نودیها :  دومین نشست از سلسله‌نشست‌های سه‌گانه «تحکیم خانواده و سازمان‌های مردم‌نهاد» با عنوان «روابط فرازناشوییØŒ علل و پیامدها و نقش شبکه‌های مجازی در بحران خانواده» به همت سازمان مردم‌نهاد خانواده سلامت‌بنیان در اداره کل ورزش و جوانان استان تهران برگزار شد. در ابتدای این نشست دکتر علی شیخ‌الاسلامیØ› مدیرعامل سمن خانواده سلامت‌بنیانØŒ طی سخنانی با اشاره به اهمیت شبکه‌های اجتماعی گفت: در سال‌های گذشته مسئولان تلاش داشتند در مقابل شبکه‌های اجتماعی فضای مجازی بایستندØŒ اما در این کار موفق نبودند. با وجود محدودیت‌ها و فیلترینگ در حال حاضر حدود Ûµ میلیون نفر از مردم کشور ما عضو فیسبوک هستند. همچنینØŒ طبق آمارهایی که اعلام شده استØŒ حدود Û´Û° درصد کاربران تلگرام را ایرانی‌ها تشکیل می‌دهند. چرا مردم و مقامات دولتی عضو فیسبوک و توییتر شدندØŸ چون این شبکه‌های اجتماعی راه‌های جدید ارتباطی هستند.   شرایط گذر از سنت به مدرنیتهØŒ خانواده‌ها را دچار بحران کرده است مدیرعامل سمن خانواده سلامت‌بنیان ضمن بیان این مطلب که شبکه‌های مجازی هم تهدید هستند و هم فرصتØŒ عنوان داشت: اگر برنامه و آگاهی داشته باشیمØŒ می‌توانیم از فرصت آن‌ها برای هدایت جامعه در مسیر درست استفاده کنیم تا به حل مشکلات کشور کمک کنیم. توان ما NGOها چندان بالا نیستØŒ اما تلاش داریم به حد وسع‌مان برای حل معضلات خانواده تلاش کنیم و امیدواریم در این راستا مقامات دولتی هم از ما حمایت معنوی داشته باشند. مردم دوست دارند خانواده‌های گرم و صمیمی داشته باشندØŒ اما شرایط گذار از سنت به مدرنیته این وضع را به‌هم ریخته است. دولت می‌تواند کمک کند تا حرکت به سمت حل این معضلات تسریع و مشکلات کمتر شود. شیخ‌الاسلامی در خصوص سیاست‌‌گذاری‌های لازم برای طلاق گفت: سیاست‌های پیشگیری از وقوع بحران و کاهش آمار طلاق و همچنینØŒ سیاست‌های پیشگیری از آسیب‌های بعد از بحران طلاقØŒ باید مورد توجه قرار گیرد. رابطه مستقیم روابط فرازناشویی با طلاق وی در رابطه با روابط فرازناشویی بیان داشت: روابط فرازناشویی رابطه مستقیم و دوطرفه با طلاق دارد و اگر بتوانیم بحران طلاق را کنترل کنیمØŒ می‌توانیم روابط فرازناشویی را هم کنترل کنیمØŒ اما نباید بحران را انکار کنیمØ› زیرا این معضلات ربطی به مذهب و سیاست نداردØŒ بلکه مشکلات دوران گذار استØŒ اما می‌شود تبعات آن را کاهش داد و آن را کنترل کرد. آمریکا از دهه Û±Û¹Û¸Û° تاکنون Û³Û³ درصد طلاق را کاهش داده استØŒ ما هم می‌توانیم این کار را انجام دهیم. با این تفاوت که باید راهکارهای آن‌ها را بومی و با توجه به شرایط فرهنگی خودمان در جامعه اجرا کنیم. شیخ‌الاسلامی ضمن بیان این مطلب که ازدواج امری فرهنگی است و با توجه به شرایط فرهنگی جوامع مختلف اقسام گوناگونی داردØŒ خاطرنشان کرد: فرهنگØŒ بخشنامه‌ای و دستوری نیست و ماندگار هم نیست. ما در گذشته فرهنگی غنی داشتیمØŒ اما آیا امروز هم فرهنگ ما به غنای گذشته استØŸ فرهنگ همه جنبه‌های زندگی را دربرمی‌گیرد و باید از نگاه فرهنگی به موضوع ازدواج و طلاق نگاه و معضلات فرهنگی آن را شناسایی کنیم. یکی از دلایلی که اجازه نمی‌دهد ما مشکلاتمان را بشناسیم و حل کنیمØŒ تعصب است. تا وقتی باور تبدیل به نگرش نشودØŒ حرکت ایجاد نمی‌کند. ما باید در مردم نگرش مثبت ایجاد کنیم تا به سمت آن موضوع حرکت کنند. امروز نگرش مردم و جوانان به ازدواج منفی شده که بسیار ناراحت‌کننده است. وقتی چنین نگرشی شکل گرفتØŒ نمی‌توان انتظار داشت آمار ازدواج بالا برود. آمریکا فواید ازدواج را پررنگ کرد و وقتی نگرش به ازدواج مثبت شدØŒ آمار ازدواج هم بالا رفت. این نگاه که گرایش زنان به روابط فرازناشویی بیشتر از مردان شدهØŒ غلط است مدیرعامل سمن خانواده سلامت‌بنیان با اشاره به این‌که خانواده که مظهر ارتباطات عاطفی بود امروز به‌عنوان یک امر دست‌وپاگیر شناخته می‌شودØŒ اظهار داشت: جنسیت در جامعه ما بسیار پررنگ است و زنان برای خودشان یک جبهه و مردان هم جبهه دیگری دارند. تا این نگرش‌ها تغییر نکندØŒ مشکلات ازدواج و طلاق حل نمی‌شود. امروزه برخی از افراد روابط فرازناشویی را مثبت تلقی می‌کنند و نسبت به آن احساس گناه و ناراحتی ندارندØ› درحالی‌که زمانی این روابط قبح داشت. در خصوص روابط فرازناشویی در کشور آماری وجود نداردØŒ اما برخی می‌گویند زنان بیشتر به این‌گونه روابط رو آورده‌اندØ› درحالی‌که همیشه یک پای این روابطØŒ زن و یک پای دیگر مرد بوده و چگونه می‌توان گفت الان زنان بیشتر به سمت این روابط کشیده می‌شوندØŸ باید نگاه‌مان علمی باشد و وقتی آماری وجود ندارد نگوییم جامعه به سمت خاصی رفته و دیدگاه خودمان را اشاعه دهیم. وی افزود:‌ روابط فرازناشویی که امروز وجود دارد در گذشته هم بوده و چیز جدیدی نیست که بگوییم امروز ایجاد شده است. از زمانی که بشر بوده این بحران‌ها و مسیرهای غلط هم بوده است. باید تلاش کنیم نگرش جامعه را نسبت به ازدواج و خانواده مثبت کنیم تا افراد حس کنند همسرشان پناه و پشتیبان‌شان است. زن و مرد نباید احساس کنند قرار است در دو جبهه بجنگند. متØ£سفانه همه وقتی وارد روابط زناشویی می‌شوندØŒ از طرف مقابل انتظار دارندØ› درحالی‌که باید از خودمان انتظار داشته باشیم که برای همسرمان تلاش کنیم.‌ سیاست‌گذاری‌های ناموفق در زمینه ازدواج و طلاق به گزارش مهرخانهØŒ در ادامه این نشست بنیامین نعیماییØ› نایب‌رییس هیئت مدیره مؤسسه مردم‌نهاد خانواده سلامت‌بنیان و رییس کارگروه جامعه‌شناسی این مؤسسه در رابطه با نقد سیاست‌ها و برنامه‌های اجراشده در سال‌های گذشته در زمینه ازدواج و طلاقØŒ بیان داشت: در سال‌های گذشته تغییر نگرش‌ها و مبانی نظری در حوزه ازدواج و طلاق اتفاق افتاده که به معنای تغییر نگاه سیاست‌گذارانØŒ جامعه و سمن‌ها به ازدواج و طلاق است. به دنبال این تغییر نگرش‌ها و مبانی نظریØŒ چرخش سیاست‌ها را داشتیم. در همه اسناد ما آمده است که باید به ازدواج و طلاق به‌صورت مقوله‌های فرهنگی نگریسته شود. وی افزود: از سال Û¸Û´ در دولت‌های نهم و دهم سیاست‌ها تغییر کرد و احساس خطر بیشتری شد و طرح‌هایی مانند سند ساماندهی ازدواجØŒ قانون تسهیل ازدواج و... مطرح شد. از زمانی که برنامه‌های توسعه تدوین شدØŒ این برنامه‌ها نگاهی فرهنگی داشتند که مقداری ایده‌آلیستی بود. برنامه چهارم در دولت هشتم تدوین و در دولت نهم اجرا شدØŒ اما در پایان اجرای آنØŒ Ûµ درصد افزایش طلاق و Ûµ درصد کاهش ازدواج داشتیم و به‌طور کلی برنامه چهارم Û·Û° درصد انحراف از اجرا داشت. در این دوره سیاست‌هایی مانند قانون تسهیل ازدواجØŒ الگوسازی برای ازدواج و ساده‌سازی آنØŒ تبلیغ ازدواج‌های دانشجویی بدون سنجش مشکلات آن‌ها و ... انجام شد که همگی ناموفق بودند. رییس کارگروه جامعه‌شناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان با اشاره به طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده اظهار داشت: پس از سرشماری سال Û¹Û° اعلام شد که کشور از نظر جمعیتی در معرض خطر قرار دارد و سیاست‌هایی برای تغییر قوانین مطرح شد که یکی از آن‌ها ارایه طرح جامع جمعیت و تعالی خانواده بود که البته این طرح هنوز به تصویب نرسیده است. اصل توجه به مسئله افزایش جمعیت خوب استØŒ اما قانونی که قرار است تصویب شودØŒ معضلات فراوانی دارد. از نکات شگفتی‌آور این طرح تعیین سن مناسب برای ازدواج است که برای مردان Û²Û° تا Û²Ûµ سال و برای زنان Û±Û¸ تا Û²Û² سال در نظر گرفته شده و عنوان شده است که امکانات ویژه این طرح به افرادی داده می‌شود که در این سن ازدواج کرده‌اند. یکی دیگر از مشکلات این طرح این است که پدران و مادران را در اولویت استخدام قرار می‌دهد و منع قانونی استخدام برای مجردها به‌وجود می‌آوردØ› مگر جایی‌که متØ£هل شایسته‌ای حضور نداشته باشد. این در حالی است که در فرهنگ جامعه ما جوان سعی می‌کند کار و پس‌انداز داشته باشد و سپس ازدواج کندØŒ اما با این قانون می‌گویند اول متØ£هل شو بعد ازدواج کن. Û¶Û° درصد ازدواج‌های دانشجویی در سه سال اول به جدایی منجر می‌شود نعیمایی در رابطه با ضعف‌هایی که منجر به شکست سیاست‌گذاری‌ها می‌شودØŒ گفت: یکی از این ضعف‌ها متفاوت‌بودن داده‌های آماری و تعدد آمارها در موضوعات مشترک است. این در حالی است که سیاست‌گذاری باید مبتنی بر داده‌های واقعی باشد تا اثربخش باشد. اگر آمار غلط باشدØŒ سیاست‌گذاری هم غلط خواهد بود. مسئله دیگر این است که نباید داده‌های غیرامنیتی را امنیتی کنیمØ› زیرا این کار منجر به سیاست‌گذاری غلط می‌شود. مورد دیگر حقوقی و اداری‌کردن خانواده استØ› درصورتی‌که مسئله خانواده یک مسئله فرهنگی است نه اداری و حقوقی. یکی دیگر از ضعف‌های سیاست‌گذاری‌های مربوط به ازدواج به ازدواج‌سازی و استانداردسازی ازدواج برمی‌گردد. مثلاÙ‹ صداوسیما ازدواج‌های دانشجویی را تبلیغ می‌کندØŒ اما نزدیک به Û¹Ûµ درصد کسانی که در این مراسم شرکت می‌کنند قبل از مراسم عقد کرده‌اندØŒ Û¸Û° درصد از آن‌ها بعد از مراسم دانشجویی مراسم خودشان را می‌گیرند و Û¶Û° درصدشان هم در Û³ سال اول زندگی مشترک جدا می‌شوند. البتهØŒ آمارهای متفاوتی در این خصوص مطرح می‌شود. در واقعØŒ ما یک الگوی ازدواج را مطرح می‌کنیم اما واقعیت در جامعه چیز دیگری است. ضعف‌های سیاست‌گذاری‌ها وی دخالت در جامعه‌پذیری را از دیگر ضعف‌های سیاست‌گذاری‌ها دانست و بیان داشت: در گذشته خانواده‌ها وظیفه پرورش بچه‌ها را برعهده داشتند که پس از آن آموزش‌وپرورش هم وارد این ماجرا شدØŒ اما تنها کاری که آموزش‌وپرورش انجام نمی‌دهدØŒ پرورش است. خانواده‌ها هم خود را کنار کشیده‌اند و توجهی به پرورش بچه‌ها ندارند. ضعف دیگر سیاست‌گذاری‌هاØŒ مدیریت اقتصادی خانواده است. به این شکل که دولت با اعطای وام ازدواج و حمایت‌های این‌چنینی مسئله ازدواج را اقتصادی و پولی می‌کند. البته من مخالف حمایت نیستمØŒ اما این حمایت‌ها باید هدفمند و با روش‌های دیگر باشد. مسئله دیگری که در این رابطه باید به آن توجه داشتØŒ سنت‌زدایی و فرهنگ‌زدایی است. ما می‌توانیم در رابطه با امر ازدواجØŒ آداب‌ورسوم شهرهای مختلف را تبلیغ کنیم و موارد مثبتی که در فرهنگ‌های مختلف در زمینه ازدواج وجود دارد را برای مردم بگوییم. مسئله دیگرØŒ رسانه‌‌ای‌سازی خانواده است که امروزه همه مشغول فضای مجازی هستند و با هم حرف نمی‌زنند. اثرات اجتماعی و فرهنگی سیاست‌گذاری‌های غلط رییس کارگروه جامعه‌شناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان در خصوص اثرات اجتماعی و فرهنگی سیاست‌های موجود بر نهاد خانواده گفت: مواردی مانند کاهش جاذبه فرهنگی ازدواجØŒ کاهش کارکردهای خانوادهØŒ افزایش اختلاف و خشونت خانگیØŒ کاهش اقتدار والدینØŒ گسترش فرار از خانهØŒ فرسایش اعتماد اجتماعی در خانواده که بعد از آن نسبت به حاکمیت اتفاق می‌افتدØŒ تقدس‌زدایی از نهاد خانوادهØŒ تضعیف اخلاق اجتماعیØŒ کاهش کنترل اجتماعی خانوادهØŒ هسته‌ای‌شدن خانوادهØŒ تغییر در بعد خانوارØŒ افزایش میانگین سن ازدواج از جمله این موارد هستند. سالانه هزار کودک خارج از حریم خانواده متولد می‌شوند وی افزود: یکی دیگر از اثرات اجتماعی فرهنگی سیاست‌ها بر خانواده مسئله مضیقه ازدواج است که این‌گونه وانمود می‌شود که تعداد زنان از مردان بیشتر است و به اصطلاح کمبود شوهر وجود داردØŒ اما نسبت جنسیتی جامعه ما ÛµÛ± درصد مرد و Û´Û¹ درصد زن است. البتهØŒ مردان در سن ازدواج متناسب با زنان در سن ازدواج نیستند. موضوع دیگرØŒ افزایش فرزندآوری خارج از حریم خانواده است که بهزیستی اعلام کرده سالانه هزار کودک متولدشده خارج از حریم خانواده داریم. ما نباید اجازه دهیم طبقه متوسط دچار این مسئله شودØ› زیرا در این صورت در میان طبقه پایین هم شیوع پیدا خواهد کرد. نعیمایی با بیان این‌که دولت نباید در مسئله خانواده دخالت کندØŒ بلکه باید تسهیل‌گری و هدایت‌گری انجام دهدØŒ خاطرنشان کرد: حاکمیت به جای دادن وام ازدواج باید شرایط اقتصادی را بهبود ببخشدØ› زیرا اگر Û±Û° میلیون بیکار در کشور نداشته باشیمØŒ دغدغه مسایل حاشیه‌ای را هم نخواهیم داشت. الان قشر گسترده‌ای از تحصیل‌کردگان وجود دارند که نمی‌توانند ازدواج کنند. سازمان‌های مردم‌نهاد باید نقش خود را در این مسئله ایفا کنند. از سوی دیگرØŒ باید توسعه و ترویج اخلاق اجتماعی صورت گیردØ› زیرا اخلاق صدمه خورده و باید جبران شود و در این مسئله هم هر کسی باید از خودش شروع کند تا جامعه اصلاح شود. همچنینØŒ باید تقویت سرمایه اجتماعی را مدنظر داشته باشیمØ› چون تا زمانی که این سرمایه کم استØŒ دچار این مشکلات خواهیم بود. گسترش روابط فرازناشویی در جامعه/ از هر Ûµ مراجعی که برای مشاوره به من مراجعه می‌کنندØŒ Û³ نفر درگیر روابط فرازناشویی‌اند به گزارش مهرخانهØŒ در ادامه این نشستØŒ ایوبیØ› کارشناس‌ارشد روانشناسی و مشاور و کارشناس روانشناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان در سخنانی پیرامون روابط فرازناشوییØŒ علل و تبعات آن گفت: شیوع فزآینده روابط فرازناشویی در سال‌های اخیر توجه کارشناسان را جلب کرده که مسئله بسیار خطرسازی برای جامعه و خانواده است. از هر Ûµ مراجعی که برای مشاوره به من مراجعه می‌کنندØŒ حدود Û³ نفر درگیر روابط فرازناشویی هستند. در گذشته آغازگر این روابط مردان بودندØŒ اما الان در بسیاری مواردØŒ آغازگر زنان هستند. این روابط می‌تواند باعث طلاق و طلاق هم می‌تواند باعث به‌وجود آمدن این روابط شود. بعد از طلاقØŒ نیازهایی برای افراد به‌وجود می‌آید که برخی سعی می‌کنند خود را کنترل کنندØŒ اما عده‌ای نمی‌توانند و به همین دلیل وارد خانواده‌های دیگر می‌شوند. در میان مراجعانم به ندرت مردانی وجود دارد که پس از روابط فرازناشویی همسرشØŒ به زندگی با او ادامه داده باشد. زوجین باید بتوانند با هم ارتباط مؤثر برقرار کنندØŒ برای هم وقت بگذارند و به نیازهای هم توجه کنند تا احتمال وقوع این اتفاق کمتر شود. زنان با انگیزه‌های عاطفی وارد روابط فرازناشویی می‌شوند وی در خصوص انواع بی‌وفایی گفت: بی‌وفایی به سه دسته احساسیØŒ جنسی و احساسی- جنسی تقسیم می‌شود. در مورد زنان در اکثر مواقع شروع آن عاطفی است و کمتر زنی وجود دارد که برای مسایل جنسی آغازگر یک رابطه باشدØŒ اما این رابطه عاطفی مطمئناÙ‹ اگر ادامه پیدا کندØŒ منجر به روابط جنسی خواهد شدØ› چراکه آیتم اول آن مردØŒ رابطه جنسی است. بار اول هم فرد ممکن است احساس گناه کندØŒ اما این احساس تنها برای دفعات اول است و در موارد بعدی عادی می‌شود. چه علل موجب بی‌وفایی می‌شودØŸ کارشناس روانشناسی مؤسسه خانواده سلامتبنیان خاطرنشان کرد: فرانک و پیتمنØŒ چهار علت برای بی‌وفایی برشمرده‌اند که عبارت‌اند از: عهدشکنی‌های تصادفیØŒ دل‌بردن که اشاره به بحث کشش جنسی دارد و عمداÙ‹ اتفاق می‌افتدØŒ کشش‌های رمانتیک و سازش و قرارهای زناشویی به این معنا که با توافق دو طرفØŒ زوج‌ها را به هم قرض می‌دهند. در تهران که من کار کرده‌امØŒ خیلی این اتفاق را ندیدمØŒ اما به هر حال وجود دارد. حتماÙ‹ حریم‌ها با دوستان باید رعایت شودØŒ اما متØ£سفانه این حریم‌ها رعایت نمی‌شودØ› خانواده‌ها خیلی باز یا خیلی بسته هستند که هر دو مورد ایجاد مشکل می‌کند. Û·Û° درصد زنان و مردان در آمریکا پیمان‌شکنی زناشویی داشته‌اند ایوبی افزود: در آمریکا در سال Û²Û°Û°Û· مردان Û²Û± درصد و زنان Û±Û± درصدØŒ در سال Û²Û°Û°Û¸ مردان Û³Û³ تا Û·Ûµ درصد و زنان Û²Û¶ تا Û·Û° درصدØŒ سال Û²Û°Û°Û¹ مردان Û²Û¶ تا Û·Ûµ درصد و Û²Û± تا Û·Û° درصد زنان روابط فرازناشویی داشته‌اند. این در حالی است که طبق آمار سال Û±Û¹Û¹Û´ØŒ Û²Ûµ درصد مردان و Û±Ûµ درصد زنان درگیر روابط فرازناشویی بوده‌اند. از Û±Û¹Û¹Û´ تا Û²Û°Û±Ûµ به‌طور میانگین حدود Û·Û° درصد زنان و مردان در آمریکا پیمان‌شکنی زناشویی داشته‌اند. این آمار مربوط به جامعه کلیسامدار و مذهبی آمریکاستØŒ اما در اروپا که چندان مذهب‌مدار نیستØŒ آمارها بسیار بیشتر است. در آفریقا و آسیا به دلیل تابوبودن این مسئله آمار آن را بیان نمی‌کنندØŒ اما از آماری که برای ایدز و بیماری‌های مقاربتی بیان می‌شودØŒ می‌توان حدس زد که آمار روابط فرازناشویی نیز باید بالا باشد. ما در کشورمان به دلیل تابوبودن این مسئله و این‌که کشورمان کاملاÙ‹ سنتی استØŒ آماری در این رابطه نداریم. از مقابله به مثل در بی‌وفایی بپرهیزید وی بیان داشت: در یکی از دسته‌بندی‌ها فیشر علل روابط فرازناشویی را برمی‌شمرد و می‌گوید عده‌ای برای جلب توجهØŒ جستجوی استقلالØŒ احساس خاص‌بودن یا ثابت‌کردن مردانگی و زنانگی خود به سمت این روابط کشیده می‌شوند. بعضی از زنان هم برای انتقام از شوهرشان که رابطه فرازناشویی داشته‌اندØŒ این کار را انجام می‌دهند و می‌گویند می‌خواستم ثابت کنم من هم می‌توانم این کار را بکنمØŒ اما ما توصیه می‌کنیم اکیداÙ‹ از مقابله به مثل پرهیز کنید. از سوی دیگرØŒ برخی از مردانی که سنشان بالا رفته استØŒ با این روابط می‌خواهند به دیگران ثابت کنند من هنوز جوانم و می‌توانم مانند گذشته روابطی داشته باشم. کارشناس روانشناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان در دسته‌بندی دیگری از علل روابط فرازناشویی اظهار داشت: یکی از این دلایلØŒ اجتناب از تعارض است. به این معنا که زن و شوهر چون نمی‌توانند جنگ داخل خانه را حل کنندØŒ درگیر روابطی خارج از خانه می‌شوند که این رابطه برایشان ایجاد امنیت می‌کند. علت دیگرØŒ آشیانه خالی است. به این معنا که زن و شوهر پس از ازدواج فرزندان خودØŒ احساس تنهایی می‌کنند و برای تسکین تنهایی خود به سمت بی‌وفایی کشیده می‌شوند. مورد دیگر به دلیل اجتناب زن و شوهر از صمیمی‌شدن با هم است که می‌ترسند با هم صمیمی شوند و مسایلی را به هم بگویند که طرف مقابل بعدها علیه‌شان از آن مسئله استفاده کندØŒ اما ما باید بتوانیم بدون قضاوت با همسرمان درددل کنیم. زنان جرØ£ت ابراز نیازهای جنسی خود را ندارند ایوبی در رابطه با نظریات موجود درباره روابط فرازناشویی گفت: یکی از نظریه‌هاØŒ نظریه کنترل است و به این مسئله اشاره دارد که اوایل ازدواج هیجان جنسی وجود دارد و حال همه خوب استØŒ اما گفته می‌شود که عمر شور جنسی یک سال و شش ماه است و بعد از آن زوجین برای هم عادی می‌شوند و دوست دارند این صمیمت را جای دیگری تجربه کنند. از سوی دیگرØŒ هیجان دوستی به صورت مخفی بالاستØŒ اما ما باید توجه داشته باشیم که اگر زندگی برایمان عادی شدØŒ به دنبال روابط جدید نباشیم و مشکلات رابطه خودمان را حل کنیم. همچنینØŒ رفتارهای هم را کنترل نکنیم و به همسرمان اجازه دهیم نیازهای خود را بگوید. متØ£سفانه بسیاری از زنان جرØ£ت ابراز نیازهای جنسی خود را ندارند و می‌گویند اگر من نیازم را بگویمØŒ غرورم شکسته می‌شود. تلاش برای جبران خلØ£های عاطفی با ورود در روابط فرازناشویی وی افزود: نظریه نقص و کمبود هم می‌گوید افراد به دلیل کمبودهای زندگی خود به سمت روابط فرازناشویی می‌روندØŒ اما باید دانست که هیچ خانواده‌ای کامل نیست و باید کمبودهای یکدیگر را پذیرفت. نظریه بعدی نظریه ارضای نیاز است که می‌گوید افراد غیر از روابط جنسی نیاز به ارضای امنیتØŒ صمیمیتØŒ رفاقت و روابط عاطفی دارند و برای ارضای این نیازها ممکن است به سمت روابط فرازناشویی کشیده شوند. نظریه دلبستگی هم اشاره دارد که بچه‌هایی که در کودکی نیاز دلبستگی آن‌ها تØ£مین نشده استØŒ در بزرگسالی دچار خلØ£های عاطفی زیادی می‌شوند که از طریق روابط فرازناشویی سعی در جبران این خلØ£ عاطفی دارند. تبعات بی‌وفایی کارشناس روانشناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان با اشاره به تبعات بی‌وفایی عنوان داشت: کسی که مورد بی‌وفایی قرار گرفته استØŒ مدام گوش به زنگ است که نکند دوباره این بی‌وفایی اتفاق بیفتد. همچنینØŒ کسانی که مورد آسیب قرار گرفته‌اندØŒ بی‌قراری شدید دارند. عده‌ای از آن‌ها نیز دیگر انگیزه‌ای برای زندگی ندارند. احساساتی مانند خشمØŒ افسردگیØŒ احساس گناهØŒ مشکلات تمرکزØŒ وسواس فکریØŒ ضرب و جرح و قتل همسر و اقدام به خودکشی نیز از دیگر مشکلات این افراد است. معمولاÙ‹ بعد از روابط فرازناشویی روابط زناشویی پاشیده می‌شود و بسیاری از مادرها با بچه‌ها درددل می‌کنند که این مسئله نوعی تجاوز به بچه است. کسانی هم که خودشان خیانت کرده‌اندØŒ دچار احساساتی مانند شرمØŒ احساس گناهØŒ تردید و ناامیدی می‌شوند. راهکارهای کاهش روابط فرازناشویی ایوبی در رابطه با راهکارهای کاهش روابط فرازناشویی تصریح کرد: برگزاری دوره‌های آموزشی مهارت‌های جنسی زناشویی برای جوانان و میانسالانØŒ نقش مؤثری در کاهش این روابط دارد. شیوه‌هایی مانند کتاب‌درمانی و فیلم‌درمانی نیز در این زمینه مؤثر استØ› فیلم‌هایی که از آغاز خیانت تا تمام‌شدن آن را نشان می‌دهند مثل فیلم‌های بی‌وفاØŒ ماری آنتوانتØŒ مادام بووآری و... . مورد دیگرØŒ آموزش تخصصی مشاوران است که بدانند چگونه زوج‌درمانی کنند. پیش‌نیازکردن مشاوره قبل از ازدواجØŒ تدوین پرسشنامه‌ای جهت سنجش طبع جنسی زوجینØŒ برنامه‌ریزی برای فرهنگ‌سازی جدی در مورد استفاده از ماهواره و اینترنت و برگزاری کارگاه تفاوت‌های روانشناختی زن و مرد از دیگر راهکارهای کاهش روابط فرازناشویی است. وی در خصوص راهکارهای پیشگیری از روابط فرازناشویی گفت: انتخاب آگاهانه و مشاوره قبل از ازدواجØŒ تغییر رویه استفاده نادرست از ماهواره و اینترنتØŒ تهیه لیستی از نیازهای خود و مطرح‌کردن آن‌ها با همسر به صورت ماهانه یا هفتگیØŒ گذاشتن وقت بیشتر برای همسرØŒ حفظ حریم‌ها با دوستان و خودداری از ارتباط با جنس مخالف بدون اطلاع همسرØŒ می‌تواند در پیشگیری از روابط فرازناشویی مؤثر باشد. کارشناس روانشناسی مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان در خاتمه گفت: اگر روابط فرازناشویی اتفاق افتادØŒ به جای صحبت با دوستتانØŒ با مشاور صحبت کنید. همچنینØŒ از تجسس در حریم خصوصی همسرتان خودداری کنید. با افرادی که خودشان مورد بی‌وفایی قرار گرفته‌اندØŒ صحبت نکنید. همچنینØŒ یک لیست از نقاط ضعف خود تهیه کنید و به فکر اصلاح آن نقاط ضعف باشید. رعایت این مواردØŒ می‌تواند باعث کاهش اثرات روابط فرازناشویی شود.   گسترش اعتیاد اینترنتی در کشور به گزارش مهرخانهØŒ در ادامه این نشستØŒ هادیانØ› کارشناس‌ارشد روانشناسی و مشاورØŒ در سخنانی پیرامون تØ£ثیر شبکه‌های اجتماعی بر ایجاد بحران در خانواده گفت: در سال‌های اخیر در کشور ما اعتیاد اینترنتی بسیار زیاد شده است. یک بعد اصلی اعتیادØŒ بحث رفتاری است که عادت می‌کنیم به کرات از چیزی استفاده کنیم. اینترنت بسیار ما را وابسته کرده استØ› چراکه به دلایل مختلفی مانند در دسترس‌بودنØŒ تنوع بالا و بی‌زمان‌بودنØŒ استفاده از آن محبوبیت پیدا کرده است. مزیت دیگر اینترنتØŒ ناشناس‌بودن در آن استØ› زیرا بسیاری از افراد در تعامل در دنیای واقعی دچار مشکل هستندØŒ اما در اینترنت هر زمانی بخواهند ارتباط برقرار می‌کنند. این مزایا باعث شده است حس وابستگی به اینترنت برای ما به‌وجود آید که این حس معضل اعتیاد اینترنتی را ایجاد کرده است. مشخصه‌های اعتیاد اینترنتی وی Û¶ مشخصه برای تشخیص اعتیاد اینترنتی برشمرد و عنوان داشت: یکی از این مشخصه‌ها برجستگی استØ› به این معنا که اینترنت تم غالب زندگی می‌شود. از سوی دیگرØŒ کسی که اعتیاد اینترنتی داردØŒ خلق‌وخوی او تغییر می‌کند و قبل از دسترسی به اینترنتØŒ حس نگرانی و بعد از دسترسی به آنØŒ احساس آرامش دارد. مشخصه دیگر اعتیاد اینترنتیØŒ تحمل استØ› یعنی ساعت استفاده از اینترنت افزایش پیدا می‌کند. مورد بعدی این است که در کسی که اعتیاد اینترنتی داردØŒ علایم ترک دیده می‌شودØ› یعنی اگر فرد استفاه از اینترنت را متوقف کندØŒ به علایمی مانند افسردگی و پرخاش دچار می‌شود. کشمکش نیز از دیگر مشخصه‌هاست. به این معنا که استفاده از اینترنت باعث درگیری با دیگر افراد و دروغ‌گویی می‌شود. همچنینØŒ کسانی که از اینترنت فاصله گرفته‌اند هم ممکن است دوباره به اعتیاد خود برگردند. علل ابتلا به اعتیاد اینترنتی هادیان در خصوص علل ابتلا به اعتیاد اینترنتی خاطرنشان کرد: نظریه جبران می‌گوید وقتی افراد در دنیای واقعی نمی‌توانند نیازهایشان را برطرف کنندØŒ به سمت راه‌هایی می‌روند که کمبودهایشان را جبران کند و یکی از این راه‌ها اعتیاد اینترنتی است. نظریه فرار روانشناختی نیز می‌گوید در زندگی واقعی دچار مشکلاتی هستم که چون آستانه تحملم پایین استØŒ دنبال اشتغال ذهنی می‌گردم که به آن مشکلات فکر نکنم و به همین دلیل به اینترنت رو می‌آورم. تیپ‌های شخصیتی هم می‌توانند از عوامل اعتیاد به اینترنت باشندØ› زیرا برخی تیپ‌های شخصیتی خاص احتمال بیشتری برای وابستگی به فضای مجازی دارند. این روانشناس و مشاور در رابطه با علل اعتیاد اینترنتی در ایران گفت: نبود نگاهی جامع در خصوص استفاده از اینترنت و وجود مشکلات و خلØ£های روحی و روانی از اصلی‌ترین علل اعتیاد اینترنتی در ایران هستند. استیو جابز یا بیل گیتس که رؤسای کمپانی‌های بزرگ اینترنتی هستندØŒ دسترسی خانواده و فرزندان خود را به این تکنولوژی‌ها محدود می‌کنند. آن‌ها همچنینØŒ قبل از ورود تکنولوژی به بازارØŒ در مورد نحوه صحیح استفاده از آن فرهنگ‌سازی می‌کنندØŒ اما ما مصرف‌کننده هستیم و تکنولوژی وارد کشورمان می‌شود بدون این‌که در رابطه با آن فرهنگ‌سازی صورت گیرد. باید از ریشه روی بحث فرهنگ‌سازی کار کنیم و خلØ£های روحی و روانی افراد را بررسی کنیم. در ایران از چت‌کردن و رفتارهای جنسی مجازی بیشترین ضربه را می‌خوریم وی تصریح کرد: چهار حیطه کلی اعتیاد اینترنتیØŒ گفتگوی آنلاین (چت‌کردن)ØŒ بازی‌های آنلاینØŒ رفتارهای جنسی مجازی و قماربازی اینترنتی است که ما در ایران از چت‌کردن و رفتارهای جنسی مجازیØŒ بیشترین ضربه را می‌خوریم.‌ هادیان خاطرنشان کرد: شبکه‌های مجازی بستری نو برای ایجاد روابط اجتماعی فراهم کرده و به ما فرصت اظهارنظرهای شخصی می‌دهدØ› چون کسی ما را نمی‌بیند. همچنینØŒ می‌توانیم با استفاده از شبکه‌های مجازی خصوصیات ظاهری خود را کتمان کنیم. کیفیت ارتباط در شبکه‌های مجازی به مهارت نوشتاری افراد بستگی داردØ› چون هنوز روش غالب برقراری ارتباط در این شبکه‌ها از طریق تایپ است و هر کس در این حیطه بهتر عمل کندØŒ می‌تواند ارتباط بهتری برقرار کند. آسیب‌های اعتیاد اینترنتی این روانشناس و مشاور در خصوص آسیب‌هایی که اعتیاد اینترنتی برای خانواده‌ها داردØŒ گفت: ملموس‌ترین آسیب این نوع اعتیادØŒ آسیب‌های جسمی و روانی است. کسی که در شبانه‌روز Û¸ ساعت از اینترنت استفاده می‌کندØŒ مشکلاتی برای گردن و کمر او به‌وجود می‌آید و دچار مشکلات روحی مانند بی‌قراری و اضطراب می‌شود. آسیب دیگری که وجود دارد تقابل نادرست فرهنگ و ارزش‌های سنتی و مدرن است. فرهنگ گذشته ما درون‌گرا بود و حریم‌هایی وجود داشتØŒ اما اینترنت مقداری ما را برون‌گراتر کرده است. دیگر کمتر فضاهای خصوصی وجود دارد و افراد خصوصی‌ترین لحظه‌های زندگیشان را به اشتراک می‌گذارند. این مسئله باعث شده است دلمان بخواهد از درون‌گرایی وارد برون‌گرایی شویمØŒ اما به‌قدری سریع این اتفاق افتاده که احتمال تصادف‌مان بالاست. وی افزود: کاهش توجه زوجین به همØŒ شکاف نسلی و تغییر شیوه همسرگزینی بدون شناخت و بررسیØŒ از دیگر آسیب‌های اعتیاد اینترنتی است. مسئله دیگرØŒ پدیده کودک مجازی است. نسل‌های قبلی بازی‌های اجتماعی داشتند و از این طریق تعاملات اجتماعی را یاد می‌گرفتندØŒ اما بچه‌های امروز به راحتی با تبلت کار می‌کنندØŒ ولی بازی‌های اجتماعی ندارند. این نسل Û²Û° سال دیگر چگونه می‌توانند با دیگران تعامل داشته باشندØŸ بازداری‌‌زدایی یکی دیگر از آسیب‌های اعتیاد اینترنتی است. به این معنا که در تعامل‌های محیط واقعیØŒ خط قرمزهایی وجود داردØŒ اما این محدوده‌ها در فضای مجازی در حال از بین رفتن است که در این صورت این اتفاق به‌تدریج برای افراد درونی می‌شود و در زندگی واقعی نیز این خط‌قرمزها کم‌رنگ می‌شود. امروزه اپلیکیشن‌ها اصلی‌ترین ابزار برای خیانت هستند هادیان در رابطه با خیانت زناشویی دیجیتال عنوان داشت: امروزه اصلی‌ترین ابزار برای خیانت همین اپلیکیشن‌ها هستندØ› چون در آن‌ها حاشیه امنی وجود دارد. در این فضا خیانت به صورت خزنده و نامحسوس اتفاق می‌افتد و بسیاری از اوقات دو طرف قصد خیانت ندارندØŒ اما به‌تدریج به سمت پنهان‌کاری در روابط زناشویی کشیده می‌شوند. رفتارهای جنسی مجازی و اثرات مخرب آن این روانشناس و مشاور با اشاره به رفتارهای جنسی مجازی بیان داشت: در ایران بیشتری معضل ما در این خصوص است و بسیاری از مراجعان ما از این ناحیه آسیب دیده‌اند. چیزی که امروز باب شده استØŒ روابط جنسی آن‌لاین از طریق صحبت‌های مجازی است که یکدیگر را تحریک می‌کنند و متØ£سفانه این روابط به خودارضایی ختم می‌شود. پورنوگرافی تØ£ثیرات منفی زیادی دارد که از آن میان می‌توان به تضعیف عملکرد یادگیری و حافظهØŒ مقایسه منفی و افزایش توقعات زناشوییØŒ کاهش اعتماد به نفسØŒ خودارضایی و تØ£ثیر منفی در گرایش‌های جنسی مثل تمایلات هم‌جنس‌گرایانه اشاره کرد. راه‌های درمان اعتیاد به رفتارهای جنسی مجازی وی با اشاره به راه‌هایی برای درمان اعتیاد به رفتارهای جنسی گفت: باید در همان ابتدای استفاده از اینترنت افراد را با آسیب‌های ناشی از آن آشنا کرد. همچنینØŒ آشنایی با ماهیت ویدئوها و نوع ساخته‌شدن آن‌ها ضرورت دارد چراکه زمان بسیاری برای ساخته‌شدن این ویدئوها گذاشته می‌شود و از ترفندهای مختلفی برای ساختن آن‌ها استفاده می‌شود که با دنیای واقعی متفاوت است. راه دیگر کاهش دسترسی به اینترنت و همچنین فاصله‌گرفتن از موقعیت‌های تحریک‌کننده است. مثلاÙ‹ اگر عادت داریم در خلوت از اینترنت استفاده می‌کنیمØŒ در جای عمومی‌تری از آن استفاده کنیم. مورد بعدی پیدا کردن یک عادت جایگزین است که به ما در این زمینه کمک می‌کند. راهکارهایی برای کاهش اعتیاد اینترنتی هادیان راهکارهایی برای کاهش اعتیاد اینترنتی برشمرد و اظهار داشت: اولین راهکارØŒ فعالیت‌های متمرکز بر آموزش و آگاه‌سازی است که در این زمینه گذراندن وقت بیشتر با فرزندانØŒ آموزش اطلاعات لازم درباره اینترنتØŒ افزایش مهارت برای ساختن پیوند‌های قوی خانوادگی و تشویق فعالیت‌های سالم باید مورد توجه قرار گیرد. راهکار دومØŒ پیشگیری در محله و جامعه است که در این زمینه باید به آگاه‌سازی مدیران و مسئولانØŒ ایجاد امکانات مشاوره و درمانØŒ ایجاد مراکز فرهنگی و هنریØŒ طراحی بخشی از کتاب‌های درسی برای آشنایی دانش‌آموزان با فن‌آوری‌های جدید و خطرات آن‌ها توجه داشت. راهکار سومØŒ پیشگیری با استفاده از رسانه‌هاست که باید با نویسندگان و کارگردانان ارتباط داشت و آگهی‌های مرتبط با موضوع را پخش کرد. راهکار بعدی درمان است که آموزش مدیریت زمان و کاهش وابستگی به اینترنت را مدنظر قرار می‌دهد. هیچی دینی مبلغ روابط فرازناشویی نیست به گزارش مهرخانهØŒ در ادامه این نشستØŒ محمد معصوم‌زادهØ› عضو هیئت مدیره و رییس کارگروه دین و معرفت مؤسسه خانواده سلامت‌بنیانØŒ ضمن بیان این مطلب که هیچ دین آسمانی مبلغ روابط فرازناشویی نبوده استØŒ بیان داشت: عمر تاریخچه‌ای روابط فرازناشویی به درازای عمر تاریخ است. حتی مجازات‌هایی هم برای روابط فرازناشویی به‌عنوان حکم دادگاه یا قضاوت مردم وجود داشته است که در تاریخ آمده و حتی سنگ‌نوشته‌هایی هم دلالت بر این موضوع دارد. وی در پاسخ به این سؤال که آیا می‌توانیم از دین برای کنترل روابط فرازناشویی استفاده کنیمØŒ اظهار داشت: پاسخ من این است که بله. دین‌داری زمانی برای ما ارزشمند است و می‌توانیم آن را در جامعه قرن بیستم تبلیغ و ترویج کنیم که این دین‌داری به درد ما بخورد. اگر قرار نباشد دین کاری از ما راه بیندازدØŒ مطمئن باشید که مردم از آن می‌گریزند. دینی که فقط یک وعده نسیه‌ای در جهان آخرت به ما بدهدØŒ از لحاظ روانشناسی تبعیت زیادی نخواهد شد. دین باید یک پاداش نقد به ما بدهد. رییس کارگروه دین و معرفت مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان خاطرنشان کرد: در دوران جاهلیت یک سلسله روابط فرازناشویی وجود داشت که اسلام روی آن‌ها خط بطلان کشید. این خط بطلان نشان می‌دهد هیچ دین آسمانی از جمله اسلامØŒ روابط فرازناشویی را تبلیغ نمی‌کند. پس اگر کسی دین‌دار بودØŒ از روابط فرازناشویی فاصله گرفته است. ما باید این فرضیه را اثبات کنیم تا باعث شود مردم به دین با دید مثبتی نگاه کنند. روابط فرازناشویی که در دوران جاهلیت وجود داشت معصوم‌زاده تصریح کرد: نکاح استبضاح رابطه‌ای فرازناشویی بود که برای تقویت نسل در دوران جاهلیت انجام می‌شد. نکاح شرکت هم تقریباÙ‹ معادل همین موضوعی است که در جامعه فعلی داریم. رابطه دیگری قبل از ظهور اسلام وجود داشت که طی آن افرادی با چسباندن برچسبی به خودشان هر رابطه‌ای را انجام می‌دادند و گویا دیگر قانونی شده بود. یعنی اگر کسی چنین نامی روی خود می‌گذاشتØŒ این حق را داشت که رابطه فرازناشویی داشته باشد. نکاح دیگرØŒ نکاح شغار بود. نکاح مقت هم بدترین و تکان‌دهنده‌ترین شکل نکاح در دوران قبل از اسلام و کاملاÙ‹ هم مرسوم بود. در این نکاح مردØŒ زنان دیگر پدرش را به ارث می‌برد و برادر ناتنی هم مادر او را به ارث می‌برد. نکاح بدل هم در گذشته وجود داشت که حالا به آن روابط ضرب‌دری می‌گویند. این نکاح ظاهراÙ‹ طبق قوانین امروزی خیانت هم محسوب نمی‌شودØ› چون با رضایت هر چهار نفر انجام می‌شود. نکاح خدن هم یک رابطه پنهانی بود که دختر و پسر با هم داشتند. گویی در دوران جاهلیت این شکل رابطه کاملاÙ‹ پذیرفته‌شده بودØ› یعنی اگر زن و مرد یا پسر و دختری پنهانی رابطه‌ای داشتندØŒ حرجی به آن‌ها نبود و مهم این بود که آبروریزی نشود. جایگاه ازدواج موقت در دین وی عنوان داشت: فقه اسلامی جز دو سه مورد از این نکاح‌ها که یکی از آن‌ها نکاح متعه بودØŒ خط بطلان بر تمام نکاح‌ها کشید و در آن‌هایی هم که تØ£یید کردØŒ تغییراتی داد. این سؤال مطرح می‌شود که جایگاه ازدواج موقت در دین کجاست و باید این ازدواج را تبلیغ کنیمØŸ الان افراد زیادی به شکل خلق‌الساعه می‌گویند برای حل مشکلات جوانان باید ازدواج موقت را تبلیغ کنیمØŒ اما وقتی در روایات غور می‌کنیمØŒ می‌بینیم این‌طور نیست. احادیثی داریم که به متعه و ازدواج موقت جواز داده و حتی برای آن پاداش الهی در نظر گرفته است. این روایات یک مبحث کلامی استØŒ نه مبحثی که برای اداره جامعه از آن استفاده شود. برای اثبات حلیت متعه و مخالفت‌ورزیدن با کسانی است که می‌گفتند متعه از بیخ و بن حرام استØŒ اما احادیث زیادی هم وجود دارد که عجیب است کسی به این احادیث نمی‌پردازد. احادیثی که ازدواج موقت را محدود می‌کنند رییس کارگروه دین و معرفت مؤسسه خانواده سلامت‌بنیان بیان داشت: مردی از امام موسی‌بن‌جعفر(ع) پرسید متعه چگونه استØŸ ایشان فرمودند: تو را با متعه چه کارØŸ خدا که تو را از متعه بی‌نیاز کرده است.‌ همچنینØŒ حدیث است که اصراری به متعه نورزید و خود را با اشتغال به آن از خانواده و فرزندانتان بازندارید تا مبادا سبب آن شود که زنان دایمی شما به کفر گرایند و از حق بیزاری جویند و آن کس را که به متعه فرمان داد نفرین و لعن کنند. و نیز روایت از امام صادق(ع) است که فرمود: رها کنید متعه را. آیا شخص شرم نمی‌کند که مردم او را درگیر مسایل جنسی بدانند و احساس کنند که آدم هوس‌بازی استØŸ احادیث دیگری نیز در این رابطه وجود دارد. معصوم‌زاده تصریح کرد: بعد از بررسی روایات سه‌گانه‌ای که در باب ازدواج موقت مطرح می‌شود که برخی در مورد حرمتØŒ برخی در مورد حلیت آن و برخی بوی کراهت از آن استخراج می‌شودØŒ نتیجه می‌گیریم متعه برای کسی توصیه می‌شود که توان ازدواج دایم ندارد و برای کسی که قادر به ازدواج دایم استØŒ به هیچ‌عنوان قابلیت تبلیغ ندارد. اگر می‌خواهیم رابطه‌ای را تبلیغ کنیمØŒ باید رابطه دایم زناشویی در قالب نکاح صحیح باشد که در تاریخ آمده است اولاد حضرت ابراهیم همین نکاحی که امروز وجود دارد را به‌عنوان نکاح صحیح برمی‌گزیدند. منبع: خبرنامه دانشجویان ایران به نقل از  مهرخانه