✍️ نویسنده: 1
چهار اصل خوشبختی
"صالحات" همان "اعمال شایسته" است، نه فقط عبادات، نه تنها انفاق فÙ‰ سبیل اللÙ‘ÙŽه، نه فقط جهاد در راه خدا، نه تنها کسب علم و دانش، بلکه هر کار شایسته اÙ‰ که وسیله تکامل نفوس و پرورش اخلاق و قرب الÙ‰ اللÙ‘ÙŽه و پیشرفت جامعه انسانÙ‰ در تمام زمینه ها شود
۱) اصل اول در این برنامه مسئله" ایمان" است که زیربناÙ‰ همه فعالیت هاÙ‰ انسان را تشکیل مÙ‰ دهد، چرا که تلاش هاÙ‰ عملÙ‰ انسان از مبانÙ‰ فکرÙ‰ و اعتقادÙ‰ او سرچشمه مÙ‰ گیرد، نه همچون حیوانات که حرکاتشان به خاطر انگیزه هاÙ‰ غریزÙ‰ است. به تعبیر دیگر اعمال انسان تبلورÙ‰ است از عقائد و افکار او، و به همین دلیل تمام انبیاÙ‰ الهÙ‰ قبل از هر چیز به اصلاح مبانÙ‰ عقیدتÙ‰ امت ها مÙ‰ پرداختند، مخصوصاÙ‹ با شرک که سرچشمه انواع رذائل و بدبختی ها و پراکندگی ها است. جالب اینکه "ایمان" در اینجا به طور مطلق ذکر شده است، تا شامل ایمان به همه مقدسات گردد، یعنÙ‰ از ایمان به خدا و صفات او گرفته، تا ایمان به قیامت و حساب و جزا و کتب آسمانÙ‰ و انبیاÙ‰ الهÙ‰ و اوصیاÙ‰ آنها. ۲) در اصل دوم به میوه درخت بارور و پر ثمره ایمان پرداخته وÂ از" اعمال صالح" سخن مÙ‰ گوید. آرÙ‰ "صالحات" همان "اعمال شایسته" است،Â نه فقط عبادات، نه تنها انفاق فÙ‰ سبیل اللÙ‘ÙŽه، نه فقط جهاد در راه خدا، نه تنها کسب علم و دانش، بلکه هر کار شایسته اÙ‰ که وسیله تکامل نفوس و پرورش اخلاق و قرب الÙ‰ اللÙ‘ÙŽه و پیشرفت جامعه انسانÙ‰ در تمام زمینه ها شود. این تعبیر حتÙ‰ کارهاÙ‰ کوچکÙ‰ همچون برداشتن یک سنگ مزاحم را از سرÂ راه مردم شامل مÙ‰ شود تا نجات میلیون ها میلیون انسان از گمراهÙ‰، در حدیثی مروی است که هر که شاخه تیغی را از راه بردارد خدا گناهان کهنه و تازه او را بیامرزد. (نهج الفصاحه، حدیث شماره ۲۰۳۴) از آنجا که ایمان و اعمال صالح هرگز تداوم نمÙ‰ یابد مگر اینکه حرکتÙ‰ در اجتماع براÙ‰ دعوت به سوÙ‰ حق و شناخت و معرفت آن از یک سو، و دعوت به استقامت و صبر در طریق انجام این دعوت از سوÙ‰ دیگر صورت پذیرد، به دنبال این دو اصل، به دو اصل دیگر اشاره مÙ‰ فرماید که در حقیقت ضامن اجراÙ‰ دو اصل اساسÙ‰" ایمان" و" عمل صالح" است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: صبر چهار شعبه دارد: شوق، ترس، زهد و انتظار ، هر کس شوق بهشت داشته باشد، از هوا و هوس دست مÙ‰ کشد و هر کس از آتش بترسد، از حرام ها خود را نگه مÙ‰ دارد و هر کس به دنیا بÙ‰ اعتنا باشد، گرفتارÙ‰ ها را به چیزÙ‰ نگیرد و هر کس منتظر مرگ باشد، در کارهاÙ‰ خیر بکوشد
۳) در اصل سوم به مساله "تواصÙ‰ به حق" یعنÙ‰ دعوت همگانÙ‰ و عمومÙ‰ به سوÙ‰ حق اشاره مÙ‰ کند، تا همگان حق را از باطل به خوبÙ‰ بشناسند و هرگز آن را فراموش نکنند در مسیر زندگÙ‰ از آن منحرف نگردند. "تواصوا" از ماده "تواصÙ‰" همانگونه که راغب در مفردات آورده به معنÙ‰ آن است که بعضÙ‰ بعض دیگر را سفارش کنند و "حق" به معنÙ‰ "واقعیت" یا "مطابقت با واقعیت" است، در کتاب "وجوه قرآن" دوازده معنÙ‰ و مورد استعمال براÙ‰ این کلمه در قرآن مجید ذکر شده است، مانند خدا، قرآن اسلام، توحید، عدل، صدق، آشکار بودن واجب بودن و مانند اینها، ولÙ‰ همه آنها به ریشه اÙ‰ که در بالا گفتیم باز مÙ‰ گردد. به هر حال جمله "تÙŽواصÙŽوÙ’ا بÙالÙ’حÙŽقÙ‘Ù" معنÙ‰ بسیار وسیعÙ‰ دارد که هم "امر به معروف و نهÙ‰ از منکر" را شامل مÙ‰ شود، و هم "تعلیم و ارشاد جاهل" و "تنبیه غافل" و "تشویق" و "تبلیغ" ایمان و عمل صالح را. بدیهÙ‰ است کسانÙ‰ که یکدیگر را به حق سفارش مÙ‰ کنند، خود باید طرفدار حق و عامل به آن باشند. ۴) در اصل چهارم مساله شکیبایÙ‰ و "صبر" و استقامت و سفارش کردن یکدیگر به آن مطرح است، چرا که بعد از مساله شناخت و آگاهÙ‰، هر کس در مسیر عمل در هر گام با موانعÙ‰ روبرو است اگر استقامت و صبر نداشته باشد، هرگز نمÙ‰ تواند احقاق حق کند و عمل صالحÙ‰ انجام دهد و یا ایمان خود را حفظ کند. آرÙ‰ احقاق حق، اجرا وÂ اداÙ‰ حق در جامعه جز با یک حرکت و تصمیم گیرÙ‰ عمومÙ‰ و استقامت و ایستادگÙ‰ در برابر موانع ممکن نیست. "صبر" در اینجا نیز معنÙ‰ وسیع و گسترده اÙ‰ دارد که هم صبر بر اطاعت را شامل مÙ‰ شود، و هم صبر در برابر انگیزه هاÙ‰ معصیت، و هم صبر در برابر مصائب و حوادث ناگوار، و از دست دادن نیروها و سرمایه ها و ثمرات. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آلهÂ فرمودند: صبر چهار شعبه دارد: شوق، ترس، زهد و انتظار ، هر کس شوق بهشت داشته باشد، از هوا و هوس دست مÙ‰ کشد و هر کس از آتش بترسد، از حرام ها خود را نگه مÙ‰ دارد و هر کس به دنیا بÙ‰ اعتنا باشد، گرفتارÙ‰ ها را به چیزÙ‰ نگیرد و هر کس منتظر مرگ باشد، در کارهاÙ‰ خیر بکوشد . (کنزالعمال، ج۱، ص۲۸۵، ح۱۳۸۸) به راستÙ‰ اگر مسلمانان امروز همین اصول چهارگانه را در زندگÙ‰ فردÙ‰ و اجتماعÙ‰ خود اجرا کنند مشکلات و نابسامانی هاÙ‰ آنها حل مÙ‰ شود، عقب ماندگی ها جبران مÙ‰ گردد، ضعف ها و شکست ها به پیروزÙ‰ مبدل مÙ‰ شود و شر اشرار جهان از آنها قطع مÙ‰ گردد. سخن آخر اینکه، پروردگارا! همه ما در خسرانیم، و جبران این خسران جز با لطف تو میسر نیست. منبع : تبیان
💬 دیدگاه‌ها (0)
هنوز دیدگاهی ثبت نشده. اولین نفر باشید!
📝 ثبت دیدگاه جدید
✅ دیدگاه شما پس از تایید مدیر نمایش داده می‌شود.