اعمال شب نیمه شعبان / چند ساعتی که ارزش شب قدر دارد

 شب نیمه شعبان در تقویم عبادی مسلمانان از جایگاه ویژه ای برخوردار است. تقارن این آیین عبادی با میلاد حضرت خاتم الاوصیا علیه السلام چنین تداعی می کند که گویا لازم است مسلمانان از آغاز رسالت برای اعتلای زمان تجلی آیه عظیم حی قیوم این شب را احیا بدارند و به عبادت بپردازند. این شب میلاد موعودی است که خداوند تبارک و تعالی دولت او را پایان بخش ظلمت و نوید نور برای مومنان قرار داده است. «اللÙ‘ه ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظلمات الی النور» بقره/۲۵۷ و اراده فرموده در دولت او مستضعفان را بهره مند سازد و به پیشوایی برساند. «و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمت  و نجعلهم الوارثین» قصص/۵ این شب، مطلع نوری است که قدقامت قیام او تØ£ویل آیه کریمه «و تمت کلمت  ربک صدقا و عدلا» انعام/۱۱۵ است. خداوند به هنگام مژده میلاد حضرت عیسی علیه السلام به حضرت مریم عذراØ¡ می فرماید: «ان اللÙ‘ه یبشرک بکلمت  منه اسمه المسیح عیسی ابن مریم.» آل عمران/۴۵ از حضرت مسیح به کلمه یاد می کند ولی به رسول خاتم می فرماید: «و تمت کلمت  ربک صدقاÙ‹ و عدلا». کمال و تمام دین به ولایت و اکمال و اتمام تجلی ولایت به اتمام کلمت اللÙ‘ه و به نور خاتم الاوصیاØ¡ علیه السلام است. اوست که صدق و عدل را به تمام معنی استوار می سازد. این شب ثانی اثنین لیلت القدر است. در لیلت القدر کلمت اللÙ‘ه (قرآن) نازل می شود و در لیله نیمه شعبان کلمت اللÙ‘ه تامه (ولایت) نازل می شود. این شب ظرف تجلی نور تمام است و ظرف تجلی نور اللÙ‘ه است. میلاد نور موعودی است که به ظهور او «و اشرقت الارض بنور ربها» زمر/۶۹ میلاد دوازدهمین امام از سلاله کوثر است که به فرموده حضرت رسول خاتم صلوات اللÙ‘ه علیه وآله وسلم، هم اسم و هم کنیه ایشان و شبیه ترین مردم در خلق و خوی به آن حضرت است. او وعده حیات است. «اعلموا ان اللÙ‘ه یحیی الارض بعد موتها» حدید/۱۷ و این شب، گاه احیاØ¡. فضیلت شب نیمه شعبان در آیینه روایات: حضرت رسول اللÙ‘ه صلی اللÙ‘ه علیه وآله وسلم درباره شب نیمه شعبان فرموده اند: «فیها تقسم الارزاق، و فیها تکتب الآجال، و فیها یکتب وفد الحاج. .. و ینزل اللÙ‘ه تعالی ملائکته من السماØ¡ …لی الارض بمکت ، مصباح المتهجد/۸۴۲ در این شب روزی ها تقسیم و اجل ها نگاشته و حاجیان سال تعیین می شوند. .. و خداوند فرشتگان را از آسمان به زمین مکه نازل می فرماید.» امام علی بن ابیطالب علیه السلام درباره آیه شریفه «فیها یفرق کل امر حکیم» دخان/۴ فرموده اند: «آن چه از خیر و شر بر افراد می گذرد، در شب نیمه شعبان تقسیم شده است.» و در فرازی دیگر فرموده اند: خداوند در شب نیمه شعبان ملکی را نازل می فرماید که از غروب خورشید تا طلوع فجر ندا می دهد: «الا مستغفر فاغفرله الا مسترزق فارزقه» اقبال الاعمال، ۷۰۱ آیا استغفار کننده ای نیست تا او را بیامرزم و آیا روزی خواهنده ای نیست تا او را روزی دهم؟ امام محمدبن علی باقرالعلوم علیه السلام فرموده اند: «هی Ø£فضل لیلت  بعد لیلت  القدر، فیها یمنح اللÙ‘ه العباد فضله، و یغفر لهم بمنه، فاجتهدوا فی القربت  …لی اللÙ‘ه تعالی فیها، ف…نها لیلت  آلی اللÙ‘ه عزوجل علی نفسه لا یرد سائلا فیها ما لم یسئل اللÙ‘ه معصیت ، و انها اللیلت  التی جعلهااللÙ‘ه لنا Ø£هل البیت ب…زاØ¡ ما جعل لیلت القدر لنبینا صلی اللÙ‘ه علیه و آله»Ø› مصباح المتهجد/۸۳۱. «شب نیمه شعبان، با فضیلت ترین شب ها بعد از شب قدر است. در این شب خداوند فضلش را بربندگان ارزانی می دارد و به بزرگواری خودش آن ها را می آمرزد. پس برای نیل به مقام قرب خداوند در این شب بکوشید. زیرا خداوند به ذات خود قسم یاد کرده که هیچ درخواست کننده ای را در این شب بی پاسخ رها نسازد مگر آن که خواهش او نافرمانی خدا باشد. این همان شبی است که خداوند برای ما اهل بیت قرار داد هم چنان که لیلت القدر را برای پیامبر ما قرار داد.» امام علی بن موسی الرضا علیه السلام فرموده اند: «هی لیلت  یعتق اللÙ‘ه فیها الرقاب من النار و یغفر الذÙ‘نوب الکبار. .. و اکثروا فیها من ذکراللÙ‘ه تعالی و من الاستغفار والدعاØ¡ فان ابی علیه السلام کان یقول: الدعاØ¡ فیها مستجابØ›» عیون اخبارالرضا علیه السلام، ۲/۲۶۳Ø› «این شبی است که خداوند بنده ها را از آتش دوزخ می رهاند و گناهان کبیره را می آمرزد. .. بسیار خدا را یاد کنید و از او آمرزش بخواهید و دعا کنید که پدرم می فرمود دعا در این شب برآورده می شود.» اعمال شب نیمه شعبان غسل امام جعفر صادق علیه السلام می فرمایند: «صوموا شعبان واغتسلوا لیلت  النصف منه، ذلک تخفیف من ربکم و رحمت »Ø› منتهی المطالب، ۲/۴۷۲Ø› «ماه شعبان را روزه بدارید و شب نیمه آن غسل کنید که این غسل موجب تخفیف گناهان و جلب رحمت الهی است.» تلاوت و تدبر در آیات کلام اللÙ‘ه مجید تعمیق باورها و تقویت ایمان نسبت به آموزه های وحیانی، پشتوانه معرفتی اصحاب ولایت است و وجه تمایز انسان جاهلی از انسان متعالی. که فرمود: «من مات ولم یعرف امام زمانه مات میت ؟ جاهلی؟ ؟». بحار،۵۱/۱۶۰Ø› دقت در براهین قرآنی و آیات رحمانی، اولین لازمه ورود به ژرفای احیای لیله نیمه شعبان است. لازم است آیات مبارکه با موضوع ولایت و آیات و سور نازل شده در ش؟؟ن اهل بیت عصمت و طهارت و آیات تفسیر و تاویل شده درباره حضرت حجت علیه السلام، مورد ذکر و تلاوت و تفسیر و تدبر قرار گیردØ› برای مثال-سوره توبه آیه ۳۳، سوره بقره آیه ۳، سوره زخرف آیه ۶۱و۴، سوره نور آیه ۵۵، سوره شعراØ¡ آیه۴، سوره قصص آیه ۵، سوره بقره آیه ۱۱۴- سوره انبیا آیه ۱۰۵، سوره اسراØ¡ آیه ۸۱، سوره توبه آیه ۳۳، سوره لیل آیه ۱و۲. امام حسن عسکری علیه السلام در آستانه ولادت حضرت مهدی علیه السلام به حضرت حکیمه خاتون فرمودند: «سوره مبارکه قدر را تلاوت نما.» دعای حضرت خضر (دعای کمیل) امام علی بن ابی طالب علیه السلام می فرمایند: «بنده ای نیست که این شب را احیا بدارد و دعای خضر را بخواند جز آن که دعایش مستجاب شود.» کمیل بن زیاد نخعی، امیرالمؤمنین علیه السلام را در شب نیمه شعبان زیارت کرد و دید آن حضرت در سجده این دعا را می خواندند. کمیل تقاضا نمود تا امام علیه السلام این دعا را به او تعلیم فرماید و امام علیه السلام تقاضای او را اجابت نمود و دعا را به او تعلیم فرمود. - زیارت امام حسین علیه السلام امام علی بن حسین علیه السلام فرمودند: «من احبÙ‘ ان یصافحه مات  الف نبی و اربعت  عشرون الف نبی فلیزر قبر ابی عبداللÙ‘ه الحسین بن علی فی لیل؟ النصف من شعبان فان وارواح النبیین یستØ£ذنون اللÙ‘ه فی زیارته فیوذن لهم منهم خمس؟ ؟ اولوالعزم من الرÙ‘سل»Ø› بحار، ۱۱/۳۳Ø› هر کس دوست دارد با یک صد و بیست و چهار هزار نبی مصافحه کند قبر امام حسین علیه السلام را در شب نیمه شعبان زیارت کند که ارواح پیامبران به اتفاق پیامبران اولوالعزم نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و حضرت محمد صلوات اللÙ‘ه علیهم برای زیارت آن حضرت از خداوند اذن می طلبند و به آن ها اجازه داده می شود. امام جعفربن محمد الصادق علیه السلام فرمودند: «من زار قبر الحسین فی النصف من شعبان غفراللÙ‘ه له ما تقدم من ذنبه و ما تاخرØ› کامل الزیارات/۱۸۱. هر کس قبر امام حسین را در شب نیمه شعبان زیارت کند، خداوند گناهان گذشته و آینده او را می آمرزد.» صلی اللÙ‘ه علیک یا اباعبداللÙ‘ه صلی اللÙ‘ه علیک یابن رسول اللÙ‘ه زیارت حضرت حجت بن الحسن عجل اللÙ‘ه تعالی فرجه الشریف و دعای فرج در کتاب شریف احتجاج از ناحیه مقدسه روایت شده که: «هرگاه خواستید توجه کنید به وسیله ما به سوی خداوند تبارک و تعالی و به سوی ما، پس بگویید: سلام علی آل یس السلام علیک یا داعی اللÙ‘ه و ربانی آیاته...» تا آخر زیارت آل یس. در توقیع شریف حضرت به اسحاق بن یعقوب آمده است «... و اکثروا الدعا بتعجیل الفرج فان ذلک فرجکمØ› برای تعجیل در فرج دعا کنید که همان گره گشای شماست.» نماز از پیامبر عظیم الشان و ائمه اطهار صلوات اللÙ‘ه علیهم اجمعین نمازهای متعددی با تعقیبات ویژه نقل شده است که به دلیل اختصار مقام از شرح آن صرف نظر می نماییم و اهل ذکر را به منابع روایی و عبادی ارجاع می دهیم. احیا حضرت جبرئیل امین وحی علیه السلام به پیامبر صلوات اللÙ‘ه علیه وآله عرضه داشت: «یا محمد من احیاها بتکبیر و تسبیح و تهلیل و دعاØ¡ و صلا؟ و قرائت  و تطوع و استغفار کانت الجن له منزلاÙ‹ و مقیلاÙ‹ و غفرله ما تقدم من ذنبه و تخر... یا محمد و؟ مر امÙ‘تک باحیائها والتقرÙ‘ب الی اللÙ‘ه بالعمل فیها»Ø› ای محمد! هر کس با یاد بزرگی خداوند (تکبیر) منزه داشتن او (تسبیح) ذکر یگانگی او (تهلیل) راز و نیاز با او (دعا) نماز و تلاوت قرآن و نمازهای مستحبی و طلب بخشایش از او (استغفار) این شب را به صبح رساند بهشت جایگاه و منزل او خواهد بود و خداوند هر ناپسند او را که از قبل انجام داده یا پس از این انجام دهد می بخشد. ای محمد! این شب را احیا بدار و به امت خود امر فرما به احیا و تقرب به خداوند به وسیله اعمال در این شب. پیامبر اکرم صلوات اللÙ‘ه علیه وآله فرمودند: «من احیا لیل العید و لیل النصف من شعبان لم یمت قلبه یوم یموت القلوبØ›» وسایل الشیعه،۵/۱۳۸Ø› «کسی که شب عید فطر و شب نیمه شعبان را احیا بدارد روزی که قلب ها می میرند قلب او زنده است.» امام علی بن موسی الرضا علیه السلام فرمودند: «کان علی علیه السلام لاینام ثلاث لیال: لیل؟ثلاث و عشرین من شهر رمضان و لیلت  الفطر و لیل؟ النصف من شعبان»Ø› وسائل الشیعه، ۸/۱۱۰ امیرمومنان علی علیه السلام سه شب را نمی خوابیدند شب بیست وسوم ماه رمضان و شب عید فطر و شب نیمه شعبان. نوشتاری از حجت الاسلام والمسلمین امیرحسن حسینی روحانی تسنیم