چهل حدیث از امام باقر (ع)

احادیث و روایات

بسم الله الرحمن الرحیم - چهل حدیث از باقر العلوم حضرت امام محمد باقر علیه السلام را در ادامه بخوانید.

 

 

اسلام مووی - سایت bahjat.org - قال الامام ابو جعفر محمد بن علی الباقر علیه السلام:

1. دقت در حساب به اندازه عقول در دنیا

انما یداق الله العباد فی الحساب یوم القیامØ© علی قدر ما اتاهم من العقول فی الدنیا. (1)

خدا در روز قیامت نسبت به حساب بندگانش به اندازه عقلی که در دنیا به آنها داده است باریک بینی می کند.

 

2. در زمان غیبت باید چنین باشیم

اِصبِروا عÙŽلی اداØ¡ الفÙŽرائضِ، وÙŽ صابِرو عÙŽدُوُّکم ، وÙŽ رابِطوا امامÙŽکمُ المُنتÙŽظÙŽرِِ (2)

صبر کنید برگزاردن احکام شرع و شکیبایی ورزید در برابر دشمنتان و آماده و حاضر باشید برای امامتان که در انتظار او هستید.

3. سخن نیک را از هرکس بگیرید

 

خُذُوا الکلِمÙŽØ©ÙŽ الطÙ‘ÙŽیبÙŽØ©ÙŽ مِمÙ‘ÙŽن قالÙŽها و Ø¥ن لÙŽم یعمÙŽل بِها (3)

سخن طیب و پاکیزه را از هر که گفت بگیرید،‌ اگر چه او خود،‌ بدان عمل نکند.

 

4. نافرمان خداشناس نیست

 

ما عÙŽرÙŽفÙŽ اÙŽللهÙŽ مÙŽن عÙŽصاهُ. (4)

خدا را نشناخته آن که نافرمانی اش کند.

 

5. حسد و تحقیر با دانش نمی سازد

 

لا یکونُ اÙŽلعÙŽبدُ عالِماÙ‹ حÙŽتÙ‘ی لا یکونÙŽ حاسِداÙ‹ لِمÙŽن فÙŽوقÙŽهُ و لا مُحÙŽقِّراÙ‹ لِمÙŽن دُونÙŽهُ. (5)

هیچ بنده ای عالم نباشد تا اینکه به بالا دست خود حسد نبرد و زیر دست خود را خوار نشمارد.

 

6. جهادی مانند مبارزه با نفس نیست

 

لا فÙŽضیلÙŽØ©ÙŽ کالجِهادِ ، ولا جِهادÙŽ کمُجاهÙŽدَةِ اÙŽلهÙŽوی . (6)

فضیلتی چون جهاد نیست ، و جهادی چون مبارزه با هوای نفس نیست.

 

7. ترک جماعت مبطل نماز

 

من ترک الجماعØ© رغبØ© عنها و عن جماعØ© المسلمین من غیر علØ© فلا صلاØ© له. (7)

کسی که از روی بی میلی ،بدون عذر و علت نمازجماعت را که اجتماع مسلمانان است ترک کند، نمازی برای او نیست.

 

8. گفتار بگونه ای که دوست داریم بشنویم

 

قولوا للناس احسن ما تحبون ان یقال لکم. (8)

بهترین چیزی را که دوست دارید درباره شما بگویند ، درباره مردم بگویید.

 

9. حفظ زبان سبب مصونیت از گناه

 

لا یسلم احد من الذنوب حتی یخزن لسانه. (9)

هیچ کس از گناهان سالم نمی ماند ، مگر اینکه زبانش را نگه دارد.

 

10.   صله رحم سریعترین طاعت

 

ان اعجل الطاعØ© ثوابا لصلØ© الرحم. (10)

نزدیکترین و سریعترین طاعت در ثواب ، پیوند با خویشان است.

 

11.   مدارا قفل ایمان است

 

ان لکل شیءٍ قفلاÙ‹ و قفل الایمان الرفق. (11)

هر چیزی قفلی دارد و قفل ایمان مدارا کردن و نرمی است

 

12.   غضب فرونشان تا عذاب فرونشیند

 

ومن کف غضبه عن الناس کف الله تبارک وتعالÙ‰ عنه عذاب یوم القیامØ©. (12)

کسی که خشمش را از مردمان باز دارد خداوند نیز در روز قیامت عذابش را از او باز می دارد

 

13.   حق بندگی ادا کن تو خدا ترا کفایت کند

 

من عÙŽبÙŽد الله حق عبادته آتاه الله فوق امانیه و کفایته. (13)

هر که خدا را، آنگونه که سزاوار اوست، بندگÙ‰ کند، خداوند بیش ازآرزوها و کفایتش به او عطا مÙ‰ کند.

 

14.   شوخی کننده بدون ناسزاگویی محبوب خدا است

 

 ان الله عزوجل یحب المداعب فی الجماعه بلا رفث. (14)

خداوند عزوجل کسی را که در میان جمع ، بدون ناسزاگویی شوخی کند ، دوست دارد .

 

15.   مبارزه با نفس مانند مبارزه با دشمن

 

جÙŽاهِد هÙŽوÙŽاک کمÙŽا تُجÙŽاهِدُ عÙŽدُوÙ‘ÙŽک. (15)

با هوای نفسانی خود مبارزه کن همانگونه که با دشمنت مبارزه می کنی

 

16.   خوش نیتی باعث افزایش رزق

 

من حسنت نیته ، زید فی رزقه (16) 

هر که خوش نیت باشد ، روزی اش افزایش می یابد .

 

17.   دوست داشتن میزان محبوبیت

 

اعرف المودØ© فی قلب اخیک بما له فی قلبک (17)

دوستی قلبی برادرت را از اندازه دوستی قلبی خودت نسبت به او بفهم.

 

18.   بهترین آمیزه

 

ما شیب شی Ø¡ بشی Ø¡ احسن من حلم بعلم. (18)

چیزی با چیزی نیامیخته است که بهتر از حلم با علم باشد.

 

19.   دعا درپشت سر برادر دینی

 

اÙŽوشÙŽک دÙŽعوÙŽهُ و اÙŽسرÙŽعُ اِجابÙŽه دُعاØ¡ÙŽ المÙŽرءِ لِاÙŽخیهِ بِظÙŽهرِ الغÙŽیبِ. (19)

دعای انسان پشت سر برادر دینی اش ، نزدیکترین و سریعترین دعا به اجابت است .

 

20.   بهترین نیکی در دنیا

 

مÙŽا حÙŽسÙŽنَةُ الدُّنیا Ø¥لÙ‘ا صِلَةُ الØ¥خوانِ وÙŽالمÙŽعارِفِ. (20)

خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.

 

21. مدارا کننده صاحب ایمان

 

مÙŽن قُسِمÙŽ لÙŽهُ الرÙŽÙ‘فقُ قÙŽسِمÙŽ لÙŽهُ الØ¥یمانُ. (21)

کسی که برایش مدارا تقسیم شده ایمان برای وی تقسیم گردیده

 

22.   احیاØ¡ علم چیست؟

 

رحم الله عبدا Ø£حیا العلم قال: قلت: وما Ø¥حیاؤه؟ قال: Ø£ن یذاکر به Ø£هل الدین وØ£هل الورع. (22)

فرمود خدا رحمت کند بنده ای را که علم را احیاØ¡ کند، Ø£بی الجارود می گوید عرض کردم احیاØ¡ علم چیست؟ فرمود: مذاکره با اهل علم و پرهیزکاران احیاØ¡ علم است

 

23.   بدزبان بیهوده گوی دشمن خدا است

 

Ø¥نÙ‘ÙŽ اللهÙŽ یبغِضُ الفÙŽاحِشÙŽ المُتÙŽفÙŽحِّشÙŽ. (23)

راستی که خداوند شخص بد زبان بیهوده گوی را دشمن می داردی

 

24.   محبوبترین بنده خدا

 

مِن Ø£حÙŽبِّ عِبادِ اللهِ Ø¥لÙŽی اللهِ المُحسِنُ التÙ‘ÙŽوÙ‘ÙŽابُ. (24)

یکی از محبوبترین بندگان خدا در نزد خداوند کسی است که نیکوکار و بسیار توبه کننده باشد

 

25.   ره آورد تقوی

 

اِنÙ‘ÙŽ اللÙ‘ه‏ÙŽ عÙŽزÙ‘ÙŽوÙŽجÙŽلÙ‘ÙŽ یقÙ‰ بِالتÙ‘ÙŽقوÙ‰ عÙŽنِ العÙŽبدِ ما عÙŽزُبÙŽ عÙŽنهُ عÙŽقلُهُ وÙŽ یجÙŽلّى بِالتÙ‘ÙŽقوÙ‰ عÙŽنهُ عÙŽماهُ وÙŽ جÙŽهلÙŽهُ. (25)

خداوند به وسیله تقوا بنده را حفظ می ‏کند از آنچه که عقلش به آن نمÙ‰ ‏رسد و کور دلÙ‰ و نادانÙ‰ او را بر طرف مÙ‰ ‏سازد.

 

26.   ره آورد نماز اول وقت

 

ایÙ‘ما مؤمن حافظ علی الصلوات المفروضØ© فصلاها لوقتها فلیس هذا من الغافلین. (26)

هر مؤمنی  محافظت برنمازش نماید، و او را در وقتش به جا آورد، از انسانهای غافل شمرده نمی شود.

 

27.   ره آورد شوم ستم در دنیا

 

 الظُلمُ فِی الدُّنیا هُوÙŽ الظُلُمÙŽاتُ فِی الاÙŽخِرÙŽه. (27)

ظلم در دنیا همان ظلمتها و تاریکی های آخرت است.

 

28.لباس بردباری

اÙŽلحِلمُ لِباسُ العالِمِ فÙŽلا تÙŽعرÙŽینÙ‘ÙŽ مِنهُ. (28)

بردبارÙ‰ لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.

 

29.    ارزش اشک ریختن از خوف خدا

 

ما مِن قÙŽطرَةٍ احÙŽبÙ‘ÙŽ الی اللهِ عÙŽزÙ‘ÙŽوÙŽجÙŽلÙ‘ÙŽ مِن قÙŽطرَةٍ دُمُوعٍ فی سÙŽÙŽوÙŽادِ اللÙ‘ÙŽیلِ مÙŽخÙŽافَةً مِنÙŽ اللهِ لا یریدُ بِها غÙŽیرهُ. (29)

هیچ قطره ای در نزد خداوند عزوجل دوست داشتنی تر و محبوب تر از قطره ی اشکهایی که در تاریکی شب و از خوف خدا با اخلاص کامل ریخته می شود نیست.

 

 

30.   خدا اهل مدارا را دوست دارد

 

اِنÙ‘ÙŽ اللهÙŽ رÙŽفیقÙŒ یحِبُّ الرِّفقÙŽ ویعطÙ‰ علÙ‰ الرفق ما لا یعطÙ‰ علÙ‰ العنف. (30)

خداوند اهل مدارا است و مدارا را دوست دارد و به اهل عطا می کند آنچه را که به اهل عتاب و رفتار خشن عطا نمی کند.

 

 

31.   نیکو بودن نیکی و زشت بودن بدی

 

مÙŽا اÙŽحسÙŽنÙŽ الحÙŽسÙŽنÙŽاتِ بÙŽعدÙŽ السÙ‘ÙŽیئاتِ وÙŽ مÙŽا اÙŽقبÙŽحÙŽ السÙ‘ÙŽیئاتِ بÙŽعدÙŽ الحÙŽسÙŽنÙŽاتِ

چه نیکوست نیکی ها بعد از بدیها و چه زشت است بدیها پس از نیکی ها

 

 

32.    بردباری لباس دانشمندان

 

اÙŽلحِلمُ لِباسُ العالِمِ فÙŽلا تÙŽعرÙŽینÙ‘ÙŽ مِنهُ. (32)

بردبارÙ‰ لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.

 

 

33.    کبر سواری آتش

 

الکبرُ مÙŽطÙŽایا النÙ‘ÙŽارِ. (33)

کبر و بزرگی نمودن(به منزله ی) مرکبی است که سوار خود را به سوی آتش می برد.

 

 

34.    اهل حیاØ¡ و عفت محبوب خدا

 

قال (ع): قال رسول الله صلÙ‰ الله علیه وآله: ان الله یحب الحیئ الحلیم العفیف المتعفف. (34)

همانا خداوند انسان با حیا و بردبار را دوست دارد.خداوند دوست می دارد کسی را که با حیا، بردبار، پاکدامن، و باز ایستنده ی از حرام باشد.

 

 

35.    آرایش خویشتن برای خداوند

 

تÙŽزÙŽین للÙ‘ÙŽهِ‏ِ بِالصِّدقِ فِی الاعمالِ. (35)

با راست کردارÙ‰، خود را براÙ‰ خدا بیاراÙ‰

 

 

36.    مشورت با چه کسی؟

 

اِستÙŽشِر فی Ø£مرِک الÙ‘ÙŽذینÙŽ یخشÙŽونÙŽ اللÙ‘ÙŽهÙŽ. (36)

در کار خود، فقط با کسانÙ‰ مشورت کن که از خدا می ‏ترسند

 

 

37.    صبر چیست و کدام صبر افضل است؟

 

الصÙ‘ÙŽبرُ صÙŽبرانِ: صÙŽبرÙŒ عÙŽلی البÙŽلاءِ حÙŽسÙŽنÙŒ جÙŽمیلÙŒ وÙŽ Ø£فضÙŽلُ الصÙ‘ÙŽبرÙŽین الوÙŽرÙŽعُ عÙŽن المÙŽحارم. (37)

صبر بر دو گونه است: صبر بر بلا که نیکو و زیباست و برترین این دو قسم پرهیز نمودن از حرامهای الهی است.

 

 

38.    بهترین عبادت چیست؟

 

مÙŽا مِن عِبÙŽادÙŽØ© Ø£فضÙŽلÙŽ عِندÙŽ اللهِ مِن عِفَّةِ بÙŽطن وÙŽ فÙŽرج. (38)

هیچ عبادتی در نزد خدا برتر از ترک شهوات شکم و فرج نیست.

 

39.   بهار قرآن

 

لِکلِّ شÙŽیءٍ رÙŽبِیعÙŒ، وÙŽرÙŽبِیعُ القُرآنِ شÙŽهرُ رÙŽمÙŽضÙŽانÙŽ. (39)

هر چیزی بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است

 

40.    چگونگی منزل کردن در دنیای فانی

 

فÙŽانزِل نÙŽفسÙŽکÙŽ مِنÙŽ الدُّنیا کÙŽمÙŽثÙŽلِ مÙŽنزِلٍ نÙŽزÙŽلتÙŽهُ ساعَةً ثُمÙ‘ÙŽ ارتÙŽحÙŽلتÙŽ عÙŽنهُ. (40)

خود را در دنیا چنان منزل ده که گویÙ‰ ساعتÙ‰ در آن منزل دارÙ‰ وسپس از آن کوچ می کنی.

 

منابع :

1. غررالحکم جلد2 - حدیث3260 – خاتمØ©المستدرک میرزاحسین نوری- ج1 ص47. معانی الاخبار شیخ صدوق ص 2.

2. غیبه النعمانی، ینابیع المودØ©.

3. تحف العقول، ص391. بحارالانوار ج 110 ص160، ج75 ص 170.

4. تحف العقول ص294. الانوار البهیه شیخ عباس قمی ص 143.

5. تحف العقول ص293

6. تحف العقول ص 286. مستدرک الوسائل میرزا حسین نوری ج 11 ص 143.

7. امالی شیخ صدوق،ص290.

8. بحارالانوار،ج65،ص152. الکافی ج2 ص 165 محاضرات ج 1 ص 251.

9. بحارالانوار،ج75،ص178 – تحف العقول - حسن بن علÙ‰ بن حسین بن شعبØ© الحرانÙ‰- ص 298

10. تحف العقول،ص303.

11. جهاد النفس، ح271. الکافی ج2 ص 118.

12. جهادالنفس،ح532. الکافی ج2 ص 305.

13. بحارالانوار،ج۷۱ص۱۸۳.

14. الکافی،ج2،ص663.

15. عیون اخبار الرضا2،ص51.

16. بحارالانوار ، دار احیاØ¡ التراث العربی ، ج 75 ، ص 175.

17. تحف العقول ، ص 304.

18. بحارالانوار ، دار احیاØ¡ التراث العربی ، ج 75 ، ص 172 .

19. الکافی ، ج 2 ، ص 507.

20. بحار الØ£نوار، ج 46، ص291.

21. جهاد با نفس، ح 272. وسائل الشیعه ج11 ص213.

22. الکافی ، ج 1 ، ص 41.

23. جهاد با نفس، ح 677. وسائل الشیعه الاسلامیه. ج11 ص327.

24. جهاد با نفس، ح 836. وسائل الشیعه ج16 ص76.

25. الکافی، ج 8 ، ص 52، ح 16.

26. وسائل الشیعه ، ج 3، ص 79 .

27. جهاد با نفس، ح 733. وسائل الشیعه الاسلامیه. ج11 ص340 ح20.

28. الکافی، ج 8، ص 55.

29. جهاد با نفس، ح 137 . وسائل الشیعه الاسلامیه. ج8 ص524.

30. جهاد با نفس، ح 283. وسائل الشیعه الاسلامیØ©. ج11 ص212.

31.جهاد با نفس، ح 880 . وسائل الشیعه الاسلامیØ©. ج11 ص384- المجالس: ص 153- الکافی ج2 ص 458.

32. الکافی، ج 8، ص 55.

33.جهاد با نفس، ح 578 . وسائل الشیعه الاسلامیØ©. ج11 ص 301.

34. جهاد با نفس، ح259 - وسائل الشیعØ© الØ¥سلامیØ©. ج11 ص211.

35. تحف العقول، ص 285 . بحار الانوار ج 75 ص164.

36. تحف العقول، ص 293. بحار الانوار ج 75 ص172.

37. جهاد با نفس ،ح 163- وسائل الشیعه آل البیت ع.. شیخ حرعاملی ج15 ص237 حدیث 20372

38. الکافی، ج2 ، ص 630

39. جهاد با نفس ، ح205 . وسائل الشیعه آل البیت ع.. شیخ حرعاملی ج15 ص250 حدیث 20421.

40. بحارالØ£نوار، ج 75، ص 165