اگر رزق و روزی تقسیم شده چرا برایش تلاش میکنیم؟

آیات و روایاتی در منابع اسلامی موجود است که به تقسیم روزی اشاره دارد خداوند درسوره زخرف آیه ۳۲ میفرماید: "قسم بینهم معیشتهم " خداوند بین مردم تقسیم معیشت مÙ‰ کند و او را متکفل رزق هر جنبنده اÙ‰ است: "و ما من دابه فÙ‰ الارض الا علÙ‰ الله رزقها..." سوره هود آیه ۶. هیچ جنبنده اÙ‰ در زمین نیست، الا اینکه روزÙ‰ او به عهده خداوند است. در بعضÙ‰ دیگر از آیات آمده که وسعت و تنگÙ‰ روزÙ‰ به خواست خداست: "او لم یروا ان الله یبسط الرزق لمن یشاØ¡ و یقدر" سوره روم آیه: ۳۷ آیات مشابه این آیه هم در قرآن یافت مÙ‰ شود. "آیا ندیدند که خداوند هر که را بخواهد صاحب روزÙ‰ وسیع مÙ‰ کند، و هر که را خواهد تنگ روزÙ‰ گرداند". در روایات اسلامÙ‰ هم به این معنا اشاره شده است علÙ‰ "علیه السلام" مÙ‰ فرمایند: 'و قدر الارزاق فکثرها و قللها و قسمها علÙ‰ الضیق و السعه' نهج البلاغه خطبه ۹۱. "خداوند ارزاق را مقدر ساخته و زیاد و کم نموده، و بر حسب تنگÙ‰ و وسعت معیشت آن را تقسیم کرده است". اکنون این سئوال پیش مÙ‰ آید که: اگر چنین باشد، تلاش و کوشش براÙ‰ تحصیل معاش و روزÙ‰ و برنامه ریزÙ‰ براÙ‰ بهبود وضع اقتصادÙ‰ مفهومÙ‰ نخواهد داشت، ولÙ‰ با توجه به سایر آیات و روایات هنگامÙ‰ که همه در کنار یکدیگر چیده شود، پاسخ این سئوال روشن مÙ‰ گردد، که: منظور از تضمین رزق از سوÙ‰ خداوند و تکفل و تعهد و تقسیم آن، فراهم آوردن زمینه ها است، زمینه هائÙ‰ در خارج از وجود انسان، و زمینه هائÙ‰ در درون وجود او، که هرگاه دست به دست هم دهند، انسان سهم خود را از روزÙ‰ دریافت مÙ‰ کند، این درست به آن مÙ‰ ماند که حقوق کارکنان یک شرکت از طرف رئیس آن شرکت تعیین مÙ‰ شود، ولÙ‰ هرگز در خانه آنها نمÙ‰ آورند، بلکه آنها باید شخصا بروند، و لیست حقوق را پر کنند، و حق خود را دریافت دارند.   این نکته را نیز نباید فراموش کرد که خداوند براÙ‰ اینکه مردم در عالم اسباب گم نشوند، و روزÙ‰ را نتیجه منحصر به فرد تلاش و کوشش هاÙ‰ خود به تنهائÙ‰ ندانند، گاه به اشخاصÙ‰ روزÙ‰ مÙ‰ رساند، که: تلاش چندانÙ‰ نکرده اند، و گاه روزÙ‰ را از کسانÙ‰ مÙ‰ گیرد که: تلاش فراوان داشته اند، تا روشن سازد در پشت این دستگاه، قدرت دیگرÙ‰ حاکم است، "ولÙ‰ نباید فراموش کرد، که: این در حقیقت یک استثناØ¡ است، اما اصل اساسÙ‰ همان تلاش و کوشش است". و شاید به خاطر همین مطلب است که در حدیثÙ‰ از پیامبر اکرم "صلی الله علیه و آله" آمده است: 'و اعلموا ان الرزق رزقان: فرزق تطلبونه و رزق یطلبکم فاطلبوا ارزاقکم من حلال فانکم ان طلبتموها من وجوهها اکلتموها حلالا و ان طلبتموها من غیر وجوهها اکلتموها حراما... وسائل الشیعه جلد ۱۲/ ۲۹. "بدانید رزق دو گونه است: رزقÙ‰ که شما بدنبال آن مÙ‰ روید و رزقÙ‰ که آن به دنبال شما مÙ‰ آید بنابراین رزق را از طریق حلال طلب کنید، که: اگر از طریق صحیح آن را بطلبید، آن را به صورت حلال مÙ‰ خورید و اگر از غیر طریق صحیح بطلبید همان را به صورت حرام مÙ‰ خورید".   این دو گونگÙ‰ روزÙ‰ در واقع دلیل بر جمع میان آیات و روایاتÙ‰ است، که روزÙ‰ را مقسوم و تضمین شده مÙ‰ شمرد، و آیات و روایاتÙ‰ که نقطه مقابل آن، جد و جهد و تلاش را شرط بهره گیرÙ‰ از روزÙ‰ معرفÙ‰ مÙ‰ کنند. جهت اطلاع بیشتر از این روایات به جلد ۱۲ وسائل الشیعه کتاب التجاره ص ۹ و ۱۶ و ۱۸ و ۲۲ و ۲۴ و ۲۶ مراجعه شود. بعلاوه آگاهÙ‰ بر این دو گونگÙ‰ رزق سبب مÙ‰ شود، که: افراد حریص از حرص باز ایستند و مومنان خود را آلوده کارهاÙ‰ حرام براÙ‰ طلب روزÙ‰ نکنند، و محرومان نیز به یاس و نومیدÙ‰ کشیده نشوند. منبع : جام نیوز