سایت نودیها : مسØ£له روزی، تØ£مین زندگی آبرومندانه و سرافرازانه و دور از تکدÙ‘ی‌گری و تن‌پروری، از نظر دین اسلام بسیار مهم و مورد توجه است. در رساله عملیه همه فقها آمده است: اگر در حال نماز، مال تو را حتی کفش تو را دزدی، ربوده است، نمازت را رها کن و با جدیÙ‘ت تمام، دزد را تعقیب نما…

چه عملی انجام دهیم که رزق و روزی ما زیاد گردد؟ ۱ . رزق در لغت: رزق به معنای روزی و عطای دائمی می باشد، حال چه دنیوی و چه اخروی و چه مادی و چه معنوی باشد رزق می‌گویند. در قرآن شریف به نبوت و معرفت نیز رزق گفته شده است.۱ ۲ . پیش فرض و جواب اولی: گفت آری گر توکل رÙŽهبرست                   این سبب هم سنÙ‘ت پیغمبرست گفت پیغمبر به آواز بلند                        با توکل زانوی اشتر ببند رÙŽمز اÙŽلکاسب جیب الله شنو                    از توکل در سبب کاهل مشو۲ ۳ . تلاش از منظر قرآن: قرآن شریف می‌فرماید: «ان لÙŽیسÙŽ لِِلانسانِ الÙ‘ا ما سعی» ۳ «این که برای انسان هیچ چیز نیست مگر آن چه کوشیده است» سعی یعنی حرکت سریع و تلاش همه جانبه، خیر و شرÙ‘، سود و زیان، فلاکت و کرامت، تنگدستی و توسعه در رزق و روزی. همه به تلاش انسان بستگی دارد و هر کاری که شخصاÙ‹ انجام می‌دهد از آن بهره می‌گیرد.۴ در جای دیگر قرآن شریف می‌فرماید: «کُلُّ نفسٍ بما تÙŽسعی» ۵ یعنی هر کس بر وفق کوشش و تلاش جزا یابد. آیات زیادی وجود دارد که تلاش دنیایی را زمینه‌ساز بهره‌های بزرگ اخروی می‌داند. در سوره شرح می‌فرماید: «فÙŽاِذا فÙŽرÙŽغتÙŽ فÙŽانصب و الی رÙŽبÙ‘کÙŽ فÙŽارÙ’غÙŽب» ۶ پس هنگامی که از کار مهمی فارغ می شوی به مهم دیگری پرداز و به سوی پروردگارت توجه کن. تلاش و تجارت، درآمد زاست و توکل و دعا و توسÙ‘ل و … برکت‌زا. درآمد یک چیزی است و برکت چیز دیگر. خیلی‌ها درآمد زیادی دارند ولی زندگیشان رونق و صفا ندارد. برخی درآمدشان اندک است ولی زندگی‌شان باصفا و آرام است ۴ . تشویق به تجارت در روایات در کتاب شریف وسائل‌الشیعه باب و فصلی آمده تحت عنوان این که: مستحب است انسان به دنبال زمینه‌ها و اسباب روزی برود. در این باب روایات زیادی آمده است که انسان به تلاش همه جانبه، تولید و تجارت دعوت می‌کند، حدیثی از امام صادق Ù€ علیه السلام Ù€ نقل شده که امام Ù€ علیه السلام Ù€ می‌فرماید: «تِسعÙŽهُ اÙŽعشارِ الرÙ‘زق فی التÙ‘جاره» ۷ یعنی نه دهم(۹/۰) روزی در تجارت است. حدیث دیگری از امام صادق Ù€ علیه السلام Ù€ نقل شده که می‌فرماید: «التجارهُ تÙŽزیدُ فی العقل» ۸ یعنی تجارت عقل را زیاد می‌کند. در حدیث دیگر آمده: «عزت انسان در بازار است و در بازار بدست می‌آید.»۹ حدیثی از امام صادق Ù€ علیه السلام Ù€ نقل شده: «تÙŽرکُ التÙ‘جارهِ ینقص العقلِ» ۱۰ ترک تجارت، عقل انسان را کم می‌کند. در حدیث دیگر آمده: «ترکُ التÙ‘جارهِ مزهبهُ لِلعقل» ۱۱ یعنی ترک تجارت عقل انسان را از بین می‌برد. باب و فصل دیگری در همین کتاب آمده تحت عنوان این که: خرید و فروش مستحب و پسندیده است. احادیث زیادی در این باب آمده است از جمله: «â€¦.فانÙ‘ الرÙ‘زقÙŽ یÙŽنزِلُ مÙŽع الشÙ‘راءِِ» ۱۲ روزی با خرید و فروش نازل می‌شود و فرو می‌آید. توکل تØ£مین زندگی آبرومندانه و سرافرازانه و دور از تکدÙ‘ی‌گری و تن‌پروری،، از نظر دین اسلام بسیار مهم و مورد توجه است. در رساله عملیه همه فقها آمده است: اگر در حال نماز، مال تو را حتی کفش تو را دزدی ربوده است، نمازت را رها کن و با جدیÙ‘ت تمام، دزد را تعقیب نما، هم چنین اگر در حال نماز ایستاده‌ای، اگر طلبکاری برای طلب خود به منزل شما آمده است، شما اگر می‌توانی پول از جیب خود بیرون آوری و بر زمین نهی تا طلبکار دین را دریافت نماید، چنین کن و گرنه نماز را بشکن و طلب خود را بپرداز. سپس نماز را بخوان، چرا؟ چون «الدÙ‘نیا مزرعهُ‌ الآخره» ۱۳ و «من لا معاش له لامعادله».۱۴مال و سرمایه هر کس به منزله ناموس او محسوب می‌شود و یکی از نوامیس پنجگانه، مال انسان است. به مسØ£له «حق النÙ‘اس چقدر مورد توجه اسلام عزیز قرار گرفته است، این گویای آن است که زندگی شرافت‌مندانه به بلندای زندگی اخروی مهم و دارای اهمیت است و باید با جدیÙ‘ت بدان نگریست. اسلام عزیز نه تن‌پروری را می‌پسندد و نه تکدÙ‘ی‌گری را. افرادی که «کÙŽلِّ» بر جامعه می‌شوند لعنت می‌فرستد. ۵ . توکل، توسل و ... واژه‌های که بار معنایی آنها مذهبی و دینی می‌باشد، باید درست و دقیق معنا شود. برخی‌ها توکÙ‘ل را، تنبلی، تن‌پروری و تکدÙ‘ی‌گری معنا می‌کنند. توکل یعنی با اعتماد به خدا و با اطمینان به تدبیر خداوند،‌ برو دنبال تلاش و تولید. یعنی از تو حرکت، از خدا برکت، نه به معنایی مفت‌خوری و تکدÙ‘ی‌گری. توسل و دعا هم در جامعه دینی و امت معنا نشده است. دعا یعنی خواند و ارتباط نیکو با خدا نه به معنای تقاضای زندگی بسیار مرفه از خداوند و بعد هم نشستن و منتظر بسته‌بندیهای آسمانی ماندن. آن دعا از هفت گردون درگذشت                          کار آن مسکین به آخر خوب گشت کان دعای شیخ نه چون هر دعاست                    فانی است و گفتِ او گفتِ خداست۱۵ دعا باید بُرد داشته باشد و از هفت گردون گذر نماید. استجابت دعا نیز به زمینه‌های معنوی نیاز دارد. ۶ . درآمد و برکت: تلاش و تجارت، درآمد زاست و توکل و دعا و توسÙ‘ل و … برکت‌زا. درآمد یک چیزی است و برکت چیز دیگر. خیلی‌ها درآمد زیادی دارند ولی زندگیشان رونق و صفا ندارد. برخی درآمدشان اندک است ولی زندگی‌شان با صفا و آرام است. برای زیاد شدن روزی، عوامل زیادی اعم از عوامل مادی و معنوی دخیل است تا روزی انسان زیاد شود و برکت معنوی پیدا کند ۷ . قناعت زیبا و پرهیز از تجمل و ریخت و پاش: در اسلام به قناعت زیبا و میانه‌روی در زندگی سفارش زیادی شده است. قرآن شریف در یک تعبیر و تشبیه بسیار زیبا می‌فرماید: «دوست را (از شدÙ‘ت بخل و حرص) بر گردنت مبند، و نیز بسیار گشاده‌اش مدار که ملامت‌زده و درمانده می‌نشینی»۱۹ یعنی نه خیلی باید حریص بود که انگار دست انسان شکسته و به گردن آویزان است و اصلاÙ‹ به جیب نمی‌رود و نه خیلی گشاده دستی که خود و خانواده‌ات درمانده شوند بلکه باید میانه‌روی در زندگی را جدی گرفت.سایت پاتوق ۹۸ : رسول اسلام Ù€ صلی الله علیه و آله Ù€ می‌فرماید: «القِناعهُ مالÙŒ لایÙŽنÙ’فدُ» ۱۶ قناعت مالی است که تمام نمی‌شود. نتیجه گیری آن‌چه به طور مسلم از آیات و روایات بدست می‌آید، این است که برای زیاد شدن روزی به تلاش شبانه‌روزی و همه جانبه نیاز است. تولید و درآمدت توسعه‌دار بدون تلاش Ù€ چه فکری و چه جسمی Ù€ معنا ندارد و سرابی بیش نیست. تلاش و به دنبال آن تولید گاهی در تجارت، گاهی در صنعت، گاهی در کشاورزی، گاهی در هنر، گاهی در تحقیق و تولید علم و گاهی … بدست می‌آید و علاقه‌ها و سلیقه‌ها و شÛ†ون اجتماعی و خانوادگی افراد در انتخاب آنها نقش دارد. این کار حرکت است و درآمد زاست و به دنبال آن باید از خداوند برکت و توسعه معنوی تقاضا نمود که این کار از راه توکل، توسل،‌ دعا، عبادت، پرهیزکاری و رعایت حلال و حرام الهی، پرداخت خمس و زکات و صدقه، قناعت زیبا، برنامه‌ریزی و پس‌انداز و غیره بدست می‌آید. پس برای زیاد شدن روزی، عوامل زیادی اعم از عوامل مادی و معنوی دخیل است تا روزی انسان زیاد شود و برکت معنوی پیدا کند. پی نوشت ها : ۱ . قریشی، سیداکبر، قاموس قرآن،  ص ۸۲ ۲ . مثنوی معنوی، دفتر اول، ابیات: ۹۱۲ Ù€ ۹۱۴ ۳ . نجم/۳۹ ۴ . المیزان، ج ۱۹، ص ۴۶ ۵ . طه/۱۵ ۶ . شرح: ۹۴ / ۷ و ۸ ۷ . حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل‌الشیعه، ج ۱۷، ص ۷، ح ۲۱۸۴۵ ۸ . همان، ص ۱۲، ح ۲۱۸۵ ۹ . همان، ص ۱۲، ح ۲۱۸۵۲ ۱۰ . همان، ص ۱۳، ح ۲۱۸۵۶ ۱۱ . همان، ص ۱۳، ‌ح ۲۱۸۶۸ ۱۲ . همان، ص ۳۱۸، ح ۲۱۸۷۰ ۱۳ . محمدی ری شهری، محمد، میزان الحکمه، ج ۳، ص ۲۸۵ ۱۴ . مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۶، ‌ص ۲۹۵ ۱۵ . مثنوی معنوی، دفتر پنجم، ابیات ۲۲۴۲ Ù€ ۲۲۴۳، ص ۱۴۳ ۱۶ . اسری/ ۲۹ ۱۷ . نهج‌الفصاحه، ح ۲۱۱۱

میزان