سستی و سفتی کمر،واقعیت علمی یا خرافات؟

سلامت و درمان - بهداشت جنسی

سستی و سفتی کمر،واقعیت علمی یا خرافات؟ - متن در ادامه.

سستی و سفتی کمرØ› خرافه ای عوامانه یا واقعیتی علمی؟!

این که کمر کسی شُل است یا سفت، اصطلاحی است که در محاورات عامیانه زیاد به گوش می خورد. در این گونه گفتگوها، معمولاÙ‹ سفتی یا شُلی کمر در مورد مردان مطرح می شود و اغلب هم منظور کسانی که از این واژه ها استفاده می کنند این است که آن مرد مورد نظر، به هنگام نزدیکی، دچار مشکل انزال زودرس هست یا خیر.

در بحث های علمی طبÙ‘ جدید، این مساله، به عنوان یک باور عوامانه، فاقد ارزش علمی استØ› به عبارت واضح تر، علم امروزی ارتباطی بین کمر و مسایل جنسی قایل نیست و بنابراین در درمان مشکلاتی مثل انزال زودرس، به عنوان راه حلÙ‘ درمانی، اعتقادی به این که باید کمر را تقویت کرد، نداردØ› امÙ‘ا کمی دقÙ‘ت در متون علمی طبÙ‘ قدیم و نیز غور در آیات قرآنی و روایات شریف و حتÙ‘ی دقÙ‘ت در مورد شیوع گسترده استفاده از این واژه ها در فرهنگ عامÙ‘ه (حدÙ‘اقل در کشورهای فارسی و عرب زبان)، این نکته را معلوم می سازد که مساله احتمالا بسیار جدÙ‘ی تر از یک باور عوامانه است. متاسÙ‘فانه تا کنون ندیده ام که حتÙ‘ی پایگاه های معتبر طبÙ‘ سنÙ‘تی کشور به طور جدÙ‘ی به این مساله بپردازندØ› امÙ‘ا از آنجا که درک درست مساله «سفتی و سستی کمر» در درمان بسیاری از بیماری های مردان، زنان و اطفال نقش دارد در این مقاله به طور مفصÙ‘ل به آن خواهیم پرداخت. امÙ‘ا قبل از ورود در مطلب اصلی و برای آن که با میزان عمق این باور در بین ایرانیان آشنا شویمØ› شواهدی را ذکر می کنیم.

کتب طبÙ‘ی قدیم

نقل شاهد از کتب طبÙ‘ی قدیم در مورد این موضوع شاید چندان ضروری به نظر نرسد امÙ‘ا از آنجا که بنای ما بر اقناع خوانندگان است به ذکر این نمونه از ترجمه کتاب قانون ابن سینا (ترجمه عبدالرÙ‘حمن شرفکندی، انتشارات سروش، بخش سوم از جلد سومØ› فنÙ‘ بیستمØ› ص ۲۲۱) اکتفا می کنیم:

«… از سوی دیگر آب پشت نرینه، غلیظ، گرم و کاملاÙ‹ به پختگی رسیده استØ› در صورتی که آب پشت مادینه کمتر به پختگی رسیده و از جنس خون حیض است و تغییر چندانی نیافته است و در دور شدن از مادÙ‘ه خونی نیز به آب پشت نرینه نمی رسد. هم از این رو است که فیلسوف پیشینه، آب پشت مادینه را حیض نامیده است….»

ادبیات عامÙ‘ه

تکلیف ادبیات عامÙ‘ه با مساله صُلب (به معنای کمر) مشخÙ‘ص است و نیاز به توضیح ندارد. شاید عبارت مصطلح«پشت در پشت» که در ادبیات عامÙ‘ه ما معادل عبارت «نسل در نسل» استفاده می شود اشاره خوبی به این مساله باشد مضاف بر این که گفتیم این گونه عبارات، به طور عادی و روزمره از سوی مردم مورد استفاده قرار می گیرد تا آنجا که گاهی می بینیم که پزشکان نیز در گفتگو با بیماران، برای انتقال بهتر مطلب مورد نظر خود، به جای عبارات علمی از همین مصطلحات استفاده می کنند.

آثار بزرگان شعر و ادب

در بین ادیبان و شعرای قدیم و جدید نیز این مساله به دفعات مورد توجÙ‘ه قرار گرفته است که در ذیل به چند مورد آنها اشاره می کنیم:

* دهد نطفه را صورتی چون پری         که کرده ست بر آب صورتگری ؟

نهد لعل و فیروزه در صلب سنگ         گل لعل در شاخ پیروزه رنگ

ز ابر افگند قطره ای سوی یم             ز صلب اوفتد نطفه ای در شکم

از آن قطره لولوی لالا کند                وز این، صورتی سرو بالا کند (سعدی)

* صلب جهان پر است ز اقران او ولی           در صد هزار قرن یکی می‌شود پدید (محتشم)

* شیطان به صلب آدم گر نور او بدید          چندین چرا نمود ز یک سجده اجتناب؟ (ملک الشÙ‘عرای بهار)

* چشمه‌ی صلب پدر چون شد به کاریز رحم        زان مبارک چشمه زاد این گوهرین دریای من (خاقانی)

* آن محمد بود از نسل براهیم خلیل         وین محمد هست از صلب براهیم سری (انوری)

ادبیات عرفانی

در ادبیات عرفانی ما نیز مساله صلب و ظهر، موضوعی عادÙ‘ی و پذیرفته شده است و اسرار این موضوع نیز در جای خود بیان شده است مثلا در کتاب «مصباح الهدایه، صص ۶۳ و۶۴» در توضیح حدیثی در مورد نحوه نزول نور محمÙ‘دی و علوی (علیهما و علی آلهما آلاف التÙ‘حیÙ‘ه و الثÙ‘ناØ¡) از عوالم بالا به مراتب پایین آمده است:

« اشاره الی ظهوره فی العوالم النازله، من صلب عالم الجبروت الی بطن عالم الملکوت العلیا و من صلبه الی بطن عالم الملکوت السفلی و من صلبه الی بطن عالم الملک ثمÙ‘ ظهر فی خلاصه العوالم و نسختها الجامعه، ای الانسان الÙ‘ذی هو ابو البشر و انتقل منه الی ان یفترق فی اطهر طاهرین، عبد الله و ابی طالب(علیهما السلام) … و السرÙ‘ فی التعبیر عن کلÙ‘ عالم صاعد بالنسبه الی الهابط منه ب «الصلب»، و عن کلÙ‘ عالم نازل بالنسبه الی الصاعد منه ب «البطن»، ظاهر لا یحتاج الی التفصیل: {این روایت} به ظهور آن نور در عوالم نازله اشاره داردØ› از صلب عالم جبروت به بطن عالم ملکوت علیاØ› و از صلب عالم ملکوت علیا به بطن عالم ملکوت سفلیØ› و از صلب عالم ملکوت سفلی به بطن عالم ملکØ› و پس از آن در خلاصه همه عالم ها و نسخه جامع آنها، یعنی آدم ابوالبشر ظهور کرد و از او نیز منتقل شد تا در پاکترین پاکان یعنی عبدالله و ابی طالب (علیهما السلام) از هم جدا شدند … «سرÙ‘» اگر از نگاه عالم بالاتر به عالم پایین تر تعبیر شودØ› «صلب» نامیده می شود و اگر از نگاه عالم پایین تر به عالم بالاتر تعبیر شود، «بطن» نام می گیردØ› این مساله ای است واضح که نیاز به توضیح ندارد.»

به بیان ساده، مساله صلب و رحم، دارای حقیقتی در تمام مراتب آفرینش می باشد که ظهور دنیایی آن به صورت ناحیه ای از جسم مرد و زن است. برای کسانی که آشنایی کافی با عرفان اسلامی و به ویژه بحث مراتب آفرینش دارندØ› این بحث، موضوعی ساده و در عین حال قطعی است و شاید از منظر این عالمان، بحث هایی که اهل علم ظاهر و به ویژه پزشکان در ردÙ‘ این موضوع می کنندØ› کودکانه به نظر آید امÙ‘ا با توجÙ‘ه به اهمیت بحث، لازم دیدم که به این مطالب هم اشاره مختصری شود.

آیات و روایات

- آیات ۳ تا ۵ سوره مبارکه طارق، آیاتی هستند که به نحو روشنی مساله صلب را مورد اشاره قرار می دهند:

«* فÙŽلÙ’یÙŽنظُرِ الÙ’اِنسÙŽانُ مِمÙ‘ÙŽ خُلِقÙŽ * خُلِقÙŽ مِن مÙŽاءٍ دÙŽافِقٍ * یÙŽخÙ’رُجُ مِن بÙŽیÙ’نِ الصُّلÙ’بِ وÙŽالتÙ‘ÙŽرÙŽایِبِ: انسان باید بنگرد که از چه چیز آفریده شده استØ› از یک آب جهنده آفریده شده استØ› آبی که از میان صلب و ترایب خارج می‌شود.»

- در آیه ۱۷۲ سوره مبارکه اعراف نیز به ظهر(به معنای پشت) اشاره شده است:« وÙŽ اِذÙ’ اÙŽخÙŽذÙŽ رÙŽبُّکÙŽ مِنÙ’ بÙŽنِی آدÙŽمÙŽ مِنÙ’ ظُهُورِهِمÙ’ ذُرِّیÙ‘ÙŽتÙŽهُمÙ’ وÙŽ اÙŽشÙ’هÙŽدÙŽهُمÙ’ عÙŽلی‏ اÙŽنÙ’فُسِهِمÙ’ اÙŽلÙŽسÙ’تُ بِرÙŽبِّکُمÙ’ قالُوا بÙŽلی‏ شÙŽهِدÙ’نا اÙŽنÙ’ تÙŽقُولُوا یÙŽوÙ’مÙŽ الÙ’قِیامÙŽهِ اِنÙ‘ÙŽا کُنÙ‘ÙŽا عÙŽنÙ’ هذا غافِلِینÙŽ: و چون پروردگار تو از فرزندان آدم از پشت‏هایشان نژادشان را بیاورد و آنها را بر خودشان گواه گرفت که مگر من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: چرا، گواهی می‏دهیم تا روز رستاخیز نگویید که از این نکته غافل بوده‏ایم.»

از آنجا که در مورد تفسیر دقیق آیات فوق، مفسÙ‘رین آرای گوناگونی ارایه داده اندØ› بحث مفصÙ‘ل در این مورد را به فرصتی دیگر واگذار می کنیم چراکه همین مقدار نیز برای افاده مقصود ما در این مقاله کفایت می کند.

- امÙ‘ا در روایات شریف وارد شده از حضرات معصومین«علیهم السÙ‘لام»، اشاره به مساله صلب(به معنای استخوان های کمر) و ظهر(به معنای پشت) به اندازه ای زیاد است که حتÙ‘ی عامÙ‘ه مردم که با ادعیه و مناجات های ماثور و یا احادیث مشهور، حدÙ‘اقل سر و کاری دارند نیز با آنها بیگانه نیستند. به جهت تعدÙ‘د این گونه روایات، تنها به چند نمونه اکتفا می کنیم:

۱- شاید یکی از مشهورترین روایات در بین عامÙ‘ه مردم، روایات شریف مربوط به نحوه انعقاد نطفه والا و مطهÙ‘ر حضرت صدÙ‘یقه کبری، فاطمه زهرا، سلام الله علیهاست که برای نمونه یکی از این شعاع های نورانی را نقل می کنیم:

* الÙ’قÙŽطÙ‘ÙŽانُ عÙŽنِ السُّکÙ‘ÙŽرِیِّ عÙŽنِ الÙ’جÙŽوÙ’هÙŽرِیِّ عÙŽنِ ابÙ’نِ عُمÙŽارÙŽهÙŽ عÙŽنÙ’ اÙŽبِیهِ عÙŽنÙ’ جÙŽابِرٍ عÙŽنÙ’ اÙŽبِی جÙŽعÙ’فÙŽرٍ ع عÙŽنÙ’ جÙŽابِرِ بÙ’نِ عÙŽبÙ’دِ اللÙ‘ÙŽهِ قÙŽالÙŽ قِیلÙŽ یÙŽا رÙŽسُولÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ اِنÙ‘ÙŽکÙŽ تÙŽلÙŽثÙ‘ÙŽمُ فÙŽاطِمÙŽهÙŽ وÙŽ تÙŽلÙ’زÙŽمُهÙŽا وÙŽ تُدÙ’نِیهÙŽا مِنÙ’کÙŽ وÙŽ تÙŽفÙ’عÙŽلُ بِهÙŽا مÙŽا لÙŽا تÙŽفÙ’عÙŽلُهُ بِاÙŽحÙŽدٍ مِنÙ’ بÙŽنÙŽاتِکÙŽ فÙŽقÙŽالÙŽ اِنÙ‘ÙŽ جÙŽبÙ’رÙŽیِیلÙŽ (علیه السÙ‘لام) اÙŽتÙŽانِی بِتُفÙ‘ÙŽاحÙŽهٍ مِنÙ’ تُفÙ‘ÙŽاحِ الÙ’جÙŽنÙ‘ÙŽهِ فÙŽاÙŽکÙŽلÙ’تُهÙŽا فÙŽتÙŽحÙŽوÙ‘ÙŽلÙŽتÙ’ مÙŽاءً فِی صُلÙ’بِی ثُمÙ‘ÙŽ وÙŽاقÙŽعÙ’تُ خÙŽدِیجÙŽهÙŽ فÙŽحÙŽمÙŽلÙŽتÙ’ بِفÙŽاطِمÙŽهÙŽ فÙŽاÙŽنÙŽا اÙŽشÙŽمُّ مِنÙ’هÙŽا رÙŽایِحÙŽهÙŽ الÙ’جÙŽنÙ‘ÙŽهِ: حضرت امام صادق (علیه السÙ‘لام)، از جابرابن عبدالله نقل می فرمایند که به پیامبر(صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م)، گفته شد: یا رسول الله، شما فاطمه را می بوسید، در آغوش می گیرید و از او دور نمی شویدØ› کارهایی که با دیگر دختران خود نمی کنید؟ پیامبر (صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م) فرمودند: جبرییل(علیه السÙ‘لام) برایم سیبی از بهشت آوردØ› آن را خوردم و آن سیب به آبی در صلب من تبدیل شدØ› پس از آن با خدیجه همبستر شدم و او فاطمه را باردار شدØ› {به همین جهت} من از فاطمه بوی بهشت را استشمام می کنم.»(علل الشرایع)

۲- در حدیث دیگری، امام صادق(علیه السÙ‘لام) در مورد نحوه انعقاد نطفه امامان معصوم(علیهم السÙ‘لام) بیان داشته اند که قطره آبی از تحت عرش به زمین می آید و در میوه یا گیاهی جای می گیرد و امام معصوم قبلی(علیه السÙ‘لام) از آن تناول می فرمایند تا آنجا که می فرمایند:« فÙŽیÙŽخÙ’لُقُ اللÙ‘ÙŽهُ مِنÙ’ تِلÙ’کÙŽ الÙ’قÙŽطÙ’رÙŽهِ نُطÙ’فÙŽهÙ‹ فِی الصُّلÙ’بِ ثُمÙ‘ÙŽ یÙŽصِیرُ اِلÙŽی الرÙ‘ÙŽحِمِ: خداوند از آن قطره نطفه ای در صلب می آفریند که به سوی رحم می رود.»(بصایر الدرجات)

۳- حدیثی از ابن عبÙ‘اس نقل شده است به این مضمون که خدای تعالی از حضرت داوود(علیه السÙ‘لام) خواست که چهارده کلمه را از حضرت سلیمان (علیه السÙ‘لام) بپرسد و اگر درست پاسخ داد، علم و نبوÙ‘ت را به او ارث دهد، در قسمتی از پرسش و پاسخ، حضرت داوود(علیه السÙ‘لام) می پرسند که جایگاه ذریÙ‘ه ات در کدام قسمت بدن است؟( اÙŽیÙ’نÙŽ بÙŽابُ الذُّرِّیÙ‘ÙŽهِ مِنÙ’کÙŽ) و حضرت سلیمان(علیه السÙ‘لام) پاسخ می دهند: صلب.(بحارالانوار، ج ۵۸، ص ۳۳۱)

۴- دسته دیگر، احادیثی هستند که به موضوعات طبÙ‘ی می پردازند و در آنها صراحتا از داروها یا اعمالی یاد شده است که آب پشت را کم و زیاد می کنند و یا کمر را سفت یا سست می کنندØ› برای نمونه:

* مِنÙ’ جÙŽامِعِ الÙ’بÙŽزÙŽنÙ’طِیِّ عÙŽنِ الÙ’حÙŽسÙŽنِ بÙ’نِ عÙŽلِیِّ بÙ’نِ یÙŽقÙ’طِینٍ عÙŽنÙ’ اÙŽبِیهِ عÙŽنÙ’ اÙŽبِی الÙ’حÙŽسÙŽنِ الÙ’اÙŽوÙ‘ÙŽلِ(علیه السÙ‘لام) قÙŽالÙŽ سÙŽمِعÙ’تُهُ یÙŽقُولُ: شÙŽعÙ’رُ الÙ’جÙŽسÙŽدِ اِذÙŽا طÙŽالÙŽ قÙŽطÙŽعÙŽ مÙŽاØ¡ÙŽ الصُّلÙ’بِ … وÙŽ اِنÙ‘ÙŽ النُّورÙŽهÙŽ تÙŽزِیدُ مÙŽاØ¡ÙŽ الصُّلÙ’ب‏: موی بدن اگر بلند شود آب کمر را قطع می کند … و نوره بر آب پشت می افزاید.» (بحارالانوار، ج ۷۳، ص ۹۱)

* اÙŽحÙ’مÙŽدُ بÙ’نُ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدِ بÙ’نِ خÙŽالِدٍ فِی الÙ’مÙŽحÙŽاسِنِ عÙŽنِ الÙ’حÙŽسÙŽنِ بÙ’نِ طÙŽرِیفِ بÙ’نِ نÙŽاصِحٍ عÙŽنِ الÙ’حُسÙŽیÙ’نِ بÙ’نِ عُلÙ’وÙŽانÙŽ عÙŽنÙ’ اÙŽبِی عÙŽبÙ’دِ اللÙ‘ÙŽهِ (علیه السÙ‘لام) اÙŽنÙ‘ÙŽ رÙŽسُولÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ (صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م)اُهÙ’دِیÙŽ اِلÙŽیÙ’هِ تÙŽمÙ’رÙŒ فÙŽقÙŽالÙŽ اÙŽیُّ تÙŽمÙ’رِکُمÙ’ هÙŽذÙŽا قÙŽالُوا الÙ’بÙŽرÙ’نِیُّ یÙŽا رÙŽسُولÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ (صلÙ‘ی الله علیه و آله و سلÙ‘م) فÙŽقÙŽالÙŽ هÙŽذÙŽا جÙŽبÙ’رÙŽیِیلُ یُخÙ’بِرُنِی اÙŽنÙ‘ÙŽ فِی تÙŽمÙ’رِکُمÙ’ هÙŽذÙŽا تِسÙ’عÙŽ خِصÙŽالٍ یُخÙŽبِّلُ الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانÙŽ وÙŽ یُقÙŽوِّی الظÙ‘ÙŽهÙ’رÙŽ وÙŽ یÙŽزِیدُ فِی الÙ’مُجÙŽامÙŽعÙŽهِ وÙŽ یÙŽزِیدُ فِی السÙ‘ÙŽمÙ’عِ وÙŽ الÙ’بÙŽصÙŽرِ وÙŽ یُقÙŽرِّبُ مِنÙŽ اللÙ‘ÙŽهِ وÙŽ یُبÙŽاعِدُ مِنÙŽ الشÙ‘ÙŽیÙ’طÙŽانِ وÙŽ یÙŽهÙ’ضِمُ الطÙ‘ÙŽعÙŽامÙŽ وÙŽ یÙŽذÙ’هÙŽبُ بِالدÙ‘ÙŽاءِ وÙŽ یُطÙŽیِّبُ النÙ‘ÙŽکÙ’هÙŽهÙŽ: … این خرمای برنی، نُه ویژگی دارد… کمر را قوی می کند و بر قدرت همبستری می افزاید…» (وسایل‏ الشیعه، ج ۲۵، ص ۱۳۷)

* مُحÙŽمÙ‘ÙŽدُ بÙ’نُ یÙŽحÙ’یÙŽی عÙŽنÙ’ عÙŽلِیِّ بÙ’نِ اِبÙ’رÙŽاهِیمÙŽ الÙ’هÙŽاشِمِیِّ عÙŽنÙ’ اÙŽبِیهِ عÙŽنÙ’ مُحÙŽمÙ‘ÙŽدِ بÙ’نِ الÙ’فÙŽضÙ’لِ النÙ‘ÙŽیÙ’سÙŽابُورِیِّ عÙŽنÙ’ بÙŽعÙ’ضِ رِجÙŽالِهِ عÙŽنÙ’ اÙŽبِی عÙŽبÙ’دِ اللÙ‘ÙŽهِ (علیه السÙ‘لام) قÙŽالÙŽ سÙŽاÙŽلÙŽهُ رÙŽجُلÙŒ عÙŽنِ الÙ’جُبُنِّ فÙŽقÙŽالÙŽ دÙŽاØ¡ÙŒ لÙŽا دÙŽوÙŽاØ¡ÙŽ فِیهِ فÙŽلÙŽمÙ‘ÙŽا کÙŽانÙŽ بِالÙ’عÙŽشِیِّ دÙŽخÙŽلÙŽ الرÙ‘ÙŽجُلُ عÙŽلÙŽی اÙŽبِی عÙŽبÙ’دِ اللÙ‘ÙŽهِ (علیه السÙ‘لام) فÙŽنÙŽظÙŽرÙŽ اِلÙŽی الÙ’جُبُنِّ عÙŽلÙŽی الÙ’خِوÙŽانِ فÙŽقÙŽالÙŽ جُعِلÙ’تُ فِدÙŽاکÙŽ سÙŽاÙŽلÙ’تُکÙŽ بِالÙ’غÙŽدÙŽاهِ عÙŽنِ الÙ’جُبُنِّ فÙŽقُلÙ’تÙŽ لِی اِنÙ‘ÙŽهُ هُوÙŽ الدÙ‘ÙŽاءُ الÙ‘ÙŽذِی لÙŽا دÙŽوÙŽاØ¡ÙŽ لÙŽهُ وÙŽ السÙ‘ÙŽاعÙŽهÙŽ اÙŽرÙŽاهُ عÙŽلÙŽی الÙ’خِوÙŽانِ قÙŽالÙŽ فÙŽقÙŽالÙŽ لِی هُوÙŽ ضÙŽارÙ‘ÙŒ بِالÙ’غÙŽدÙŽاهِ نÙŽافِعÙŒ بِالÙ’عÙŽشِیِّ وÙŽ یÙŽزِیدُ فِی مÙŽاءِ الظÙ‘ÙŽهÙ’رِ: {درباره خواصÙ‘ خوردن پنیر در شب} … و بر آب پشت می افزاید.» (الکافی، ج ۶، ص ۳۴۰)

وجود شواهد متعدÙ‘د روایی در این موضوع، برای هر شیعه معتقد، حجÙ‘ت کافی بر صحÙ‘ت موضوع را فراهم می آوردØ› حتÙ‘ی اگر راهی برای اثبات تجربی آن سراغ نداشته باشد. با این حال برای اقناع بیشتر، ادامه مقاله را مطالعه کنید.

ضرورت وجود شواهد علمی؟!

نکته قابل ذکر در مورد باور سستی و سفتی کمر آن است که تا کنون در مورد این مساله تحقیقی علمی و تجربی با روش های مورد قبول طبÙ‘ جدید انجام نشده است بنابراین تمام کسانی که در مورد غیرعلمی بودن این باور، بحث می کنند، درواقع، خود، ادÙ‘عایی غیر علمی دارندØ› به عبارت دیگر بنابر همان شیوه های مورد قبول طبÙ‘ جدید نیز در مورد غلط بودن این باور نمی توان اظهار نظر کرد و حدÙ‘اکثر اظهار نظری که می توان کرد همین است که بگوییم تا کنون تحقیقی علمی در این مورد انجام نشده است ولذا دلیلی برای رد یا قبول این مساله نداریم.

متاسÙ‘فانه این مساله هم به مانند بسیاری از باورهای علمی طبÙ‘ قدیم، از آنجا که با قواعد ابتدایی ذهنی اهالی طبÙ‘ جدید سازگاری نداشته استØ› لذا کسی هم به فکر نیفتاده است که درباره این خرافه عامیانه! تحقیقی علمی انجام دهد. این دیدگاه، آسیب های زیادی را حتÙ‘ی به خود طبÙ‘ جدید وارد کرده استØ› چرا که ورود علمی به این مباحث می تواند عرصه های جدیدی را در دیدگاه های بهداشتی و درمانی بگشاید.

امÙ‘ا به هر حال یک نکته از اعتقادات راسخ ماست و آن این که به صِرف عدم باور طبÙ‘ جدید یا عدم انجام تحقیقات علمی به شیوه کلاسیک در مورد یافته های علمی طبÙ‘ قدیم، برای هیچ کس مجوÙ‘زی برای ردÙ‘ آنها نیستØ› چرا که همان گونه که اثبات پدیده ای نیاز به دلیل و برهان داردØ› ردÙ‘ آن هم نیاز به اقامه دلیل دارد و صِرف دور بودن از ذهن یا مسایلی مانند آن نمی تواند دلیل ردÙ‘ یک مساله باشد.

مساله علمی سستی و سفتی کمر هم از این گونه مطالب است. نکته دیگر این که به فرض، مساله ای از طریق علوم تجربی قابل اثبات نباشدØ› آیا با استناد به این دلیل، می توان آن را ردÙ‘ کرد؟ و آیا با اصرار بر چنین رویه ای، برای ما راهی برای پذیرش اصلی ترین باورهای دینی ما(مثل معاد، وحی و حتÙ‘ی وجود خدای متعال) باقی می ماند؟

شواهد ساده و قابل فهم

در زندگی روزمره ما نکته های ساده و قابل تجربه ای وجود دارد که با کمی دقÙ‘ت می توانند ما را به درست یا غلط بودن بسیاری از مسایل راهنمایی کنند. موضوع این مقاله نیز از این قاعده مستثنی نیست و با اندک جستجویی می توان شواهد قابل فهمی را برای تایید آن پیدا کردØ› شواهدی که شاید شواهدی علمی محسوب نشوند، امÙ‘ا حتما تجربی هستند و برای اقناع یک ذهن منصف کفایت می کنند. در این جا به چند نمونه از آنها اشاره می کنیم:

۱- افراط در رابطه زناشویی برای بسیاری از ما خاطره احساس ضعف یا درد در گودی کمر را زنده می کند. به راستی علÙ‘ت این احساس سستی یا درد در کمر به دنبال انزال های مکرÙ‘ر چیست؟

طبÙ‘ جدید برای توجیه این مساله متوسÙ‘ل به این دلیل می شود که شکل قرارگیری و نحوه حرکات و فعÙ‘الیت مرد به هنگام رابطه جنسی به عضلات ناحیه کمر فشار وارد می آورد و باعث این مساله می شود. امÙ‘ا این توجیه به دلایل متعدÙ‘د مردود است از جمله:

- زن که در هنگام دخول، فعÙ‘الیت خاصÙ‘ی نمی کند نیز در صورت افراط در این رابطه و تجربه مکرÙ‘ر ارگاسم(اوج لذÙ‘ت جنسی)، مشکلات مشابهی را در گودی کمر خود درک می کند.

- حتÙ‘ی اگر مرد و زن به هنگام رابطه زناشویی جای خود را عوض کنند و فعÙ‘الیت اصلی با زن باشد هم ممکن است مرد همین تجربه را داشته باشد. چرا؟

- نکته جالب آن است که گفتیم اگر زن به هنگام دخول فعÙ‘الیتی نداشته باشد هم ممکن است دچار ضعف یا درد کمر شود. زن که نه فعÙ‘الیت چندانی کرده، نه انرژی زیادی را از دست داده است و نه به عضلات کمرش فشار وارد آمده استØ› هر قدر هم که رابطه جنسی را با آرامش انجام دهد، در صورت افراط دچار این مشکل می شود.

آیا تنها تجربه یک احساس خوشایند جنسی باعث این همه دردسر است؟ این مساله خود می تواند ثابت کند که نظر طبÙ‘ جدید که اعتقاد دارد ترشÙ‘حات زن به هنگام رابطه جنسی تنها محدود به موادÙ‘ نرم کننده و ضدÙ‘ عفونی کننده واژن استØ› نظر نادرست – یا ناکاملی – استØ› بلکه زن نیز عیناÙ‹ مشابه مرد به هنگام ارگاسم، یک انزال کامل را تجربه می کند که باعث خروج مقدار زیادی انرژی از بدن او می شود و بسیاری از مسایل جسمی بعدی، حاصل این تخلیه بسیار قدرتمند است.

- نکته دیگر آن که تجربه کمردرد به هنگام افراط جنسی در کسانی که دچار ضعف بدنی (به معنای عامÙ‘ آن مثلا وجود کم خونی قابل توجÙ‘ه) هستند یا سابقه ای از مشکلاتی مانند شب ادراری، احتلام های مکرÙ‘ر و غیرقابل کنترل، یا ترشÙ‘حات و عفونت های عود کننده واژینال دارند بسیار بیشتر دیده می شود. مشکلاتی مانند شب ادراری، احتلام های مکرÙ‘ر  و عفونت های  عود کننده واژینال، دقیقاÙ‹ همان مشکلاتی هستند که از منظر طبÙ‘ قدیم در ارتباط تنگاتنگ با مشکل سستی کمر هستند. اگر کمر و شل و سفتی آن ربطی به مسایل جنسی ندارد علÙ‘ت این همراهی چیست؟

- کسانی که مبتلا به کبیره استمناØ¡ هستند و در آن افراط می کنند نیز دچار کمردرد می شوند و این مشکل گاهی سالها پس از ترک این عمل زشت یا ازدواج آنها نیز ادامه پیدا می کند. خروج چند سی سی مایع منی از بدن چرا باید این گونه مشکلات را به دنبال داشته باشد؟

- جالب تر این که یک فرد ورزشکار که عضلات قدرتمندی در ناحیه کمر دارد هم اگر بر طبق منطق طبÙ‘ قدیم، دچار سستی کمر باشد، مشکلات فوق را خواهد داشت. به عبارت واضح تر ممکن است شخصی ورزشکار باشد و با تمرین و ممارست، عضلات بدن خود از جمله عضلات کمر خود را قوی کرده باشدØ› حال اگر همین فرد از سوی یک طبیب حاذق در طبÙ‘ سنÙ‘تی معاینه شود، ممکن است به او گفته شود که کمر شما سست است.

این فرد ورزشکار هرقدر هم که در اثبات قوی بودن کمر خود دلیل بیاورد، نمی تواند منکر این شود که در کودکی مبتلا به شب ادراری  بودهØ› هم اکنون هم مبتلا به انزال زودرس است و علیرغم قدرت عضلات کمر خود، پس از نزدیکی، دچار کمردرد می شود. عضله قدرتمند و کمر سست چگونه با هم جمع می شوند؟ این اتÙ‘فاق یعنی این که حقیقتی غیر از عضله و استخوان در صُلب انسان نهفته است.

- نکته بسیار جالب آن است که بسیاری از کسانی که دچار مشکلاتی مانند التهاب دیسک های کمری می شوندØ› بدون این که اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک دخیل در فعÙ‘الیت های جنسی آسیب خاصÙ‘ی دیده باشند هم، گاهی دچار مشکل انزال زودرس می شوند. جالب تر آن که پس از انجام اقدامات توصیه شده در طبÙ‘ سنÙ‘تی، حتÙ‘ی اگر مشکل دیسک در نماهای رادیولوژی هم به ظاهر حل نشده باشد، درد بیمار از بین می رود و انزال زودرس او نیز درمان خواهد شد.

۲- چنانکه گفتیم مساله سستی و سفتی کمر تنها مربوط به مردان نیستØ› بلکه از نگاه طبÙ‘ قدیم، علاوه بر مساله انزال زودرس، بسیاری از مشکلات بانوان (مثل بسیاری از موارد ترشÙ‘حات واژینال، کیست های تخمدانی، مشکلات قاعدگی، ناباروری، سقط های مکرÙ‘ر و …) و کودکان(شب ادراری و عدم توانایی کنترل ادرار در روز و …) با این مساله در ارتباط است. به همین جهت هم درمان های متعدÙ‘دی – از جمله انواع ضمادها، روغن مالی ها، داروهای خوراکی و … – طرÙ‘احی شده اند که هدف اصلی آنها سفت شدن و استحکام کمر است.

جالب این جاست که انجام این اقدامات، پاسخ های واضح درمانی را به دنبال دارد. مثلاÙ‹ گذاشتن قرص کمر روی گودی کمر – با رعایت شرایط علمی آن – هم در درمان شب ادراری کودکان، هم در درمان مشکلات قاعدگی بانوان و هم در درمان انزال زودرس آقایان تاثیر واضحی می گذارد. سایر درمان ها نیز به همین ترتیب هستند و این تجربه ای است که خود من به عینه در بسیاری از بیماران مشاهده کرده ام و حدÙ‘اقل خودم راهی برای انکار آن نمی بینم. به راستی اگر کمر شل و سفت واقعیت ندارد، این آثار درمانی چگونه حاصل می شوند؟

۳- کمردردهای پس از زایمان از مشکلات شایع بسیاری از زنان است. علÙ‘ت این مساله از نظر طبÙ‘ قدیم، سست شدن کمر بر اثر زایمان است و اگر به موقع درمان نشود، مشکلات بعدی ناشی از سستی کمر را نیز به دنبال دارد، ازجمله این مشکلات می توان به کمبود شیر، ریزش مو، مشکلات قاعدگی، افسردگی، کاهش میل جنسی، طولانی شدن خونریزی نفاس و … اشاره کرد. این مشکلات از نظر طبÙ‘ جدید، ناشی از اختلال در هورمون های زنانه هستند. نظر طبÙ‘ قدیم نیز در واقع این مساله را تایید می کند چرا که یکی از نتایج سستی یا لقÙ‘ی کمر یک زن، اختلال در عملکرد تخمدان های اوست و این درواقع همان نظر طبÙ‘ جدید است.

امÙ‘ا چنانکه گفتیم منشا اختلال هورمونی از منظر این دو طب متفاوت است، لذا می بینیم که در طبÙ‘ قدیم با انجام اقدامات ساده ای چون گذاشتن قرص کمر که سستی کمر زن را درمان می کرد تمام این عوارض را کنترل می کردند امÙ‘ا در طبÙ‘ جدید، درمان این مشکلات گاهی بسیار سخت، پرهزینه، طولانی و کم اثر است به نحوی که خود من، به طور دایم، تعداد زیادی بیمار از بین بانوانی دارم که علÙ‘ت مراجعه آنها پایداری مشکلاتی مثل ریزش مو و افسردگی و کاهش میل جنسی، علیرغم انجام درمان های متعدÙ‘د و گذشت چند سال از زایمانشان است. حالا این سوال باقی می ماند که چگونه مشکلات هورمونی یک زن، با گذاشتن ضمادهایی ساده در ناحیه کمر او درمان می شود؟

توجیهات طبÙ‘ جدید

طبÙ‘ جدید که با خرافه خواندن این جور اعتقادات، راه را به طور کلÙ‘ی برای پذیرش آنها بسته است راهی ندارد جز این که به توجیه این نتایج درمانی بپردازدØ› از جمله این که:

- این آثار درمانی ناشی از مسایل روانی یا تلقین است: نکته ظریف این جاست که اگر نتایج حاصله مربوط به تلقین باشد، افرادی که سطح سواد بالاتری دارند و حتÙ‘ی گاهی با تردید – و از روی ناچاری – راضی به انجام این اقدامات درمانی می ‌شوندØ› نباید بهره خاصÙ‘ی از آنها ببرندØ› درحالی که بسیاری از این افراد پس از مشاهده نتایج درمان، مبدÙ‘ل به مبلÙ‘غ آنها می شوند.

- اثرگذاری این داروها از طریق اثر موضعی آنها بر اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک ناحیه کمر است: نارسا بودن این دلیل برای کسانی که اندک آشنایی با طبÙ‘ و آناتومی دارند ساده است. حتÙ‘ی بر فرض پذیرش این دلیل همØ› تنها اثر داروهای موضعی مثل ضمادها و ماساژها با آن قابل توجیه است در حالی که ما از طیف متنوÙ‘عی از داروهای خوراکی نیز چنین اثراتی را شاهد هستیمØ› حال آن که بر اساس مبانی داروسازی جدید، این داروها از طیف های مختلف و دارای اثرات گوناگون و غیر مشابه هستند و بنابراین نمی توان توجیه واحدی برای روش اثر آنها پیدا کرد. امÙ‘ا در منطق طبÙ‘ قدیم، همه آنها دارای یک اثر مشترک، یعنی سفت کردن کمر هستند.

- گاهی هم بعضی از همکاران ما، به طور کل منکر وجود این نتایج می شوند و کار را به ایراد تهمت به پزشکان طبÙ‘ سنÙ‘تی می رسانند! امÙ‘ا به راستی، واقعیت، با انکار ما، محو می شود؟

نکته آخر

چنانکه اشاره شد، مساله صلب، حقیقتی است که در وجود انسان(اعمÙ‘ از مرد و زن) نهفته است و به هیچ وجه نمی توان منکر آن شدØ› در عین حال، ارزش علمی این مساله چیزی فراتر از بحث های عادی طبÙ‘ی است امÙ‘ا دسترسی و توان ما در همین حدÙ‘ است. نکته مهمÙ‘ دیگری که باید به آن توجÙ‘ه کرد آن است که مسایل مربوط به لذÙ‘ت جنسی و انزال در مرد و زن، محدود به کمر نمی شوند و طبق نظر اسلام و متون طبÙ‘ قدیمÙ‘ همه بدن در آن دخیلند که امیدواریم به زودی به بحثی مفصÙ‘ل در مورد آن موفÙ‘ق شویم.

 منبع : طب شیعه