حسین(ع) را با زیارت عاشورا زیارت کند و اگر می‌تواند مراسم عزاداری آن حضرت را در منزل خود با نیتی خالص برپا نماید و اگر نمی‌تواند در مساجد یا منازل دوستانش به برپایی این مراسم کمک کند و هر روز مقداری از اوقات خود را در مکان‌‌های عمومی به عزاداری بپردازد.»
عزاداری و گریه بر سیدالشهداØ¡ از افضل قربات و دارای اجری بس عظیم و مورد سفارش اکید ائمه اطهار (ع) است که نوشتاری جدا می‌طلبد و درباره آن کتاب‌ها نوشته شده است، اما ماه محرم و حتی دهه اول محرم خود دارای موضوعیتی جدی است که مورد بحث ماست.
ائمه اطهار (ع) به زنده نگاه داشتن مصائب سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) اهتمام جدی داشته‌اند. نقل است که ایÙ‘ان بن شبیب به امام رضا (ع) وارد شد و ایشان از او پرسیدند که آیا روزه‌ای؟ ابن شبیب می‌گوید: گفتم: خیر، حضرت فرمودند: امروز روزی است که زکریا (ع) دعا کرد و خداوند دعایش را مستجاب فرمود و ملائکه خدا او را به یحیی (ع) بشارت دادند. آنگاه فرمود: این ماه، ماهی است که در زمان جاهلیت هم، اهل جاهلیت آن را حرام دانسته و در آن از ظلم و قتال دوری می‌کردند، اما این امت نه احترام این ماه را نگه داشتند و نه احترام پیامبر خود را و در این ماه، ذریه پیامبرشان را کشتند و زنان او را اسیر کردند و اموال آنها را به غارت بردند. ای پسر شبیب! اگر می‌خواهی بر چیزی گریه کنی بر حسین بن علی (ع) گریه کن ...»
از روایت فوق، اهمیت ماه محرم و گریه کردن بر سیدالشهداØ¡ (ع) در ایام این ماه معلوم می‌شود.
در روایات دیگر آمده است که حضرت امام رضا (ع) در ایام دهه اول محرم، خودشان برمی‌خاستند و برای نشستن بانوان پرده‌ای می‌افراشتند. آنگاه به دعبل، شاعر معروف اهل‌بیت(ع) دستور خواندن شعر و ذکر مصیبت می دادند و می‌فرمو‌دند: «ای دعبل! کسی که دیدگانش در سوگ حسین (ع) اشک‌آلود شود یا دیگران را به خاطر مصائب ما بگریاند، خداوند او را در زمره ما محشور می‌کند.»
پس اقامه عزا و برپایی جلسه‌های ذکر مصیبت ریشه در روایات و تاریخ اهل‌بیت (ع) دارد و یک مسØ£له اجتماعی صرف نیست و قطعاÙ‹ اگر آن سفارش‌ها و اهتمامی که حضرات معصومین (ع) در برپایی جلسات عزاداری امام حسین (ع) داشتند، نبود هم‌اکنون ما شاهد چنین شکوهی در جلسات امام حسین (ع) نبودیم.
با وجود روایات مØ£ثور از ائمه هدی (ع) با مراجعه به حالات علماØ¡ در طول تاریخ نیز می‌توانیم به این مسØ£له پی ببریم که دهه اول محرم دهه عزای امام حسین (ع) است.
غالب علمای بزرگ متقدم و متØ£خÙ‘ر در ده روز اول محرم و حتی گاهی تا آخر ماه صفر، روضه داشته و دارند و اهتمام آنها بر این مسØ£له بر کسی پوشیده نیست.
برای روز اول ماه محرم هم آداب و اعمال ذکر شده است که با مراجعه به مفاتیح‌الجنان می‌توان از آنها اطلاع پیدا کرد.
...............................
ز قول «قطب‌الدÙ‘ین راوندی» در کتاب خود موسوم به «خرائج و جرائح» نقل کرده است: روزی پیامبر اسلام (ص) در محلÙ‘ی نشسته بود و اطراف آن بزرگوار، امام علی، حضرت فاطمه، حسن و حسین (علیهاالسلام) گرد آمده بودند.
در این هنگام، رسول خدا (ص) به ایشان خطاب کرد و فرمود: در آن هنگامی که هر یک از شما از یکدیگر جدا و پراکنده شود و قبر هریک در گوشه‌ای از زمین قرار گیرد، چه حالی خواهید داشت؟
حسین (ع) لب به سخن گشود و اظهار داشت: یا رسول‌اللÙ‘ه! آیا به مرگ طبیعی می‌میریم یا آن که کشته خواهیم شد؟
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: پسرم! همانا شما مظلومانه کشته خواهید شد.
و سپس افزود: و تکه‌تکه‌های بدن شما در روی زمین پراکنده خواهند شد.
حسین (ع) سئوال کرد: یا رسول‌اللÙ‘ه! چه کسی ما را خواهد کشت؟
حضرت رسول (ص) در پاسخ فرمود: شرورترین افراد، شما را به قتل می‌رسانند.
حسین (ع) همچنین سئوال کرد: آیا کسی به زیارت قبور ما خواهد آمد؟
رسول خدا (ص) فرمود: آری، عدÙ‘های از Ù€ مردان و زنان Ù€ امÙ‘ت برای زیارت شما بر سر قبور شما می‌آیند و با آمدنشان بر مزار شما، مرا خوشحال می‌کنند و چون قیامت برپا شود، من در صحرای محشر حاضر خواهم شد و کسانی را که به زیارت قبور شما آمده باشند، شفاعت میکنم و از شداید و سختی‌های قیامت نجاتشان خواهم داد.
..............................
امام صادق(ع) می‌فرماید: «هر گریه و مویه‌ای در مصیبتها جز گریه بر امام حسین (ع) مکروه است» و مفسران بر این باورند که منظور از این نوع گریه، مویه‌کردن و گریه همراه با جزع است.
عزاداری و تشکیل مجالس عزا به‌ویژه برای شهدا، در روایات شیعه امری جایز، بلکه پرفضیلت و مستحب است. این موضوع در بسیاری از منابع شیعی از جمله «وسائل الشیعه» شیخ حرÙ‘ عاملی و «بحار الانوار» علامه مجلسی بیان شده است.
در این مطلب سعی شده، رویاتی از منابع شیعه که از طریق اهل‌بیت (ع) نقل شده است، جمع‌آوری و ارایه شود.
* گریه بر امام حسین (ع) اسلام را از نابودی نجات داد
Ù€ امام موسی بن جعفر (ع) فرمود: «اذا مات المؤمن بکت علیه الملائکه و بقاع الارض التی کان یعبدالله علیها و ابواب السماØ¡ التی کان یصعد اعمالها فیها و ثلم ثلمه فی الاسلام لا یسدها شیئی لان المؤمنین حصون الاسلام کحصون سور المدینه لها» (بحار الانوار، باب استحباب البکاØ¡ لموت المیÙ‘ت)
هرگاه مؤمنی از دنیا برود، فرشتگان و جایگاهی که در آنجا خدا را عبادت کرده و درهای آسمان که اعمال وی از آن بالا رفته است، بر او می‌گریند و شکافی در اسلام پدیدار می‌شود که چیزی نمی‌تواند آن را پر کندØ› چرا که مؤمنان همانند دیوار اطراف شهر و نگهبان اسلام هستند.
Ù€ امام صادق (ع) فرمود: «انÙ‘ما تحتاج المرØ£ه فی الماتم الی النوح لتسیل دمعتها و لا ینبغی لها ان تقول هجراÙ‹ فاذا جائها اللیل فلاتوذی الملائکه بالنوح» (بحار الانوار، باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل ... ویکره النوح لیلا)
هنگام ماتم و عزا، بانوان برای اشک ریختن Ù€ برای کاستن بار مصیبت Ù€ نیاز به شیون و زاری دارند، اما شایسته نیست سخنان بیهوده و باطل بگویند و باید با فرا رسیدن شب، نوحه، گریه و فریاد را رها سازند تا فرشتگان آزار نبینند.
Ù€ امام باقر (ع) فرمود: «ان ام سلمه ندبت ابن عمها المغیره بین یدی رسول الله (ص) بعد ان استØ£ذنت منه للمضی الی اهله لانهم اقاموا مناحه قال فما عاب ذلک علیها النبی (ص) و لا قال شیئاÙ‹» (جلد ۱۲ بحار الانوار و جلد اول فروع کافی)
ولید بن مغیره، پسر عموی امÙ‘سلمه از دنیا رفت. امÙ‘سلمه از پیامبر (ص) اجازه خواست تا در مراسم نوحه و ماتم او شرکت کند. آن حضرت اجازه داد، آنگاه در برابر رسول خدا با ذکر اشعاری برای مغیره گریه کرد. آن حضرت هم جلوگیری نکرده و چیزی نفرمودند.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «البکائون خمسه: آدم و یعقوب و یوسف و فاطمه بنت محمد (ص) و علی بن الحسین ...» (بحار الانوار، باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
گریه‌کنندگان معروف پنج نفرند: آدم، یعقوب، یوسف، فاطمه دختر پیامبر اسلام (ص) و علی بن حسین (ع). گریه آدم به خاطر اخراج از بهشت، گریه یعقوب به جهت دوری از یوسف، گریه یوسف به خاطر فراق و جدایی از یعقوب، گریه حضرت زهرا بر پدرش رسول خدا (ص) و گریه امام سجاد (ع) به خاطر شهادت مظلومانه پدرش امام حسین (ع) بود که مدت آن در بعضی از روایات ده سال و در برخی دیگر، ۴۰ سال عنوان شده است.
Ù€ امام صادق (ع) به فرزند بزرگوارش فرمود: «Ø£وقف لی من مالی کذا وکذا لنوادب تند بنی عشر سنین بمنی Ø£یام منی» (بحار الانوار، باب جواز کسب النائحه بالحق لا بالباطل)
مدت ده سال در ایام حج در سرزمین منا با وقف اموال و دارایی‌ام، مجالس سوگواری برگزار کن تا گریه‌کنندگان گریه کنند.
Ù€ امام صادق (ع) در روایت دیگری فرمود: «من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی عشره فله و لهم الجنه و من Ø£نشد فی الحسین بیتاÙ‹ فبکی و Ø£بکی تسعه فله و لهم الجنه» (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
کسی که یک بیت شعر درباره امام حسین (ع) بسراید و گریه کند و ده تن یا نه تن را بگریاند، جایگاه آنان بهشت است.
Ù€ امام صادق(ع) فرمود: «کل الجزع والبکاØ¡ مکروه سوی الجزع والبکاØ¡ علی الحسین» (بحار الانوار، باب جواز البکاØ¡ علی المیت و المصیبه)
هر گریه و مویه‌ای در مصیبتها مکروه است، مگر گریه بر امام حسین (ع).
در توضیح این روایت اشاره به این نکته لازم است که ترک صبر و بی‌قراری در مصیبتها، اجر و پاداش انسان را از بین می‌برد. از این رو در روایات دیگر به این مطلب اشاره شده است اما در اینجا امام صادق( ع) عزاداری و گریه بر امام حسین (ع) را استثناØ¡ دانسته‌اند، زیرا گریه و جزع بر مصیبت امام حسین (ع) و انسان‌های مظلوم از مصادیق جزع مکروه نبوده، بلکه مصداق فریاد و اعتراض در برابر ظالم و ستمگر و ممدوح و پسندیده است. چنان که قرآن کریم می‌فرماید: «لا یÙحÙبÙ‘Ù اللهÙ الجÙŽهÙ’رÙŽ بÙالسÙ‘ÙوØ¡Ù مÙنÙŽ الÙ’قÙŽوÙ’ل٠إÙلاÙ‘ مÙŽن ظÙلÙمÙ’».
از این روایت چنین به دست می‌آید که عزاداری برای امام حسین (ع) و شهدای بزرگواری که در راه خدا مظلومانه جان باخته‌اند با دیگر سوگواری‌هایی که برای افراد معمولی است، تفاوت دارد.
نکته دیگری که در این روایت وجود دارد، آن است که گریه بر غیر امام (ع) مکروه دانسته شده در صورتی که از روایات فراوانی جواز و بلکه استحباب آن مشخص می‌شود. در این جا احتمالاتی وجود دارد. یکی از آن احتمالات این است که مقصود از گریه در روایت ذکر شده، گریه همراه با جزع است نه صرف گریستن.
Ù€ پیامبر (ص) به دخترشان فاطمه (س) فرمودند: «کل عین باکیه الا عین بکت علی مصاب الحسین فانها ضاحکه مستبشره بنعیم الجنه» (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
هر دیده‌ای Ù€ در قیامت Ù€ گریان است، جز دیده‌ای که بر حسین (ع) گریه کند. آن چشم همیشه خندان است و به نعمت‌های بهشتی بشارت داده می‌شود.
Ù€ «ابن‌قولویه» از «مسمع بن مالک کردین» روایت کرده است که می‌گوید امام صادق (ع)به من فرمود: «ای مسمع! تو که از اهالی عراق هستی، آیا قبر جدÙ‘م حسین (ع) را زیارت می‌کنی؟ عرض کردم خیر، زیرا من در بصره مشهور هستم و در همسایگی ما یکی از طرفداران خلیفه است که تابع هوا و هوس‌های نفسانی اوست. گذشته از این، دشمنان ما خواه ناصبی و غیر آن، زیاد هستند، ترس دارم که به خلیفه فرزند سلیمان اطلاع دهند و جان من در خطر قرار گیرد».
آنگاه امام فرمود: «آیا مصایب شهدای کربلا را به یاد نمی‌آوری؟»، عرض کردم: «آری». فرمود: «آیا جزع و اظهار ناراحتی نمی‌کنی؟»، گفتم: «آری، سوگند به خدا که گریه میکنم». فرمودند: «خدا گریه‌ات را بپذیرد، آگاه باش که تو از کسانی هستی که برای مصایب ما اظهار ناراحتی و جزع می‌کنند. تو از کسانی هستی که در خوشحالی ما خوشحال و در اندوه و حزن ما اندوهناک‌اند».
سپس فرمود: «فقال الحمدالله الذی فضلنا علی خلقه بالرحمه و خصنا اهل البیت بالرحمه یا مسمع ان الارض و السماØ¡ تبکی منذ قتل امیرالمؤمنین رحمه لنا و ما بکی لنا من الملائکه اکثر و ما رقات دموع الملائکه منذ قتلنا»، سپاس خدایی را که ما Ù€ اهل‌بیت Ù€ را به رحمت خاصه‌اش ویژه ساخت و بر سایر خلق برتری بخشید. ای مسمع! از زمان کشته‌شدن امیرمؤمنان (ع) زمین و آسمان می‌گریند و گریه فرشتگان خشک نشده است». (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) به پسر شبیب که از یاران آن حضرت است، می‌فرماید: «ای فرزند شبیب! محرÙ‘ÙŽم، ماهی است که در دوران جاهلیت، مردم ظلم و قتل را در آن حرام می‌دانستند، اما گروهی از مسلمانان حرمت این ماه و حرمت پیامبر(ص) را نشناختند، فرزند او را به قتل رسانده، زنان همراه او را به اسارت بردند».
آنگاه فرمود: «ان کنت باک فابک للحسین بن علی (ع) فانÙ‘ه ذبح کما یذبح الکبش» اگر خواستی بر کسی گریه کنی، برای حسین بن علی (ع)گریه کن، چرا که او را مانند گوسفند ذبح کردند.
سپس ادامه داد: «ان یوم الحسین اقرح جفوننا و Ø£سبل دموعنا و اذل عزیزنا بØ£رض کرب و بلا و اÙŽورثنا الکرب و البلاØ¡ الی یوم الانقضاØ¡ فعلی مثل الحسین فلیبک الباکون فان البکاØ¡ علیه یحط الذنوب العظام» روز عاشورا، چشم های ما را زخمی کرد، دل‌های ما را سوخت، اشک چشمان ما را روان ساخت و عزیزان ما را خوار کرد و سرزمین کربلا تا روز قیامت برای ما سختی و بلا به جای گذاشت، پس بایستی گریه‌کنندگان بر مثل حسین گریه کنند. (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ علی مصیبه الحسین)
Ù€ امام رضا (ع) در روایت دیگری می‌فرماید: «من تذکر مصابنا و بکی لما ارتکب منا، کان معنا فی درجتنا یوم القیامه، و من ذکر بمصابنا فبکی و Ø£بکی لم تبک عینه یوم تبکی العیون، و من جلس مجلساÙ‹ یحیی فیه Ø£مرنا لم یمت قلبه یم تموت القلوب» کسی که مصیبت‌هایی را که بر ما وارد شده است به یاد آورد و بر آن گریه کند، در قیامت همراه ما خواهد بود.
کسی که به یاد مصایب ما گریه کند و دیگران را بگریاند چشمان او روزی که همه چشم‌ها گریانند، گریان نخواهد بود و کسی که در جلسه‌ای بنشیند که در آن جلسه امر ما احیا و بر پا داشته می‌شود، دل او در روزی که دلها می میرد، زنده می‌شود و نمی‌میرد. (بحار الانوار، باب ثواب البکاØ¡ لعی مصیبه الحسین)
* روایات استحباب عزاداری برای حسین امام (ع) منحصر به مکان و زمان نیست
Ù€ این احادیث به صورت مستفیض و بلکه متواتر از طریق اهل بیت (ع) روایت شده‌اند، به گونه‌ای که جای هیچ گونه تردیدی باقی نمی‌ماند. بدون تردید ائمه اهل بیت (ع) در این دستورات اهداف مهمی را در نظر داشته‌اند که از مهم‌ترین آنها، مبارزه با ستمگران بنی‌امیه و بنی‌عباس است. از این رو همه مسلمانان و به‌ویژه پیروان خود را به شرکت در این جهاد مقدس ترغیب فرموده‌اند.
کیفیت این جهاد نیز چیزی نیست جز مرثیه، مدیحه، زیارت و گریه بر مصایب اهل‌بیت (ع) برای خنثی‌کردن تلاش بنی‌امیه که سعی می‌کردند نام امام حسین (ع) را از بین ببرند و از رثا و زیارت و بیان فضایل و مناقب آن حضرت جلوگیری می‌کردند.
در این راستا گریه و عزاداری، مرثیه و زیارت قبور آنان نه فقط از باب حسرت و تسلیت است، بلکه محاربه با دشمنان خدا و جهاد فی‌سبیل‌الله به شمار می‌آید و هر کس در این جهاد مقدس شرکت کند، خداوند بزرگ او را از مجاهدان در راه خود شمرده و ان‌شاØ¡الله بهشت را نصیب او می‌کند.
Ù€ نکته دیگر آن است که این احادیث، منحصر به زمان و مکان خاصی نیست تا گفته شود، چون بنی‌امیه و بنی‌عباس امروز نیستند، پس عنوان جهاد و مبارزه صدق نمی‌کند. زیرا نخست، از دستورات ائمه (ع) در صورتی که قرینه خاصی مبنی بر انحصار به مورد خاصی وجود نداشته باشد، استفاده اطلاق و شمول می‌شود، چنان که در دستورات دیگر اخلاقی و فقهی چنین است.
Ù€ هر چند امروز خلفای بنی‌امیه و بنی‌عباس نیستند، اما درست همان دو جبهه حق و باطل که در آن زمان صف‌آرایی داشته‌اند، امروز بیشتر از آن زمان به چشم می‌خورند. آن زمان، باطل در چهره بنی‌امیه و بنی‌عباس ظهور کرده بودند و امروز در چهره کسانی که راه آنان را ادامه می‌دهند.
Ù€ با توجه به این که عقیده به لزوم محبت اهل‌بیت (ع) از اساس و ارکان دین اسلام است و هر عصر و نسلی باید بدان ملتزم باشد، و همچنین آثار بسیار مثبت مجالس عزاداری امروز، از مصادیق جهاد و احیای دین اسلام به شمار می‌آید و به عبارت دیگر، بر مبنای همان معیار و ملاکی که در زمان ائمه (ع) عزاداری نوعی جهاد قلمداد می‌شد، امروز نیز عزاداری در زمره جهاد به شمار می‌آید و وقوع آثار آن در پیدایش انقلاب اسلامی و پیروزی آن بهترین گواه این مدعاست.
منبع : کانون علمی فرهنگی ایثار
💬 دیدگاه‌ها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید!
📝 ثبت دیدگاه جدید
✅ دیدگاه شما پس از تایید مدیر نمایش داده می‌شود.